Գործնական քերականություն․07․05-09․05

1․ Լրացնել բաց թողնված տառերը և կետադրել։

Մեր աչքի առջև էին հինավուրց ճարտարապետական կոթողները՝ վերասլաց գմբեթներով տաճարները։ Որքան իմաստուն մտքեր են բողբոջել ու ծաղկել նրանց կամարների տակ, որքան մագաղաթներ են զարդարվել մեսրոպյան մարգարիտներով ու անկրկնելի, գույնզգույն մանրանկարներով։ Այո՛, դա հին ու իմաստուն երկիր էր՝ աղքատ, սակայն վեհ մի երկիր, որտեղ գեղջուկի անխոնջ տքնությամբ անջրդի հողերն առատ բերք էին պարգևում ու կյանք տալիս իմաստությանը։

Եվ այդ ամենը հիմա անուրջ է, որ հոդս է ցնդել ամպի քուլայի պես։ Այդ երկրից մենք՝ հայերս, թողել էինք ու հեռացել՝ անզոր մղկտալով։ Սուգ ու արտասուք եղավ։ Հեկեկոցը, աղեխարշ ճիչերը սիրտ էին կեղեքում, կոկորդ խեղդում։ Անակնկալ խավարակը մոլեգին իջել էր հինավուրց երկրի վրա։ Անօրինական բռնակալն իր սուրը քաշքշեց դեպի խոնարհ գեղջուկի խեղճ հյուղը և միլիոնավոր անմեղ սրտեր խողխողեց։ Անթիվ երազներ իսպառ վերացան, և անհամար հույսեր՝ նվիրական, եթերային, ի դերև ելան։ Հատուկենտ մարդիկ փրկվեցին այդ անօրինական հաշվեհարդարից։

2․ Տրված ածանցով և բառերից ընտրված համապատասխան արմատներով կազմել 6 ածանցավոր բառ/ առանց երկրորդ ածանցի/։
Ական վերջածանցով

ա․ Երեսունհինգերորդ, գործունեություն, հոգևոր, տարեվերջ, վարորդուհի, ուղիղ, նախավկա, ջրանկարիչ, բեռնատար, ծխամորճ, քարայր, բանտապան

բ․ Ազնվայր, անգո, պարբերություն, ուղեգորգ, տարաբախտ, սակավապետ, կուսակալ, ընդմիշտ, ամսեամիս, համայնապատկեր, տպարան, աշխարհասփյուռ:

3․ Յուրաքանչյուր բառաշարքից ընտրել հոմանիշ բառերի վեց զույգ։

ա․Դալկանալ, երկմտել, ըմբոշխնել, ըմբոստանալ, կանխել, ընկրկել, ճաշակել, զիջել, սփրթնել կասկածել, թախանձել, ընդվզել, ներգծել, պաղատել:

բ․Մոլեգնել, խայտալ, զերծել, խոկալ, զայրանալ, ցանկանալ, եղծել, շնորհել, խուսափել թռչկոտել, ընծայել, ըղձալ, շրջանցել, խորհել:

գ․ Աշխույժ, դաժան, լքյալ, վայրագ, մատղաշ, արի, դիվահար, կայտառ, նրբիրան, լկտի դեռահաս, լպիրշ, ցավագար, խիզախ:

դ․Թանձր, հինավուրց, բազում, միացյալ, խիտ, կատաղի, բերրի, անդորր, արգավանդ, խաղաղ, համաչափ, անթիվ, վայրագ, վաղնջական։

4․ Կազմել 6 բարդ բառ՝ սյունակներից ընտրելով մեկական արմատ։

Քաղցրալուր աներես
ատյան սեգ
պանծալի բերովի
լեզվագար դպրոց
թաթախել գիտուն
պաշտելի ցողիկ

5․ Կազմել մեկական բարդ բառ՝ վերջին բաղադրիչ դարձնելով տրված բառերի առաջին արմատները/ընդամենը 6 բառ/։

1.Նյութապաշտ
մոտակա
դաշտավայր
փետրազարդ
թռիչքաձև
հուսախաբ

2.Դիտակետ
աստիճանացույց
պատվոգիր
գնդակոծել
գթասիրտ
տիրապետություն

3. Խոսակցություն
անչափահաս
վառելահեղուկ
հարսնատես
շնչասպառ
նվիրագործել

4.Դիրքորոշում
պատկերասրահ
հավաքատեղի
ծննդավայր
անցաթուղթ
ոսկրախտ

Պարապմունք 55

Թեմա՝ y=|x| ֆունկցիան և նրա գրաֆիկը։

Ցանկացած x իրական թվի համար կարելի է հաշվել նրա մոդուլը՝  |x| -ը: Սա նշանակում է, որ կարելի է խոսել y=|x| ֆունկցիայի մասին: Ունենք՝ 

Կառուցենք այս ֆունկցիայի գրաֆիկը: Հարմար է գրաֆիկը կառուցել կտորներով:

Առաջին քայլ: Սկզբում կառուցենք y=x ուղիղը և առանձնացնենք նրա այն մասը, որը համապատասխանում է x∈[0;+∞) արժեքներին (x -երի առանցքի դրական ճառագայթին):

1gr.png

Երկրորդ քայլ: Հիմա կառուցենք y=−x ուղիղը և առանձնացնենք նրա այն մասը, որը համապատասխանում է x∈(−∞;0) արժեքներին (x -երի առանցքի բացասական ճառագայթին):

2gr.png

Երրորդ քայլ: Վերջապես, երկու կտորները նկարենք նույն կոորդինատական հարթության վրա: Ստանում ենք y=|x| ֆունկցիայի գրաֆիկը:

3gr.png

Թվարկենք գրաֆիկից բխող մի քանի հատկություններ:

1. Ֆունկցիան որոշված է ցանկացած կետում՝ D=(−∞;+∞)

2. Ցանկացած x -ի համար, |x|>0, բացի x=0 դեպքից և |0|=0

3. Ֆունկցիան նվազում է (−∞;0] ճառագայթի վրա և աճում է [0;+∞) ճառագայթի վրա:

4. Ֆունկցիան սահմանափակ չէ վերևից, բայց ներքևից սահմանափակ է: 

5. Ֆունկցիան չունի մեծագույն արժեք, բայց ունի փոքրագույն արժեք՝ 0 -ն:

6. Ֆունկցիան անընդհատ է ամբողջ թվային առանցքի վրա՝ (−∞;+∞)

7. Ֆունկցիայի արժեքների բազմությունը օրդինատների առանցքի դրական ճառագայթն է՝ [0;+∞)

Առաջադրանքներ։

1․ Տրված է y=|8x| ֆունկցիան: Գտնել
ա) y -ի արժեքը, եթե x=4; բ) x -ի արժեքը, եթե y=24

ա) Եթե x=4x = 4x=4, ապա y=32y = 32y=32

բ) Եթե y=24y = 24y=24, ապա x=3x = 3x=3 կամ x=−3x = -3x=−3

2․ Որոշել, թե ո՞ր քառորդներում է գտնվում y=|145x| ֆունկցիայի գրաֆիկը:

ա) 1-ին և 4 -րդ քառորդներում
բ) 1-ին և 3 -րդ քառորդներում
գ) 2-րդ և 3 -րդ քառորդներում
դ) 1-ին և 2 -րդ քառորդներում

3․ Տրված է y=−10|x| ֆունկցիան: Գտնել f(5) -ը:

-10 * 5 = -50

4․ y=|ax| ֆունկցիայի գրաֆիկն անցնում է այս կետով՝ (−10;40): Գտնել a -ն, եթե հայտնի է, որ այն դրական թիվ է:

a = 40/10 = 4

5․ Տրված է y=|x| ֆունկցիան: Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

  • Ֆունկցիան սահմանափակ է և՛ վերևից, և՛ ներքևից:
  • Ֆունկցիան սահմանափակ չէ ոչ վերևից, ոչ էլ ներքևից:
  • Ֆունկցիան սահմանափակ չէ վերևից, բայց սահմանափակ է ներքևից:

6․ Արդյո՞ք A(-2;16) և B(7;9) կետերը պատկանում են  y=8|x|  ֆունկցիայի գրաֆիկին:

A — այո
B — ոչ

7․ Ֆունկցիան տրված է f(x)=3|x| բանաձևով: Հաշվել f(11)+f(−5)։

f(11) + f(-5) = 33 + 15 = 48

8․ Կառուցել  ֆունկցիաների գրաֆիկները: 

ա) y=2|x| բ) y=-3|x| գ) y=1,5|x| դ) y=|x+4| ե) y=2|x-3|

Մաթեմատիկա ա․բ 5/13/2025

Խնդիր 1

Արթուրն ու Մերին մետաղադրամ են նետում: Եթե մետաղադրամն ընկնում է այնպես, որ երևում է դրամի արժեքը, հաղթողը Մերին է, և Արթուրը նրան պետք է տա 2 կոնֆետ: Եթե դրամն ընկնում է այնպես, որ երևում է զինանշանը, հաղթում է Արթուրը, և Մերին Արթուրին պետք է տա 3 կոնֆետ: 30 անգամ դրամը նետելուց հետո նրանցից յուրաքանչյուրն ուներ այնքան կոնֆետ, որքան խաղից առաջ: Քանի՞ անգամ էր հաղթել Արթուրը:

5

Խնդիր 2

Քառանիշ թվի հարյուրավորների տեղում 3 թիվն է, մնացած երեք թվանշանների գումարը նույնպես 3 է: Քանի՞ այդպիսի թիվ կա:

Խնդիր 3

1-ից մինչև 9 թվերից ընտրված տասներկու թվեր պետք է գրել ուղղանկյան վանդակներում այնպես, որ յուրաքանչյուր տողում գրված թվերի գումարներն իրար հավասար լինեն, և յուրաքանչյուր սյունակում գրված թվերի գումարները նույնպես հավասար լինեն: Թվանշաններից մի քանիսն արդեն գրված են: Ի՞նչ թիվ պետք է գրված լինի մոխրագույն վանդակում:

Խնդիր 4

Եթե գումարենք յոթանիշ թվի թվանշանները, կստացվի 6: Ինչի՞ է հավասար այդ թվանշանների արտադրյալը:

2

Խնդիր 5

Ոսկերիչն ունի 12 երկօղակ շղթա: Նա ցանկանում է դրանցից պատրաստել մի մեծ շղթա: Այդ անելու համար նա պետք է մի քանի օղակ բացի և հետո դրանք փակի: Ամենաքիչը քանի՞օղակ նա պետք է բացի:

12

Երկխոսություններ․Dialoghi

1․ Խառը նախադասությունները դասավորիր ճիշտ իմաստային հերթականությամբ:

Bene, grazie! E tu?

Ciao! Come stai?

Mi chiamo Luca. E tu, come ti chiami?

Piacere, Maria!

Anch’io sto bene, grazie!

Mi chiamo Maria.

Ciao! Come stai?

Bene, grazie! E tu?

Anch’io sto bene, grazie!

Mi chiamo Luca. E tu, come ti chiami?

Mi chiamo Maria.

Piacere, Maria!

2. Խառը նախադասություններ դասավորիր ճիշտ իմաստային հերթականությամբ:

B: Sai dov’è il bar più vicino?

A: Sì, certo. Di cosa hai bisogno?

B: Ciao! Posso farti una domanda?

A: Figurati! A domani!

A: Il bar è proprio dietro l’angolo, accanto alla farmacia.

B: Perfetto, grazie mille!

B: Ciao! Posso farti una domanda?

A: Sì, certo. Di cosa hai bisogno?

B: Sai dov’è il bar più vicino?

A: Il bar è proprio dietro l’angolo, accanto alla farmacia.

B: Perfetto, grazie mille!

A: Figurati! A domani!

3․ Երկխոսություն – Սուպերմարկետում Al supermercato

Առաջադրանք. Դասավորեք երկխոսությունը ճիշտ հերթականությամբ։

Խառը նախադասություններ՝

  1. A: Vuoi un sacchetto?
  2. B: Buongiorno, vorrei una bottiglia d’acqua e un panino, per favore.
  3. A: Sono 3 euro e 50 centesimi.
  4. B: No, grazie. Ho la mia borsa.
  5. A: Buongiorno! Dimmi pure.
  6. B: Ecco a te.

A: Buongiorno! Dimmi pure.

B: Buongiorno, vorrei una bottiglia d’acqua e un panino, per favore.

A: Sono 3 euro e 50 centesimi.

B: Ecco a te.

A: Vuoi un sacchetto?

B: No, grazie. Ho la mia borsa.

4. Երկխոսություն – Ինձ ներկայացնելը-Pressentarsi

Առաջադրանք. Դասավորեք երկխոսությունը ճիշտ հերթականությամբ։

Խառը նախադասություններ՝

  1. A: Piacere di conoscerti, Luca!
  2. B: Io sono Luca, e tu?
  3. B: Piacere!
  4. A: Ciao! Come ti chiami?
  5. A: Mi chiamo Anna.
  6. B: Ciao!

A: Ciao! Come ti chiami?

B: Ciao!

B: Io sono Luca, e tu?

A: Mi chiamo Anna.

A: Piacere di conoscerti, Luca!

B: Piacere!