Խորեն Սարգսյանի բլոգ

Թեմա՝ Վեկտոր
Ամրապնդում ենք դասը

$\vec c=(7,3),\ \vec a=(3,4)$c=(7,3), a=(3,4)

$\vec c-\vec a=(7-3,\ 3-4)=(4,-1)$c−a=(7−3, 3−4)=(4,−1)

$\vec a=(11,-5),\ \vec b=(5,8)$a=(11,−5), b=(5,8)

$\vec a-\vec b=(11-5,\ -5-8)=(6,-13)$a−b=(11−5, −5−8)=(6,−13)

$\vec a=(1,3),\ \vec b=(-2,4)$a=(1,3), b=(−2,4)

$\vec a+2\vec b=(1,3)+(-4,8)=(-3,11)$a+2b=(1,3)+(−4,8)=(−3,11)

$\vec a=(-4,1)$a=(−4,1)

$3\vec a=(-12,3)$3a=(−12,3)

$-2\vec a=(8,-2)$−2a=(8,−2)

$\vec a=(-2,5),\ \vec b=(3,-4)$a=(−2,5), b=(3,−4)

$2\vec a-\vec b=(-4,10)-(3,-4)=(-7,14)$2a−b=(−4,10)−(3,−4)=(−7,14)

$\vec b=(8,10),\ \vec c=(-4,10),\ \vec d=(6,-15)$b=(8,10), c=(−4,10), d=(6,−15)

Հակադիր $\vec a=(2,-5)$a=(2,−5) վեկտորներն են՝

$(-2,5)$(−2,5)

$\vec b=(-4,8),\ \vec c=(3,-6),\ \vec d=(5,3)$b=(−4,8), c=(3,−6), d=(5,3)

Համուղղված $\vec a=(1,-2)$a=(1,−2) վեկտորին է՝

$\vec c=(3,-6)$c=(3,−6), որովհետև $(3,-6)=3(1,-2)$(3,−6)=3(1,−2)

498. Համազոր վեկտորներ.

ա) $\vec a=(-1,3),\ \vec b=(3,-1)$a=(−1,3), b=(3,−1) — ոչ

բ) $\vec a=(2,4),\ \vec b=(-2,4)$a=(2,4), b=(−2,4) — ոչ

գ) $\vec a=(-2,3),\ \vec b=(4,-6)$a=(−2,3), b=(4,−6) — ոչ

դ) $\vec a=(0,5),\ \vec b=(2,7)$a=(0,5), b=(2,7) — ոչ

$\vec a=(-3,8),\ \vec b=(2,5)$a=(−3,8), b=(2,5)

ա) $4\vec a+2\vec b=(-12,32)+(4,10)=(-8,42)$4a+2b=(−12,32)+(4,10)=(−8,42)

բ) $-2\vec a+3\vec b=(6,-16)+(6,15)=(12,-1)$−2a+3b=(6,−16)+(6,15)=(12,−1)

գ) $\vec a-3\vec b=(-3,8)-(6,15)=(-9,-7)$a−3b=(−3,8)−(6,15)=(−9,−7)

$\vec a=(-2,5),\ \vec b=(3,-1)$a=(−2,5), b=(3,−1)

ա) $2\vec a+4\vec b=(-4,10)+(12,-4)=(8,6)$2a+4b=(−4,10)+(12,−4)=(8,6)

բ) $-3\vec a+2\vec b=(6,-15)+(6,-2)=(12,-17)$−3a+2b=(6,−15)+(6,−2)=(12,−17)

գ)3b-2b=(-6, 15)

A(3,4), B(-2,5)

$\overrightarrow{AB}=(-2-3,\ 5-4)=(-5,1)$AB=(−2−3, 5−4)=(−5,1)

$\overrightarrow{BA}=(3-(-2),\ 4-5)=(5,-1)$BA=(3−(−2), 4−5)=(5,−1)

A(-2,1), B(3,5), C(4,-3)

$\overrightarrow{AB}=(5,4)$AB=(5,4)

$\overrightarrow{BC}=(1,-8)$BC=(1,−8)

$\overrightarrow{AC}=(6,-4)$AC=(6,−4)

504. Վեկտորների երկարությունները.

$\vec a=(-3,4)$a=(−3,4)

$|\vec a|=\sqrt{(-3)^2+4^2}=5$∣a∣=(−3)2+42​=5

$\vec b=(2,-7)$b=(2,−7)

$|\vec b|=\sqrt{2^2+(-7)^2}=\sqrt{53}$∣b∣=22+(−7)2​=53​

$\vec c=(-2,6)$c=(−2,6)

$|\vec c|=\sqrt{(-2)^2+6^2}=\sqrt{40}=2\sqrt5$∣c∣=(−2)2+62​=40​=25​

Եթե $\vec b=(x,4)$b=(x,4) և $|\vec b|=\sqrt{41}$∣b∣=41​, ապա

$\sqrt{x^2+4^2}=\sqrt{41}$x2+42​=41​

$x^2+16=41$x2+16=41

$x^2=25$x2=25

$x=\pm5$x=±5

$\vec a=(6,4),\ \vec b=(2,3)$a=(6,4), b=(2,3)

$|\vec a|=\sqrt{36+16}=\sqrt{52}=2\sqrt{13}$∣a∣=36+16​=52​=213​

$|\vec b|=\sqrt{4+9}=\sqrt{13}$∣b∣=4+9​=13​

Հարաբերությունը՝

$|\vec a|:|\vec b|=2\sqrt{13}:\sqrt{13}=2:1$∣a∣:∣b∣=213​:13​=2:1

$\vec a=(-2,1),\ \vec b=(4,5)$a=(−2,1), b=(4,5)

$\vec a+\vec b=(2,6)$a+b=(2,6)

$|\vec a+\vec b|=\sqrt{2^2+6^2}=\sqrt{40}=2\sqrt{10}$∣a+b∣=22+62​=40​=210​

A(3,4), B(-2,5)

$|\overrightarrow{AB}|=\sqrt{(-5)^2+1^2}=\sqrt{26}$∣AB∣=(−5)2+12​=26​

Եթե M և N կետերը AC և BC կողմերի միջնակետերն են, ապա

$\overrightarrow{MN}=\frac12\overrightarrow{AB}$MN=21​AB

Տրված է $\overrightarrow{MN}=(3,-4)$MN=(3,−4)

Ուրեմն

$\overrightarrow{BA}=-2\overrightarrow{MN}=(-6,8)$BA=−2MN=(−6,8)

A(3,-4), B(-2,7), C(-4,16), D(1,5)

$\overrightarrow{CB}=(-2-(-4),\ 7-16)=(2,-9)$CB=(−2−(−4), 7−16)=(2,−9)

$\overrightarrow{DA}=(3-1,\ -4-5)=(2,-9)$DA=(3−1, −4−5)=(2,−9)

Ուրեմն $\overrightarrow{CB}=\overrightarrow{DA}$CB=DA

A(3,-5), B(2,-3), C(5,1)

M-ը AC-ի միջնակետն է.

$M\left(\frac{3+5}{2},\frac{-5+1}{2}\right)=(4,-2)$M(23+5​,2−5+1​)=(4,−2)

$\overrightarrow{BM}=(4-2,\ -2-(-3))=(2,1)$BM=(4−2, −2−(−3))=(2,1)

$|\overrightarrow{BM}|=\sqrt{2^2+1^2}=\sqrt5$∣BM∣=22+12​=5​

$\vec a=(6,8),\ \vec m=(-4,5),\ \vec n=(-7,1)$a=(6,8), m=(−4,5), n=(−7,1)

Ադսորբցիայի երևույթի դիտարկումը Փորձանոթի մեջ լցնում են գունավոր թանաքի լուծույթ և վերջինի մեջ գցում ակտիվացրած ածխի մի քանի հատիկներ։ Դրա բացակայության դեպքում կարելի է վերցնել պարզապես փայտածուխ: Փորձանոթի բերանը փակում են խցանով և լավ թափահարում, որի հետևանքով լուծույթը գունազրկվում է: Բացատրե՛ք այդ երևույթը։

Ակտիվացված ածուխը կամ փայտածուխը ունի շատ ծակոտիներ և մեծ մակերես։ Երբ այն գցում են թանաքի լուծույթի մեջ, թանաքի գունավոր մասնիկները կպչում են ածխի մակերեսին։ Այս երևույթը կոչվում է ադսորբցիա։

Ածուխը «կլանում» է թանաքի գունավոր նյութերը իր մակերեսի վրա, դրա պատճառով լուծույթը դառնում է ավելի բաց կամ լրիվ գունազրկվում է։

Ադսորբցիա երևույթը տեղի է ունենում այն պատճառով, որ ածուխի մակերեսը շատ մեծ է և կարող է իր վրա պահել մեծ քանակությամբ նյութերի մասնիկներ։

հարցեր

• Ի՞նչ է նշանակում «մետաղ» բառը և որտեղից է այն ծագել։

«Մետաղ» բառը ծագել է հունարեն «metallon» բառից, որը նշանակում է «հանք» կամ «հանքից ստացվող նյութ»։

• Որտե՞ղ է գտնվում մետաղներն ու ոչ մետաղները բաժանող սահմանագիծը պարբերական համակարգում։

Պարբերական համակարգում մետաղներն ու ոչ մետաղները բաժանող սահմանագիծը անցնում է «զիգզագաձև» գծով՝ սկսած Boron-ից մինչև Astatine։

• Ի՞նչ տարրեր են գտնվում այդ սահմանագծին մոտ և ինչու են դրանք առանձնահատուկ։

Այդ սահմանագծին մոտ գտնվող տարրերը կոչվում են կիսամետաղներ կամ մետալոիդներ։ Դրանցից են Boron, Silicon, Germanium, Arsenic, Antimony, Tellurium։ Դրանք առանձնահատուկ են, որովհետև ունեն և՛ մետաղների, և՛ ոչ մետաղների հատկություններ։

• Ինչո՞ւ է մետաղների և ոչ մետաղների բաժանումը պայմանական։ Բեր օրինակներ։

Մետաղների և ոչ մետաղների բաժանումը պայմանական է, որովհետև որոշ տարրեր ունեն միջանկյալ հատկություններ։ Օրինակ՝ Silicon-ը արտաքին տեսքով նման է մետաղի, բայց վարքով՝ ոչ մետաղի։

• Որո՞նք են այն մետաղները, որոնց օքսիդներն ու հիդրօքսիդները ունեն երկակի հատկություններ։

Երկակի հատկություններ ունեցող օքսիդներ և հիդրօքսիդներ ունեն հիմնականում Aluminium, Zinc, Beryllium, Tin, Lead և Chromium։

• Ի՞նչ դեր են կատարում մետաղները քիմիական ռեակցիաներում։

Քիմիական ռեակցիաներում մետաղները սովորաբար կատարում են վերականգնիչի դեր, որովհետև տալիս են էլեկտրոններ։

• Ինչո՞ւ են մետաղների ատոմները հեշտությամբ կորցնում էլեկտրոններ։

Մետաղների ատոմները հեշտությամբ կորցնում են էլեկտրոններ, որովհետև արտաքին շերտում ունեն քիչ էլեկտրոններ, և միջուկը դրանք թույլ է ձգում։

• Քանի՞ էլեկտրոն ունեն սովորաբար մետաղների արտաքին շերտում։

Սովորաբար մետաղների արտաքին շերտում լինում է 1-ից 3 էլեկտրոն։

• Ի՞նչ է մետաղական կապը։

Մետաղական կապը կապի տեսակ է, որտեղ դրական իոնները գտնվում են ազատ շարժվող էլեկտրոնների ընդհանուր «ամպի» մեջ։

• Ինչպե՞ս է բյուրեղավանդակի կառուցվածքը ազդում մետաղների հատկությունների վրա։

Բյուրեղավանդակի կառուցվածքը պայմանավորում է մետաղների ամրությունը, պլաստիկությունը, հալման ջերմաստիճանը և այլ հատկություններ։

• Թվարկիր մետաղների հիմնական ֆիզիկական հատկությունները։

Մետաղների հիմնական ֆիզիկական հատկություններն են՝ մետաղական փայլը, բարձր էլեկտրահաղորդականությունը, ջերմահաղորդականությունը, պլաստիկությունը, ամրությունը և մեծ մասամբ բարձր խտությունը։

• Ինչպե՞ս են մետաղները դասակարգվում ըստ խտության։

Ըստ խտության մետաղները բաժանվում են թեթև և ծանր մետաղների։ Թեթև մետաղների խտությունը փոքր է 5 գ/սմ³-ից, իսկ ծանր մետաղներինը՝ մեծ։

• Ո՞րն է ամենածանր և ամենաթեթև մետաղը։

Ամենաթեթև մետաղը Lithium-ն է, իսկ ամենածանրներից մեկը՝ Osmium-ը։

• Ինչո՞ւ են մետաղները լավ հաղորդիչներ։

Մետաղները լավ հաղորդիչներ են, որովհետև ունեն ազատ էլեկտրոններ, որոնք հեշտությամբ շարժվում են բյուրեղավանդակում։

• Ի՞նչն է պայմանավորում մետաղական փայլը։

Մետաղական փայլը պայմանավորված է նրանով, որ մետաղների ազատ էլեկտրոնները անդրադարձնում են լույսը։

• Ի՞նչ է պլաստիկությունը և ինչով է այն պայմանավորված մետաղներում։

Պլաստիկությունը մետաղի հատկությունն է՝ փոխելու ձևը առանց կոտրվելու։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ մետաղների բյուրեղավանդակի շերտերը կարող են սահել միմյանց նկատմամբ։

1. 5/6

2. 49

3. 97

4. 80

5. 2

6. -2

7. (c+4)(a-3x)

8. 2

9. 2

10.y=3x-1

11. [10;∞)

12. 5/36

13. 1

14. 5

15. 10

16. R

17. (-4;3)

Իռացիոնալ անհավասարումներ

Ի՞նչ է իռացիոնալ անհավասարումը

Իռացիոնալ են այն անհավասարումները, որտեղ անհայտը (փոփոխականը x) գտնվում է արմատանշանի տակ։
Օրինակ՝  (x-3) > 2։

Իռացիոնալ անհավասարումները լուծելիս,  հիշիր՝ արմատի տակ գրված արտահայտությունը չի կարող լինել բացասական։

Լուծման ընթացքը
Առաջին քայլ

Մենք գործ ունենք  քառակուսի արմատի հետ, հիշիր՝ արմատի տակի արտահայտությունը չի կարող լինել բացասական, ուստի առաջին քայլը պետք է գրել անհավասարման ԹԱԲ-ը։

Երկրորդ քայլ
Անհավասարման երկու կողմը պետք է բարձրացնել քառակուսի (եթե երկու կողմն էլ ոչ բացասական են` մեծ կամ հավասար զրոյից)։

1.Լուծիր իռացիոնալ անհավասարումները

√x > 2

x ≥ 0
x > 4
Պատասխան՝ x > 4

√x < 2

x ≥ 0
x < 4
Պատասխան՝ 0 ≤ x < 4

√x ≤ 0

միայն երբ √x = 0
x = 0
Պատասխան՝ x = 0

√x > -10

√x ≥ 0
Պատասխան՝ x ≥ 0

√x < 7

x ≥ 0
x < 49
Պատասխան՝ 0 ≤ x < 49

√x > 9

x > 81
Պատասխան՝ x > 81

√(2x — 4) > -2

2x-4 ≥ 0 → x ≥ 2
Պատասխան՝ x ≥ 2

√(2x — 4) < -3

անհնար է

√(2x — 2) < 0

անհնար է

√(2x — 8) ≥ 0

2x-8 ≥ 0 → x ≥ 4
Պատասխան՝ x ≥ 4

√(7x — 7) < 2

7x-7 ≥ 0 → x ≥ 1
քառակուսի՝
7x-7 < 4
7x < 11
x < 11/7
Պատասխան՝ 1 ≤ x < 11/7

√(2x — 4) < -4

անհնար է

√(2x — 6) > 5

2x-6 ≥ 0 → x ≥ 3
քառակուսի՝
2x-6 > 25
2x > 31
x > 31/2
Պատասխան՝ x > 31/2

√(x — 9) ≤ 0

միայն 0 դեպքում
x-9 = 0
x = 9
Պատասխան՝ x = 9

√(5x — 10) > -3

5x-10 ≥ 0 → x ≥ 2
Պատասխան՝ x ≥ 2

√(2x — 4) >√(x + 4)

√(4x — 2) ≥ √(2x + 6)

√(2x — 4) > √(6 — x)

√(2x + 1) ≥ √(x — 1)

√(2x + 1) < √(2x + 6)

2)700 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 65 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:

0.35x = 700
x = 2000 կգ

բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանեւթում:

մնացել է 65%
0.65 × 2000 = 1300 կգ

3)240 կգ շաքար վաճառվելուց հետո խանութում մնաց ամբողջ շաքարի 20 %–ը:
ա) Սկզբում որքա՞ն շաքար կար խանութում:

մնացել է 20% → վաճառվել է 80%

0.8x = 240
x = 300 կգ

բ) Վերջում որքա՞ն շաքար մնաց խանութում:

մնացել է 20%
0.2 × 300 = 60 կգ

1. Ի՞նչ է ժառանգական հիվանդությունը։

A) Վարակիչ հիվանդություն
B) Գենետիկ փոփոխություններով պայմանավորված հիվանդություն
C) Վնասվածքից առաջացած հիվանդություն
D) Սննդակարգից կախված հիվանդություն

2. Ո՞րն է ժառանգական հիվանդության պատճառը։

A) Բակտերիաները
B) Վիրուսները
C) Գեների փոփոխությունները (մուտացիաները)
D) Ջերմաստիճանը

3. Ո՞ր հիվանդությունն է ժառանգական։

A) Գրիպ
B) Դաունի համախտանիշ
C) Անգինա
D) Թունավորում

4. Ի՞նչ է մուտացիան։

A) Օրգանիզմի աճ
B) Գենի կամ ԴՆԹ-ի փոփոխություն
C) Վիրուսի տարածում
D) Բջջի բաժանում

5. Ի՞նչ է չարորակ նորագոյացությունը։

A) Նորմալ բջիջների աճ
B) Բջիջների անկառավարելի բաժանում
C) Վարակիչ հիվանդություն
D) Վիտամինների պակաս

6. Ո՞րն է քաղցկեղի հիմնական առանձնահատկությունը։

A) Բջիջները չեն բաժանվում
B) Բջիջները շատ դանդաղ են աճում
C) Բջիջները անկառավարելի են բաժանվում
D) Բջիջները մահանում են անմիջապես

7. Ի՞նչ տարբերություն կա բարորակ և չարորակ ուռուցքների միջև։

A) Չկա տարբերություն
B) Բարորակը տարածվում է, չարորակը՝ ոչ
C) Չարորակը կարող է տարածվել ամբողջ մարմնով
D) Բարորակը վտանգավոր է միշտ

8. Ո՞ր գործոնը կարող է նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը։

A) Առողջ սնունդ
B) Ֆիզիկական ակտիվություն
C) Ծխելը
D) Քունը

9. Կարո՞ղ են բոլոր քաղցկեղները ժառանգվել։

A) Այո, բոլորը
B) Ոչ, միայն որոշները
C) Ոչ մեկը
D) Չգիտեմ

10. Ի՞նչ կարելի է անել քաղցկեղի ռիսկը նվազեցնելու համար։

A) Չծխել
B) Անառողջ սնվել
C) Չշարժվել
D) Քիչ քնել

Ածխածնի ենթախումբ

Ոչ մետաղներ՝ ածխածնի ենթախումբ

1. Ածխածնի ենթախմբի ընդհանուր բնութագիրը: Ածխածին
2. Ածխածնի օքսիդները: Ածխաթթու և կարբոնատներ
3. Սիլիցիումը և նրա միացությունները

• Ո՞ր տարրերն են մտնում ածխածնի ենթախմբի մեջ։

C(Ածխածին) Si(Սիլիցիում), Ge (Գերմանիում) Sn(Անագ) Pb(Կապար)

• Ո՞ր խմբին են պատկանում այս տարրերը պարբերական համակարգում։

Պատկանում են IV A խմբին (14-րդ խումբ) պարբերական համակարգում

• Ո՞ր տարրերն են ոչ մետաղներ, մետաղներ և կիսամետաղներ այս ենթախմբում։

• Ոչ մետաղներ C, Si
• Կիսամետաղներ Ge
• Մետաղներ Sn, Pb

• Քանի՞ էլեկտրոն կա այս տարրերի արտաքին էներգիական մակարդակում։

4 էլեկտրոն

• Ի՞նչ ընդհանուր օքսիդացման աստիճաններ ունեն IVA խմբի տարրերը։

+2 և +4

• Ո՞րն է այդ տարրերի բարձրագույն օքսիդների ընդհանուր բանաձևը։

RO₂
օր․ CO₂, SiO₂

• Ի՞նչ բանաձև ունեն համապատասխան թթուները։

H₂RO₃
օր․ H₂CO₃

• Ինչու՞ ածխածինը և սիլիցիումը համարվում են ոչ մետաղներ, իսկ անագն ու կապարը՝ մետաղներ։

• C և Si փոքր ատոմներ, դժվար են էլեկտրոն տալիս ոչ մետաղներ
• Sn և Pb մեծ ատոմներ, հեշտ են էլեկտրոն տալիս մետաղներ

• Գրիր ածխածնի բոլոր օքսիդների բանաձևերը։

CO և CO₂

• Գրիր սիլիցիումի համապատասխան թթվի բանաձևը։

H₂SiO₃

• Որոշիր օքսիդացման աստիճանը՝ SiO₂ միացությունում։

Օքսիգենը = -2
2×(-2) = -4
Si = +4

• Որ տարրն է ունենալու ավելի կայուն ջրածնային միացություն՝ CH₄ թե՞ SnH₄։

CH₄ (մեթան) ավելի կայուն է

• Տրված նյութերից ո՞րն է երկդիմի՝ Sn(OH)₄ թե՞ H₂CO₃։

Sn(OH)₄ (երկդիմի՝ և թթվային, և հիմնային)
H₂CO₃ → միայն թթու է

• Քանի՞ գրամ է 2 մոլ O₂։

M(O₂) = 32 գ/մոլ
2 × 32 = 64 գ

• Քանի՞ մոլ է 160 գ SO₂։

M(SO₂) = 64 գ/մոլ
160 ÷ 64 = 2.5 մոլ

• Ինչպե՞ս է փոխվում տարրերի մետաղական հատկությունը խմբում ներքև իջնելիս։

Մեծանում է ներքև իջնելիս

• Ինչու՞ RH₄ տիպի ջրածնային միացությունների կայունությունը նվազում է կարգաթվի աճման հետ։

Ատոմը մեծանում է կապերը թուլանում են կայունությունը նվազում է

• Ինչու՞ կապարը չի առաջացնում ջրածնային միացություն։

Pb–H կապը շատ թույլ է → միացությունը ան կայուն է

• Ինչպե՞ս է փոխվում թթվային հատկությունը H₂RO₃ թթուների համար խմբում ներքև իջնելիս։

Նվազում է ներքև իջնելիս

1. 2) 20

2. 1) 2

Տնային

Ազոտի ենթախումբ

1. Ազոտի ենթախմբի ընդհանուր բնութագիրը
2. Ազոտ: Ամոնիակ: Քիմիական հավասարակշռություն
3. Ազոտի օքսիդները: Ազոտական թթու  Հարցեր

• Ո՞ր տարրերն են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ։

N (ազոտ), P (ֆոսֆոր), As (արսեն), Sb (անտիմոն), Bi (բիսմութ)

• Ի՞նչ ընդհանուր բան ունեն այդ տարրերի արտաքին էլեկտրոնային կառուցվածքները։

Բոլորն ունեն ns²np³ կառուցվածք

• Քանի՞ էլեկտրոն կա ազոտի ենթախմբի տարրերի արտաքին շերտում։

5 էլեկտրոն

• Պարբերական աղյուսակի ո՞ր խմբում են գտնվում ազոտի ենթախմբի տարրերը։

15-րդ խումբ (V A խումբ)

• Ո՞րն է այդ ենթախմբի ամենաթեթև տարրը։

ազոտ (N)

• Ինչպե՞ս են փոխվում ազոտի ենթախմբի տարրերի մետաղական հատկությունները վերևից ներքև։

Վերևից ներքև մեծանում են
(ազոտը ոչ մետաղ է, բիսմութը՝ մետաղ)

• Ի՞նչ օքսիդացման աստիճաններ են առավել բնորոշ այս ենթախմբի տարրերին։

Ամենատարածվածներն են՝ -3, +3, +5

• Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։

Առաջացնում են կովալենտ հիդրիդներ՝
օրինակ՝ NH₃, PH₃

• Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը խմբում վերևից ներքև շարժվելիս։

Վերևից ներքև մեծանում է

• Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում այս ենթախմբի տարրերը

Վերին տարրերը՝ թթվային օքսիդներ (օր. N₂O₅)

Ստորինները՝ հիմնային կամ ամֆոտեր

• Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմների զանգվածը խմբում վերևից ներքև։

• Ինչպիսի՞ կապ են սովորաբար առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը՝ կովալենտ թե իոնային
• Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբում ամենաէլեկտրաբացասականը։
• Ի՞նչ գազ է կազմում մթնոլորտի մեծ մասը՝։
• Ի՞նչ կարևոր կենսաբանական նշանակություն ունի ազոտը։
• Որտե՞ղ է կիրառվում արսենը։Ինչպիսի՞ հատկություններ ունի մետաղական թե ոչ մետաղական։
• Ո՞րն է ենթախմբի ամենածանր տարրը:

Լրացուցիչ

1. Ստորև բերված շարքից V ենթախմբից ատոմ պարունակող  թթուները և դասավորիր դրանք ըստ օքսիդիչ հատկությունների նվազման կարգի: Որպես պատասխան ներկայացրու 1. թթուների համարները 1)HPO3,,2)H2SO4,3)HNO3,4)HSbO3,5)HBrO4,6)H3AsO4 2. Քո ընտրած թթուներից ամենաուժեղ օքսիդիչի 3.6 մոլ քանակով մոլեկուլում պրոտոնների քանակը (մոլ)։

2.Լրացրու ընտրելով իոնային միացությունը, հաշվի առնելով, որ ազոտը ցուցաբերում է −3 օքսիդացման աստիճան:

Նյութ բանաձևը Մոլային զանգվածը (գ/մոլ) Նյութի անվանումը 

Na3N 

LINO3 

NO

3.Քիմիական ռեակցիաներ

Ավարտի՛ր քիմիական ռեակցիաների հավասարումները . 

ՆՇԵԼ ՏԵՍԱԿԸ

KOH + HNO₃ → … + …

Ca(OH)₂ + SO₂ → … + H₂O

Fe(OH)₃ t° → … + H₂O

4.Իրականացրե՛ք հետևյալ փոխարկումները՝ նշելով պայմանները. 

H2O ->H2 ->H2S