Խորեն Սարգսյանի բլոգ

$12. ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԴԻՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ: ՕՀՄԻ ՕՐԵՆՔԸ

$ 15. ԿԱՅԾԱԿ, ՇԱՆԹԱՐԳԵԼ:ՀՈՍԱՆՔԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԵՆԴԱՆԻ ՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ՎՐԱ

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչպե՞ս են սահմանում հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրությունը:

Ֆիզիկական մեծություն է, որը ցույց է տալիս հաղորդիչի հակազդեցությունը հոսանքի անցմանը։


2. Ինչպե՞ս են սահմանում հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրության միավորը` օհմը:

1 Օհմ է այն դիմադրությունը, որի դեպքում 1 Վ լարումից հոսանքի ուժը դառնում է 1 Ա։


3. Կախված է արդյոք հաղորդիչի դիմադրությունը նրա ծայրերին կիրառված լարումից և հոսանքի ուժից: Պատասխանը հիմնավորեք:

Ոչ, այն կախված չէ դրանցից, այլ՝ նյութից, չափերից և ջերմաստիճանից։


4. Ձևակերպե՛ք Օհմի օրենքը:

I=RU​

5. Ի՞նչ տեսք ունի հաղորդիչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդիչի ծայրերին կիրառված լարումից պատկերող գրաֆիկը:

Ուղիղ գիծ է, անցնում է սկզբնակետով։


6. Ինչպե՞ս է կախված էլեկտրական դիմադրությունը հաղորդիչի նյութի տեսակից, երկարությունից և լայնական հատույթի մակերեսից:

7. Ինչո՞վ է պայմանավորված հաղորդիչի տեսակարար դիմադրությունը:

8. Ինչպե՞ս են պատկերում դիմադրատարրը և ռեոստատը էլեկտրական շղթաների սխեմաներում:

դիմադրատարր — զիգզագ կամ ուղղանկյուն,

ռեոստատ — դիմադրատարր + սլաք։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Նկարագրե՛ք, թե ինչպես է լիցքավորվում ամպը: Ամպի ո՞ր շերտերն են լիցքավորվում դրականորեն, և ո՞ր շերտերը՝ բացասականորեն:

Ամպում ջրի կաթիլներն ու սառույցի բյուրեղները օդային հոսանքների պատճառով շարժվում ու շփվում են միմյանց հետ։ Այդ շփումների հետևանքով լիցքերը բաժանվում են․ ամպի վերին շերտը լիցքավորվում է դրական, իսկ ստորին շերտը՝ բացասական։

2. Նկարագրե՛ք կայծակի առաջացման մեխանիզմը:

Երբ ամպի և երկրի կամ երկու ամպերի միջև լիցքերի տարբերությունը շատ մեծ է դառնում, օդը չի դիմանում, և տեղի է ունենում հզոր էլեկտրական պարպում՝ կայծակ։

3. Ինչու՞ է կայծակն ուղեկցվում որոտով:
Քանի որ կայծակի ժամանակ օդը կտրուկ տաքանում ու արագ ընդարձակվում է, առաջանում է ուժեղ ձայնային ալիք, որը լսվում է որպես որոտ։

4. Ի՞նչ է շանթարգելը: Ինչպե՞ս է այն շինությունները պաշտպանում կայծակի հարվածից:

Շանթարգելը մետաղական ձող է, որը տեղադրվում է շինության վրա և միացված է գետնին։ Այն ընդունում է կայծակը և անվտանգ ուղիով հաղորդում գետնին՝ կանխելով շինության վնասումը։

5. Ե՞րբ է մարդու մարմինը զգում հոսանքը:

Մարդու մարմինը հոսանքը զգում է, երբ դրա ուժը մոտ 1 մԱ կամ ավելի է։

6. Հոսանքի ուժի ո՞ր արժեքներն են վտանգավոր, և որո՞նք են մահացու մարդու համար:

10–15 մԱ — վտանգավոր է,

50 մԱ և ավելի — կարող է լինել մահացու։

7. Բուժական ի՞նչ նպատակներով են օգտագործում էլեկտրական հոսանքը:

Էլեկտրական հոսանքը օգտագործվում է ֆիզիոթերապիայում՝ մկանների խթանման, նյարդային համակարգի բուժման, ցավերի թեթևացման և բժշկական սարքերում։

Տրված է․
I = 10 Ա
R = 50 Օմ

Գտնել․ U — լարումը

Լուծում․
Օհմի օրենքը՝$$U = I \cdot R$$U=I⋅R $$U = 10 \cdot 50 = 500 \text{ Վ}$$U=10⋅50=500 Վ

Պատասխան․ 500 Վ

Տրված է․
U = 100 Վ
I = 1,4 Ա

Գտնել․ R — դիմադրությունը

Տրված է․
U = 12 Վ
I = 5 մԱ = 0,005 Ա

Գտնել․ R

Լուծում․$$R = \frac{U}{I}$$R=IU​ $$R = \frac{12}{0.005} = 2400 \text{ Օմ}$$R=0.00512​=2400 Օմ

Պատասխան․ 60 Օմ

Տրված է․
R = 12 Օմ
I = 4 Ա

Գտնել․ U

Լուծում․$$U = I \cdot R$$U=I⋅R $$U = 4 \cdot 12 = 48 \text{ Վ}$$U=4⋅12=48 Վ

Պատասխան․ 48 Վ

Փորձ 1. Շղթայում հոսանքի ուժի կախումը լարումից

Աշխատանքի նպատակը․ ցույց տալ հաղորդչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդչի ծայրերին կիրառված լարումից։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր.հոսանքի աղբյուր (ուղղիչ), ամպերաչափ, վոլտաչափ, հետազոտվող հաղորդիչ, անջատիչ, հաղորդալարեր։

Աշխատանքի ընթացքը. հավաքել շղթան ըստ նկարի։ Հիշեք, որ ամպերաչափ, հետազոտվող հաղորդչին միցվում է հաջորդաբար, իսկ վոլտաչափ զուգահեռ Հաղորդչի ծայրերին կիրառված լարումը կարելի փոփոխել շղթային միացնելով տարբեր մարտկոցներ, մեր պարագայում ուղղիչով։ Փակենք շղթան և գրանցենք հոսանքի ուժի I₁ և լարման U₁ արժեքները։ Այնուհետև ուղղիչով փոխենք լարումը, գրանցենք հոսանքի ուժի I₂ և լարման U₂ արժեքները։ Չափումները կատարեք 4-5 տարբեր դեպքերի համար։ Չափման արդյունքները գրանցել։ Չափման արդյունքների հիման վրա կառուցել հոսանքի ուժի կախումը լարումից պատկերող գրաֆիկը։ Ընտրելով համապատասխան մասշտաբ՝ աբսցիղների առանցքի վրա տեղադրեք լարման, իսկ օրդինատների առանցքի վրա հոսանքի ուժի արժեքները, կատարել եզրակացություն։

Փորձ 2․ Հոսանքի ուժի կախումը դիմադրությունից

Աշխատանքի նպատակը. ցույց տալ հաղորդչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդչի դիմադրությունից։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր.հոսանքի աղբյուր (ուղղիչ) կամ գալվանական էլեմենտ, ամպերաչափ, վոլտաչափ, դիմադրությունների արկղ, հաղորդալարեր։

Աշխատանքի ընթացքը. հավաքել շղթան, այնուհետև հաստատուն պահելով լարումը, փոխելով արկղի դիմադրությունը գրանցել ամպերաչափիի ցուցմունքը։ Փորձը կատարել տարբեր դիմադրությունների համար։ Կատարել եզրակացություն։

Աշխատանք դասարանում

1. Կարդա՛ Միքայել Նալբանդյանի ,,Ազատություն,, բանաստեղծությունը։ 
2. Բացատրի՛ր բառերը՝ հաճեցավ, հողանյութ, պարգևել, նորանից, բազուկ, բերկրեցան, դավ։
3. Ներկայացրո՛ւ և բնութագրի՛ր բանաստեղծության քնարական հերոսին։ 
4. Ազատության գաղափարը 21-րդ դարում։ Արտահայտի՛ր մտքերդ։ 

1. Կարդա՛ ,,Հայկ և Բել,, առասպելը։ 
2. Բնութագրի՛ր Հայկին։
3. Համեմատի՛ր Հայկի և Բելի կերպարները՝ որպես ,,ազատության,, և ,,տիրապետության,, խորհրդանիշներ։ 
4. Ներկայացրո՛ւ այս առասպելի նշանակությունը՝ հայ իքնության ձևավորման գործընթացում՝ քո մեկնաբանություններով։ 
5. Պատկերացրո՛ւ առասպելում նշված ճակատամարտի մասնակից ես, գրի՛ր նամակ ճակատամարտից առաջ կամ հետո՝ ներկայացնելով քո մտորումները տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ։ 

Հատված պատմության դասագրքից՝ այստեղ։ 
Գրե՛ք էսսե։ Վերնագիր՝ Ազատության գաղափարը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման ուղենիշ տարբեր ժամանակաշրջաններում

Что Зинаида Ищет в Любви?

Зинаида ищет в любви не романтику, а:

1. Настоящую Страсть и Риск: Любовь как сильное, подавляющее чувство, которое даёт ей ощущение жизни на грани, в отличие от скучной и предсказуемой юношеской влюблённости.
2. Доминирование: Она ищет кого-то, кто сильнее её, кто сможет стать её хозяином (духовным и эмоциональным), чтобы ей самой не приходилось всегда быть «царицей» и нести бремя постоянного выбора.
3. Глубину Переживаний: Её не устраивают полутона. Любовь для неё — это болезнь, огонь, роковое испытание, а не просто приятное чувство.

Пётр Васильевич (Отец)

1. Что символизирует образ отца в повести? Какие качества он демонстрирует?
2. Почему Владимир ненавидит и боготворит отца одновременно?
3. Какую «школу» жизни отец невольно даёт сыну?

3. Кульминация и Философский Смысл

1. Проанализируйте сцену у каменной стены. Почему этот момент становится самым важным и травматичным откровением для Владимира?
2. Что означает поступок отца (удар хлыстом) и реакция Зинаиды (поцелуй следа от удара)? Какую иную, страшную сторону любви открывает эта сцена герою?
3. Как вы понимаете мысль: «Любовь — это болезнь, состояние духа»?
4. Какой главный урок взросления выносит Владимир из этой истории? Что он узнал о себе и о жизни?

Владимир узнал о себе следующее:

1. Собственная Нерешительность и Пассивность: Он осознал, что его юношеский, идеализированный образ любви был нереалистичным и пассивным. Он был способен на обожание и мучения, но не на действие, подобное силе его отца. В сравнении с отцом он чувствовал свою слабость и неготовность к настоящей страсти.
2. Способность к Страданию: Он впервые пережил сильные, разрушительные эмоции — ревность, унижение, отчаяние. Этот опыт показал ему его собственную глубину чувств и способность страдать по-настоящему, а не по-книжному.
3. Невинность Утрачена: Его юношеская чистота и невинность были навсегда утрачены, когда он стал свидетелем той страшной и притягательной стороны любви между Зинаидой и отцом (сцена у стены).

Значение сцены в Главе XXI

Этот момент является самым важным и травматичным откровением для Владимира Петровича, поскольку он открывает ему истинную, жестокую и роковую природу любви и страсти, которая была до того ему неизвестна.

Травматическое Открытие

1. Открытие Роковой Страсти: Владимир не просто узнаёт о связи Зинаиды и своего отца, а становится свидетелем кульминационного проявления их страсти. Это не нежные объятия, а сцена, где власть, боль и подчинение сливаются с любовью.
2. Образ Отца: Отец, всегда казавшийся ему идеалом силы и свободы, предстаёт как тиран и страстный любовник, способный на физическое насилие (удар хлыстом).
3. Реакция Зинаиды: Реакция Зинаиды — то, что шокирует Владимира больше всего. Она не плачет и не сопротивляется, а с восторгом целует след удара на своей руке. Это показывает Владимиру, что существует любовь, которая неразрывно связана с болью и подчинением, что его невинная, романтическая любовь — это лишь детская игра по сравнению с этой взрослой, разрушительной силой.

Этот эпизод служит точкой невозврата, символизируя конец его детства и окончательное, травматичное вступление в мир взрослых.

Уроки о Жизни и Любви

Главные уроки, которые Владимир получил о жизни в целом:

1. Любовь Не Идеал, а Роковая Сила: Любовь — это не только чистые и возвышенные чувства, но и стихия, не знающая моральных законов, способная причинять боль, страдать и даже быть жестокой (как показано в отношениях отца и Зинаиды). Он понял, что любовь — это «болезнь, состояние духа», а не просто чувство.
2. Равнодушие и Одиночество: Он осознал, что мир равнодушен к личным трагедиям, и что взросление часто означает столкновение с одиночеством и горькой истиной.
3. Трагизм и Несправедливость: Жизнь несправедлива: его чистая, искренняя любовь была отвергнута ради страсти к его отцу. Он впервые осознал случайность и драматизм человеческих судеб (о чём говорят внезапные смерти Зинаиды и отца).

глава 21.(читать)

1. Կարդա՛ Միքայել Նալբանդյանի ,,Ազատություն,, բանաստեղծությունը։ 
2. Բացատրի՛ր բառերը՝ հաճեցավ, հողանյութ, պարգևել, նորանից, բազուկ, բերկրեցան, դավ։

Հաճեցավ-ցանկացավ

Հողանյութ-հողե

Պարգևել-նվեր տալ, պարգևատրել

Նորանից-նրանից

Բազուկ-ձեռքի ուսից՝ մինչև արմունկը հասնող մասը

Բերկրեցան-բերկրանք պատճառել

Դավ- գաղտնի մտածված կամ նախապատրաստված չարամիտ արարք՝ գործ
3. Ներկայացրո՛ւ և բնութագրի՛ր բանաստեղծության քնարական հերոսին։ 

Այս ամբողջ ստեղծագործությունից ինձ ամենաշատը տպավորեց վերջին տողերը, որտեղ Միքայել Նալբանդյանն ասում է․

Ազատություն սիրողին
Այս աշխարհը խիստ նեղ է»։

Այստեղ նա շատ քիչ բառերով, բայց հասակնալի ներկայացնում է դրությունը իր ժամանակներում, որտեղ ազատությունը ազգերի, ժողովուրդների ու մարդկանց համար երանություն էր։ Հայերը մինչև վերջին հարյուրամյակ կախված են եղել տարբեր տերություններից, բայց այնուամենայնիվ պահպանել են ինքնությունը։ Պահպանել այնտեղ, որտեղ ազատություն բառը անգամ գոռալուց երկինքը թնդում է։
4. Ազատության գաղափարը 21-րդ դարում։ Արտահայտի՛ր մտքերդ։ 

Որքան աշխարհը զարգանում է, այնքան մարդիկ ավելի են ձգտում ազատության։ Ֆինանսական ազատություն, միայնակ ապրել և շատ այլ նմանատիպ հարցեր։ Սակայն շատերն էլ ձգտում են բթացնել բոլորի ուղեղները հեռախոսների և այլնի միջոցով, որովհետև բթացած և սեփական կարծիք չունեցող մարդկանց խմբին կառավարելն ավելի քան հեշտ է։ Ինչևէ, յուրաքանչյուր մարդու ազատության սահմանումը իր գլխում է։

Լրացուցիչ աշխատանք
Պատասխանել հարցերին

1․Ինչու է կարևոր, որ միտոզի ժամանակ քրոմոսոմները ճշգրիտ բաժանվեն երկու դուստր բջիջների միջև?(Ինչ հետևանքներ կարող են լինել սխալ բաժանման դեպքում?)

2․Միտոզի ո՞ր փուլում են քրոմոսոմները դասավորվում բջջի միջին հարթությունում և ինչու է դա անհրաժեշտ։

3․Ի՞նչ դեր ունեն ցենտրիոլները (կամ ցենտրոզոմները) միտոզի ընթացքում։

4․Ինչ տարբերություն կա պրոֆազի և տելոֆազի միջև՝ ինչպես են փոխվում քրոմոսոմները այդ փուլերում։

5․Ինչո՞ւ է միտոզը համարվում բազմաբջիջ օրգանիզմների աճի և վերականգնման հիմքը։