Պարապմունք 6.

Քառանկյան մակերեսը հաշվելու բանաձևեր


Առաջադրանքներ

1.Քառակուսու մակերեսը 144։ Գտեք այդ քառակուսու պարագիծը։


2.Սեղանի միջին գիծը 12 սմ է, իսկ բարձրությունը՝ 9 սմ։ Գտեք սեղանի մակերեսը։


3.Քառակուսու կողմը մեծացրել են 4 անգամ։ Քանի՞ անգամ մեծացավ նրա մակերեսը։


4.Շեղանկյան պարագիծը 52 սմ է, իսկ անկյունագծերից մեկը՝ 10 սմ։ Գտեք շեղանկյան մակերեսը։


5.Ուղղանկյան պարագիծը 42 սմ է, իսկ կողմերից մեկը 3 սմ-ով մեծ է մյուսից։ Գտեք ուղղանկյան մակերեսը։


6.Ուղղանկյուն սեղանի հիմքերն են 8 սմ և 14 սմ։ Մեծ սրունքը հիմքի հետ կազմում է 45° անկյուն։ Գտեք սեղանի մակերեսը:


7.Ուղղանկյան կողմերից մեկը 5սմ է, մյուսը 4 անգամ մեծ է դրանից: Գտե՛ք ուղղանկյան մակերեսը։

8.Ուղղանկյան կողմերից մեկը 12 է, իսկ մակերեսը 96 է: Գտեք ուղղանկյան պարագիծը:


9.Զուգահեռագծի կողմերից մեկը 34 է, դրան տարված բարձրությունը՝ 5 սմ: Գտեք զուգահեռագծի մակերեսը:


10.Զուգահեռագծի կից կողմերը 6 սմ և 10 սմ են: Փոքր կողմին տարված բարձրությունը 9 սմ է: Գտե՛ք մեծ կողմին տարված բարձրությունը:


11.ABCD շեղանկյան մեջ ∠B = 120 աստիճան է: Անկյունագծերը հատվում են O կետում: BC կողմը 10 սմ է: Գտեք շեղանկյան մակերեսը։


12.  Շեղանկյան անկյունագծերն են 16 սմ և 30 սմ: Գտեք շեղանկյան կողմը և մակերեսը։


13. Զուգահեռագծի մակերեսը 60 է, իսկ կողմերից մեկը՝ 12: Գտեք այդ կողմին տարված բարձրությունը:


14.Ուղղանկյան մակերեսը 72 է: Կողմերից մեկը 2 անգամ մեծ է մյուսից: Գտեք ուղղանկյան կողմերը:


15. Հավասարասրուն սեղանի հիմքերն են 10 սմ և 20 սմ, իսկ բարձրությունը՝ 6 սմ: Գտեք սեղանի մակերեսը և սրունքի երկարությունը:

Փետրվարի 9-14

Պատրաստել նախագծային աշխատանք հետևյալ թեմաներով.

Հալոգենների և դրանց միացությունների կիրառությունն ու կենսաբանական դերը

Ի՞նչ նպատակով է քլորը օգտագործվում խմելու ջրի մեջ։

Քլորը խմելու ջրում օգտագործվում է, որպեսզի ջուրը մաքրվի և չպարունակի վնասակար մանրէներ։

Որտե՞ղ են կիրառվում ֆտորի միացությունները։

Ֆտորի միացությունները կիրառվում են ատամների խնամքի միջոցներում, որոշ դեղամիջոցներում և արդյունաբերական արտադրությունում։

Ինչո՞ւ է սննդի մեջ ավելացվում յոդ (յոդացված աղ)։

Յոդը անհրաժեշտ է մարդու օրգանիզմի ճիշտ աշխատանքի համար և օգնում է խուսափել որոշ հիվանդություններից։

Ո՞ր հալոգենի միացություններն են օգտագործվում լուսանկարչության մեջ։

Լուսանկարչության ժամանակ օգտագործվում են արծաթի որոշ միացություններ, որոնք զգայուն են լույսի նկատմամբ։

Ինչ նյութի արտադրության մեջ է օգտագործվում քլորը (նշել մեկ օրինակ)։

Քլորը կիրառվում է պլաստիկ նյութերի արտադրության մեջ։

Ինչո՞ւ քլորը, լինելով թունավոր գազ, լայնորեն կիրառվում է կենցաղում։

Քանի որ փոքր քանակներով այն օգտակար է մաքրելու և ախտահանելու համար։

Ինչո՞ւ չի կարելի օգտագործել ֆտոր պարունակող նյութեր մեծ քանակով։

Քանի որ ֆտորի մեծ քանակը կարող է վնաս հասցնել մարդու առողջությանը։

Ինչո՞ւ է հալոգենների կիրառությունը կարևոր ինչպես արդյունաբերության, այնպես էլ բժշկության մեջ։

Քանի որ հալոգենները օգնում են պահպանել առողջությունը և օգտագործվում են տարբեր նյութերի ստացման համար։

Պարապմունք 6

Հարցեր և առաջադրանքներ


1.Ո՞ր հաջորդականությունն է կոչվում երկրաչափական պրոգրեսիա։

Երկրաչափական պրոգրեսիա է այն հաջորդականությունը, որտեղ սկսած 2-րդ անդամից յուրաքանչյուր անդամը հավասար է իր նախորդ անդամին բազմապատկած հաստատուն (0-ից տարբեր) թվով։

2.Ի՞նչ է երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը (q) և ինչպե՞ս է այն հաշվվում  երկու հաջորդական անդամների միջոցով։

Այդ հաստատուն թիվը կոչվում է հայտարար (q)։
q=bn−1​bn​​

3.Տրված է 2, 6, 18, 54, …հաջորդականությունը։ Արդյո՞ք այն երկրաչափական պրոգրեսիա է։ Եթե այո, որքա՞ն է հայտարարը։

2, 6, 18, 54

6/2=3
18/6=3
54/18=3

Այո, երկրաչափական է։
q = 3

4.Երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին անդամը 5 է, իսկ հայտարարը՝ 2։ Գտեք երկրորդ և երրորդ անդամները։

b₁=5, q=2

b₂ = 5·2 = 10
b₃ = 10·2 = 20

6.Կարո՞ղ է արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը լինել բացասական թիվ։ Ի՞նչ տեսք կունենա այդպիսի պրոգրեսիան։

Այո, կարող է լինել բացասական։
Օրինակ՝ 2, -4, 8, -16…
Անդամները հերթով փոխում են նշանը։

7.Գրեք երկրաչափական պրոգրեսիայի n-րդ անդամի հաշվման բանաձևը (bn)։

bn​=b1​⋅qn−1

8.Տրված է b1 = 3 և q = 2։ Գտեք պրոգրեսիայի 5-րդ անդամը։

9. Հայտնի է, որ b1 = 1 և bn = 27։ Գտեք պրոգրեսիայի հայտարարը։

10.Ինչպե՞ս է պրոգրեսիայի կամայական անդամը (սկսած երկրորդից) կապված իր հարևան անդամների հետ (բնութագրիչ հատկություն)։

11.Կարո՞ղ է արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիայի որևէ անդամ կամ հայտարարը լինել 0։ Հիմնավորեք պատասխանը։

12.Ի՞նչ պայմանի դեպքում b1 > 0 ունեցող երկրաչափական պրոգրեսիան կլինի նվազող։

13. x, 10, 20, y թվերը կազմում են երկրաչափական պրոգրեսիա։ Գտեք x-ը և y-ը։

14.Որքա՞ն պետք է լինի q-ն, որպեսզի պրոգրեսիայի բոլոր անդամները լինեն միմյանց հավասար։

15.Ինչի՞ է հավասար b2 .b4 արտադրյալը, եթե հայտնի է b3-ի արժեքը։

16.Գտեք 1/2, 1/4, 1/8, … պրոգրեսիայի հայտարարը և 6-րդ անդամը։

17.Լաբորատորիայում բակտերիաների քանակը յուրաքանչյուր ժամում կրկնապատկվում է։ Եթե սկզբում կար 100 բակտերիա, որքա՞ն կլինի դրանց քանակը 5 ժամ հետո։

18.Դուք բանկում  ներդրել եք 100,000 դրամ, և բանկը խոստանում է ամեն տարի ավելացնել ձեր գումարը 10%-ով։ Ինչի՞ հավասար կլինի ձեր գումարը 3 տարի հետո։

19.Թենիսի գնդակը հատակին հարվածելիս ամեն անգամ հետ է թռչում իր նախորդ բարձրության ուղիղ կեսի չափով 1/2: Եթե գնդակը բաց թողնենք 16 մետր բարձրությունից, ի՞նչ բարձրության կհասնի այն 4-րդ հարվածից հետո։

20.Աշակերտը սոցիալական ցանցում տեսնում է մի նորություն և այն ուղարկում իր 3 ընկերներին։ Հաջորդ փուլում այդ 3 ընկերներից յուրաքանչյուրն ուղարկում է ևս 3 հոգու և այդպես շարունակ։ Քանի՞ մարդ կստանա այդ լուրը 4-րդ փուլում։

21.Մեքենայի գինը յուրաքանչյուր տարի նվազում է իր նախորդ տարվա գնի 20%-ի չափով։ Եթե նոր մեքենան արժե 10,000,000 դրամ, որքա՞ն կլինի դրա արժեքը 2 տարի հետո։

English 2/17/2026

Text 1

Once a sailor went ashore on the coast of South America. He had a number of blue woollen caps with him, which he wanted to sell. On his way to the town some distance from the coast, he had to pass through a forest in which there were great numbers of monkeys. At noon, with the sun directly overhead and the heat intense, the sailor decided to take a rest. He lay down under the shade of a large tree, took one of the caps, put it on his head, and soon fell asleep.

When he awoke, he found, to his surprise, that the caps were all gone! Soon he heard a loud noise among the thick branches above him, and he looked up. He saw the trees alive with monkeys, and on the head of each monkey was a blue woollen cap! The monkey had watched his actions, had stolen his caps while he slept and had put them on, and now they did not pay any attention to his shouts.

When the sailor saw that he could not get his caps back, he pulled off the one that he had on his head and threw it on the ground, crying out, “If you want to keep the rest, you may take this one too!” To his great surprise, the little animals did the same. Each took the cap off its head and threw it on the ground. The sailor got his caps back and went away in triumph.

1. There were a lot of monkeys.

a) at some distance from the forest

b) in the wood not very far from the coast

c) on the coast of South America

2. What did the sailor decide to do at noon?

a) to try on one of the woollen caps

b) to take off his cap as it was very hot

c) to lie down and rest

3. What did the sailor see when he woke up?

a) The monkeys were wearing his caps.

b) His companions had all gone.

c) There were a lot of birds singing in the trees.

4. Seeing that he could not take the caps back, the sailor

a) sat down and began to cry

b) thought that it was a funny sight and laughed heartily

c) thought that he could never have the caps back

5. What did the little monkeys do?

a) They repeated the sailor’s actions.

b) They were touched by the sailor’s tears and returned the caps.

c) They took the cap off the sailor’s head.

Պարապմունք 5

Պարապմունք 5.
Երկրաչափական պրոգրեսիան ոչ զրոյական թվերի հաջորդականություն է, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ սկսած երկրորդից ստացվում է նախորդը միևնույն հաստատուն թվով՝ հայտարարով (q, ընդ որում q-ն զրո չէ) բազմապատկելով։

Օրինակ՝ 2, 6, 18, 54… (սկսած երկրորդ անդամից յուրաքանչյուր հաջորդը 3 անգամ մեծ է նախորդից), q=3:

Շարքի անդամները նշանակենք՝ b1, b2, b3, b4,  …, bn…
Նկատենք, որ
b2=b1.q
b3= b2.q=b1.q.q=b1.q2
b4= b3.q=b2.q.q=b1.q3
b5= b1.q4
…………….
bn= b1.qn-1
Հաջորդականության հայտարարը ցանկացած անդամի և նախորդի անդամի քանորդն է՝ q=b2/b1=….=bn/bn-1
Բնութագրիչ հատկություն: Ցանկացած անդամի քառակուսին սկսած երկրորդից հավասար է իր նախորդ և հաջորդ անդամների արտադրյալին. (երկրաչափական միջինն է). 
bn2=bn-1.bn+1

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Հաջորդականությունը ե՞րբ է կոչվում երկրաչափական պրոգրեսիա։
5,10,20,40

2. Սահմանեք երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարի հասկացությունը։

3. Ո՞րն է դրական անդամներով երկրաչափական պրոգրեսիայի բնութագրիչ հատկությունը:

4.  Ո՞րն է երկրաչափական պրոգրեսիայի ընդհանուր անդամի բանաձևը:

5. Բերեք երկրաչափական պրոգրեսիայի երկու օրինակ։

6.Բերեք թվաբանական  պրոգրեսիայի  մեկ օրինակ։(կրկնողություն)

7. Բերե՛ք հաջորդականության այնպիսի օրինակ, որը միաժամանակ և՛ թվաբանական, և՛ երկրաչափական պրոգրեսիա է: 

8. Կազմե՛ք  երկրաչափական պրոգրեսիա, որի երրորդ անդամը լինի 5, իսկ հինգերորդ անդամը՝ 20։ Նշեք հայտարարտ, չորրորդ անդամը։

9. Կարո՞ղ եք կազմել  երկրաչափական պրոգրեսիա, որի առաջին անդամը լինի 4, հինգերորդ անդամը՝ 16, իսկ յոթերորդ անդամը՝ 64:

10. Գտեք 2, 10, 50, … երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը և   վեցերորդ անդամը:

11. Որոշեք 2, 4, 8, 16, … երկրաչափական պրոգրեսիայի հիսուներորդ անդամը։

12.  3, b,_, _, _, 96, _, _, 768 այս  երկրաչափական պրոգրեսիայի մեջ վեցերորդ անդամը հավասար է 96-ի, իսկ 9-րդ անդամը՝ 768-ի: Գտեք նրա երկրորդ անդամը։

13. 6 և 24 թվերի միջև տեղավորեք այնպիսի մի թիվ, որ այդ երեք թվերը միասին կազմեն երկրաչափական պրոգրեսիա։ Քանի՞ դեպք է հնարավոր։

14.  6 և 162 թվերի միջև տեղավորեք երկու այնպիսի թվեր, որ ստացված հաջորդականությունը լինի երկրաչափական պրոգրեսիա:

15. 2 և 32 թվերի միջև տեղավորեք երեք այնպիսի թվեր, որոնք այդ թվերի հետ միասին կազմեն երկրաչափական պրոգրեսիա: Քանի՞ դեպք է հնարավոր։16. Երկրաչափական պրոգրեսիայի մեջ b11= 2, b14 = 54: Գտեք պրոգրեսիայի այն անդամի համարը, որի արժեքն է 18:

§20. ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ՀՈՍԱՆՔԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆ ՈՒ ՀԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ §21. ՋՈՈՒԼ-ԼԵՆՑԻ ՕՐԵՆՔԸ։ ՇԻԿԱՑՄԱՆ ԼԱՄՊ,ԿԱՐՃ ՄԻԱՑՈՒՄ, ԱՊԱՀՈՎԻՉՆԵՐ


§20Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի աշխատանքը:

A=UIt

A — աշխատանք (Ջ)

U — լարում (Վ)

I — հոսանքի ուժ (Ա)

t — ժամանակ (վ)



2. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն:

Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը:

Հզորությունը ցույց է տալիս, թե միավոր ժամանակում որքան աշխատանք է կատարվում։
P=UI



3. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպե՞ս են առնչվում այդ միավորները վատտին:

1 կՎտ = 1000 Վտ

1 ՄՎտ = 1 000 000 Վտ



4. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրեք այդ միավորի և ջոուլի կապն արտահայտող հավասարությունը:



5. Վերցրեք ձեր բնակարանի լուսավորման էլեկտրական ջահի լամպերից որևէ մեկը և տետրում գրի առեք լամպի բալոնի վրա նշված տվյալները: Դրանցով հաշվեք լամպի շիկացման թելիկի դիմադրությունը: Որքան էներգիա է ծախսում լամպը 1 ամսում (30 օրում), եթե այն օրական միացված է եղել 3 ժամ: Որքան է պակասել ձեր ընտանիքի բյուջեն 1 ամսում է լամպի աշխատանքի հետևանքով (1 կՎտժամ էլեկտրաէներգիայի սակագինը փնտրեք համացանցում):

 §21 Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդիչում անջատվող ջերմաքա-նակը:

Q=I2Rt



2. Ձևակերպե՛ք Ջոուլ-Լենցի օրենքը։

Ջերմաքանակը համեմատական է հոսանքի ուժի քառակուսուն, հաղորդչի դիմադրությանը և ժամանակին։



3. Բացատրեք, թե ինչու է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:

Էլեկտրոնները բախվում են ատոմներին, և նրանց շարժման էներգիան վերածվում է ջերմության։



4. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:

Ապակե բալոն

Վակուում կամ գազ

Վոլֆրամե թելիկ

Կոնտակտներ



5. Ի՞նչ է Էլեկտրական շղթայի կարճ միացումը: Ի՞նչ անցանկալի երևույթների կարող է հանգեցնել այն:

լարերի տաքացում

հրդեհ

սարքերի փչացում



6. Ի՞նչ նպատակով են օգտագործում էլեկտրական ապահովիչը:

Պաշտպանում է շղթան մեծ հոսանքից․ մեծ հոսանքի դեպքում հալվում է և անջատում շղթան։


7. Ըստ փաստաթղթերի՝ որոշեք ձեր տանն օգտագործվող էլեկտրական թեյնիկի հզորությունը: Թեյնիկի մեջ ջուր լցրեք: Չափեք ջրի սկզբնական ջերմաստի-ճանը։ Միացրեք էլեկտրական թեյնիկը՝ ջուրը հասցնելով մինչև եռման ջեր-մաստիճանի և գրանցեք տաքացման ժամանակը։ Հաշվեք ջրի տաքացման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը, և այն ջերմաքանակը, որն անջատվում է թեյնիկի ջեռուցող սարքում՝ շնորհիվ հոսանքի ջերմային ազդեցության:

Համեմատեք այդ երկու ջերմաքանակները:

Դաս 10․16. ՀԱՂՈՐԴԻՉՆԵՐԻ ՀԱՋՈՐԴԱԿԱՆ ՄԻԱՑՈՒՄԸ։ §17. ՀԱՂՈՐԴԻՉՆԵՐԻ ԶՈՒԳԱՀԵՌ ՄԻԱՑՈՒՄԸ

1. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում էլեկտրական շղթաներում:

Էլեկտրական շղթաներում էլեկտրական էներգիան փոխակերպվում է ջերմային, լուսային, մեխանիկական և ձայնային էներգիաների

2. Ի՞նչ է նշանակում «հաշվարկել էլեկտրական շղթան»:

Հաշվարկել էլեկտրական շղթան» նշանակում է որոշել շղթայի հիմնական մեծությունները՝ հոսանքի ուժը, լարումը, դիմադրությունը և հզորությունը։

3. Ինչպե՞ս են հաշվում լարումը հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասում:

Հաջորդաբար միացված սպառիչների դեպքում ընդհանուր լարումը հավասար է առանձին լարումների գումարին․
U = U₁ + U₂ + …

4. Ինչպե՞ս են որոշում հաջորդաբար միացված սպառիչների տեղամասի դիմադրությունը։

Հաջորդաբար միացված սպառիչների ընդհանուր դիմադրությունը հավասար է դիմադրությունների գումարին․
R = R₁ + R₂ + …

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բերեք էլեկտրական շղթայի օրինակ, որտեղ երևում է սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ:

Տան էլեկտրական լամպերը միացված են զուգահեռ։ Եթե մի լամպը վառվի կամ անջատվի, մյուսները շարունակում են աշխատել։ Հաջորդական միացման դեպքում բոլոր լամպերը կանջատվեին։

2. Ի՞նչ առնչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասում:

Շղթայի չճյուղավորված մասում հոսանքի ուժը հավասար է ճյուղերով անցնող հոսանքների գումարին․
I = I₁ + I₂ + …

3. Ո՞ր էլեկտրական մեծությունն է նույնը իրար զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար:

Նույնն է լարումը բոլոր սպառիչների վրա․
U₁ = U₂ = …

4. Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը:

Ընդհանուր դիմադրության հակադարձ մեծությունը հավասար է առանձին դիմադրությունների հակադարձների գումարին․
1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …

5. Ապացուցե՛ք, որ զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը փոքր է յուրաքանչյուր սպառիչի դիմադրությունից:

Քանի որ
1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …,
աջ կողմը մեծ է յուրաքանչյուր առանձին կոտորակից (օր.՝ 1/R₁)։
Ուրեմն 1/R > 1/R₁ ⇒ R < R₁ (նույնպես R < R₂ և այլն)։
Այսինքն՝ զուգահեռ միացման ընդհանուր դիմադրությունը միշտ փոքր է յուրաքանչյուր սպառիչի դիմադրությունից։

Խնդիրներ (լրացուցիչ աշխատանք)

1.2.5 Վ լարման համար հաշվարկված քանի՞ միատեսակ լամպ է անհրաժեշտ հաջորդաբար միացնել, որպեսզի ստացված տոնածառի ծաղկաշղթան հնարավոր լինի միացնել 120 Վ լարման ցանցին:

Հաջորդական միացման դեպքում լարումները գումարվում են, հետևաբար լամպերի քանակը՝
n = 120 / 2.5 = 48

Պատ՝ պետք է հաջորդաբար միացնել 48 լամպ։

2.35 Օմ և 7 Օմ դիմադրություն ունեցող 2 ռեզիստորներ միացված են հաջորդաբար:
 Նրանցից որի՞ ծայրերում է լարումը փոքր և քանի՞ անգամ:
 
 
Nk 9-5-2-8.jpg

Տրված է՝ R₁ = 2.35 Օմ, R₂ = 7 Օմ (հաջորդական միացում)։

Հաջորդական միացման դեպքում հոսանքը նույնն է, ուստի լարումը համեմատական է դիմադրությանը։ Քանի որ 2.35 Օմ < 7 Օմ, լարումը փոքր է 2.35 Օմ ռեզիստորի ծայրերում։

Համեմատությունը՝ 7 / 2.35 ≈ 3

Պատասխան՝ լարումը փոքր է 2.35 Օմ ռեզիստորի վրա և մոտ 3 անգամ փոքր է։

3.Որոշեք նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի դիմադրությունը, եթե միմյանց միացված ռեզիստորների դիմադրությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ R1 = 6 Օմ, իսկ R2 = 6 Օմ:
 
Nk 9-5-2-5.jpg

Ռեզիստորները միացված են հաջորդաբար, ուստի ընդհանուր դիմադրությունը հավասար է գումարին։

Տրված է՝
R₁ = 6 Օմ, R₂ = 6 Օմ

Հաշվում ենք․
R = R₁ + R₂ = 6 + 6 = 12 Օմ

Պատասխան՝ 12 Օմ

4.Ինչի՞ է հավասար նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը, եթե միմյանց զուգահեռ միացված միատեսակ լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 60 Օմ է:
 
image-5f26d071.png

Տրված է, որ երեք միատեսակ լամպերը միացված են զուգահեռ, և յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 60 Օմ է։

Զուգահեռ միացման դեպքում ընդհանուր դիմադրությունը հաշվում ենք այսպես․

1/Rընդ = 1/60 + 1/60 + 1/60
1/Rընդ = 3/60
Rընդ = 60/3 = 20 Օմ

Պատ՝ 20 Օմ։

5.Շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 84 Օմ է: Շղթայի տեղամասը բաղկացած է միմյանց հաջորդաբար միացված 2 միատեսակ լամպերից և ռեոստատից: Որոշեք լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը, եթե ռեոստատի դիմադրությունը՝ 2 Օմ է:
 
 
Nk 9-5-1-12.jpg

Տրված է՝ ընդհանուր դիմադրությունը 84 Օմ, ռեոստատը՝ 2 Օմ։

Քանի որ միացումը հաջորդական է՝
84 = R + R + 2

2R = 82
R = 41 Օմ

Պատ՝ 41 Օմ։

Թմկաբերթի առումը

1. Առանձնացնել անհասկանալի բառերը և բացատրել։

աշուղ-ժողովրդական երգիչ

դավ-գաղտնի չար գործ

մուրազ-փափագ:

դահիճ-մահապատիժ

նազանի-գեղեցիկ

թովիչ-գրավիչ

հանապազ-միշտ

2. Մեկնաբանել ,,Նախերգանքը,, ՝ ներկայացնելով սեփական տեսակետն արտահայտված գաղափարների շուրջ։

Նախերանգը ունի խոր իմաստ, այն նրա մասին է, որ կյանքը անցողիկ է և ամեն ինչ գալիս և գնում է և բոլորիս վերջն էլ մահն է, որի հետ ես համաձայն եմ:

3. Ներկայացնել և բնութագրել բոլոր հերոսներին։

Թաթուլ-քաջ, ազնիվ, հայրենասեր, հավատարիմ

Թըմկա տիրուհի-գեղեցիկ, խելացի, բայց տկար կամքով

Նադիր Շահ-հզոր, խորամանկ, ագահ

4. Ներկայացրո՛ւ Թմկա տիրուհու շարժառիթները, դավաճանության ճանապարհն ընտրելու պատճառները։ Փորձի՛ր արդարացնել։

Թմկա տիրուհին դավաճանեց, որովհետև՝ գայթակղվեց փառքով ու գահով, վախեցավ ուժեղ Շահից և երազեց թագուհի դառնալ։ Թմկա տիրուհին վախեցավ Շահից և եթե տիրուհին չդավաճաներ հնարավոր է, որ Շահը կհետապնդի նրան ողջ կյանքը:

5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը /կամ գաղափարները/։

Ստեղծագործության գաղափարը այն է, որ՝ կյանքը անցողիկ է, սերը և գայթակղությունը կարող են կործանել նույնիսկ հերոսին և դավաճանությունը երբեք չի մնում անպատիժ։

6. Ո՞ր հատվածներն են քեզ համար գեղավեստական կարևոր նշանակություն ունեցող։

Ինձ համար ամենակորևոր հատվածը «նախերգանքը» է, քանի որ այն ունի բավականին խոր և իրական իմաստ:

Պարապմունք 5.

1.Եռանկյան մեջ կողմերը հավասար են 13 սմ, 14 սմ և 15 սմ։ Գտնել մակերեսը Հերոնի բանաձևով։

13+14+15=42
42:2=21
S=V P x (p x 13)

2.Եռանկյան մեջ կողմերը 12 սմ, 16 սմ և 20 սմ են։ Գտնել մակերեսը` ուշադրություն դարձնելով կողմերի երկարությանը։

3.Եռանկյան մեջ կողմերը 10 սմ, 10 սմ և 12 սմ են։ Գտնել մակերեսը և ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

4.Եռանկյան մեջ մակերեսը 30 սմ² է, իսկ կիսապարագիծը՝ 15 սմ։ Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

5.Եռանկյան մեջ կողմերը 6 սմ, 8 սմ և 10 սմ են։

ա) Ապացուցել, որ եռանկյունը ուղղանկյուն եռանկյուն  է։

բ) Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

6.Ուղղանկյուն եռանկյան մեջ էջերը 9 սմ և 12 սմ են։

ա) Գտնել ներքնաձիգը։

բ) Գտնել ներքնաձիգին տարված բարձրությունը։

գ) Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։


7. Եռանկյան կողմերն են 13 սմ, 13 սմ և 24 սմ :Հաշվել եռանկյան մակերեսը:
Գտնել եռանկյանը արտագծած շրջանագծի շառավիղը՝ oգտագործելով S = abc/4R բանաձևը:

8.Ուղղանկյուն եռանկյան մեջ ներգծված շրջանագծի շառավիղը 3 սմ է, իսկ ներքնաձիգը՝ 25 սմ։ Գտնել էջերի գումարը։

9.Եռանկյան մեջ կողմերը 8 սմ, 15 սմ և 17 սմ են։
ա) Գտնել մակերեսը Հերոնի բանաձևով։
բ) Հաշվել մակերեսը՝ հաշվի առնելով կողմերը ինչ թվեր են։
Համեմատել ա) կետում ստացած  պատասխանի հետ։
բ) Գտնել արտագծված շրջանագծի շառավիղը։

10. Հաշվել հավասարակողմ եռանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմը 10 է։
11․ Եռանկյան մեջ կողմերը 5 սմ, 7 սմ և 8 սմ են։ Գտնել ներգծված և արտագծված շրջանագծերի շառավիղների հարաբերությունը։

Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն

1․Նկարագրել ին՞չ է գենոտիպը, ֆենոտիպը, դոմինատ և ռեցեսիվ գեները,բերել  օրինակներ։

2․Նկարագրել ժառանգականության և փոփոխականության դերը օրգանիզմների զարգացման պրոցեսում և էվոլյուցիայում։