Հայոց լեզու 3/18/2024

Թպրտալ

հյուսն

աննկատ

Կայսր

մտածել

Բախտորոշ-օ

ամենաորակյալ-վօ

տարորոշել-օ

ովքեր-օ

Ոդիսևս-վօ

աներորդի-օ

կողնորոշել-օ

հատորյակ-օ

ոտք-վօ

հմտորեն-օ

վատորակ-օ

արջաորս-վօ

կետորսանավ-վօ

ենթաոճ-վօ

վերաորակավորում-վօ

լեզվաոճական-վօ

Սարդոստայն, քեռորդի, բարձրորակ, մազմոտանի, բարորակ, արջորս։

Հորեղբայր-է

անեզր-է

անելանելի-է

աներկյուղ-է

ինքնաեռ-յէ

անեփ-է

տասներկու-է

արևմտաեվրոպական-յէ

ամենաերկար-յէ

մեներգ-է

տարերային-է

քսաներեք-է

ա․ Ագահություն, ողբերգություն, թագուհի, համերգ, հարգանք, ահագին

բ․ Զարգացում, անհագ, փափագ, ազգ, մարագ, օգոստոս, մարգագետին

գ․Տիգրան, սեգ, զուգակցել, երկրպագու, զուգադիպել, ճրագու,

դ․ Զուգել, երգիծանք, դեգերել, նվագ, գարեգին, էգ, Բագրատ

ա․Հարդարել, խարդախություն, ըստ այդմ, երիտասարդական, բաղդադ, թակարդ։

ա․ Արրձան, իղձ, օձիք, սանձ, հերձել, արձանագործ, ըղձական, մերձավոր, հեղձուցիչ։

ա․Խոխոջյուն, հորջորջորջել, մարմաջ, լուրջ, հրշեջ, ստերջ, հաջորդ։

բ․ Հաջողություն, անշեջ, մունջ, մղձավանջ, դաջվածք, աջակից, կամուրջ, Իջևան

Պարապմունք 44

Թեմա՝ Թվային բազմություններ։

Բնական կոչվում են այն թվերը, որոնք առաջանում են հաշվելիս կամ նման առարկաներ համարակալելիս:  Բնական թվերի բազմությունը նշանակում են N տառով` 1,2,3,4,5,…

Բնական թվերից, 0-ից և բոլոր բացասական ամբողջ թվերից՝ −1,−2,−3,−4,…, կազմված բազմությունն անվանում են ամբողջ թվերի բազմություն և նշանակում են Z տառով:

Ամբողջ թվերից, սովորական կոտորակներից կազմված բազմությունն անվանում են ռացիոնալ թվերի բազմություն և նշանակում են Q տառով:

Ռացիոնալ թվերի Q բազմությունը բաղկացած է mn;−mn տեսքի թվերից (որտեղ m-ը և n-ը բնական թվեր են) և 0 թվից:
Հասկանալի է, որ՝ N -ը Z -ի ենթաբազմություն է, իսկ Z -ը՝ Q -ի: N⊂Z;Z⊂Q

kopas.png

Ցանկացած ռացիոնալ թիվ կարելի է ներկայացնել պարբերական տասնորդական կոտորակի տեսքով (վերջավոր կամ անվերջ)՝

4=4,000…=4,(0)54=1,25=1,25000…=1,25(0)722=0,3181818…=0,3(18)7,3777=7,37770000…=7,3777(0)

Ճիշտ է նաև հակառակ պնդումը՝ ցանկացած պարբերական տասնորդական կոտորակ ռացիոնալ թիվ է: 

Սակայն, կան անվերջ տասնորդական կոտորակներ, որոնք պարբերական չեն:

Օրինակ` 0,10110111… (յուրաքանչյուր 0−ից հետո 1−երի թիվը մեկով ավելանում է),

−17,12345 67891011121314… (ստորակետից հետո գրված են բոլոր բնական թվերը):

Թիվը, որը կարելի է գրել անվերջ ոչ պարբերական կոտորակի տեսքով կոչվում է իռացիոնալ թիվ: Ռացիոնալ և իռացիոնալ թվերը միասին անվանում են իրական թվեր: Իրական թվերի բազմությունը նշանակում են R տառով։

Վերջավոր բազմությունների դեպքում գոյություն ունի կապ երկու բազմությունների միավորման և հատման տարրերի թվերի միջև՝

|A∪B|=|A|+|B|−|A∩B|

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ինչպե՞ս են նշանակում.

ա) բնական թվերի բազմությունը

բ) ամբողջ թվերի բազմությունը

գ) ռացիոնալ թվերի բազմությունը

դ) իռացիոնալ թվերի բազմությունը

ե) իրական թվերի բազմությունը:

2․ Գրառել

ա) 10-ից մեծ և 50-ից փոքր պարզ թվերի բազմությունը:

բ) 42-ից փոքր և 6-ի հետ փոխադարձ պարզ թվերի բազմությունը:

գ) այն երկնիշ թվերի բազմությունը, որոնք 12-ի բաժանելիս տալիս են 5 մնացորդ:

3․ Օգտագործելով N, Z, Q նշանակումները և ∈, ∉ նշանները՝ ներկայացրու հետևյալ պնդումը՝ 

−3-ը ռացիոնալ թիվ է:

4․ Պարզիր, թե արդյո՞ք ճիշտ է հետևյալ պնդումը՝ 2.6∉Q։ Ընտրել ճիշտ պնդումները:

ա) 21∈N բ) 0,3∈Z գ) 16∈N դ) −16∈Z ե) 6∈Z զ) −6∈N է) 0∈N ը) 0∈Z թ)−21∈Z

5. Տրված է A={2.5;−4;0;25;6} բազմությունը: Որոշել դրա այն ենթաբազմությունները, որոնք բաղկացած են միայն բնական թվերից: Ընտրել ճիշտ պատասխանի տարբերակները:

ա) {0,6} բ) {0,25,6} գ) {6} դ) {−4,0,6}

6. Տրված են պնդումներ և առնչություններ բազմությունների և նրանց տարրերի վերաբերյալ: Ընտրել ճիշտ պնդումները:

ա) {1}∩{2}=∅ բ) {1}⊂{2} գ) 0,25∉Z դ) 4.25∈Q ե) Z∩Q=Z զ) 13∉Q է) 0.7∈N թ) Z∪{0}=Q

7. Ընտրել ճիշտ պնդումները.

ա) 7.5∉Q բ) Z∪Q=R գ) 1,7∈Q դ) {1}∪{2}={1,2} ե) R∩Q=Q զ) Q⊄R է) 35∉R ը) Z⊂R թ){11}∉N

8. Տրված են հետևյալ վեց թվերը՝ −16;6.77;−0.1277;6.(5);−9.073992…;113: Նշել այն թվերը, որոնք՝

ա) x∈ Q և x ∉Z բ) x∈ Q և x ∉N

9. Տրված է {−5;0;2;16} բազմությունը: Ընտրել՝

ա) բազմություն, որը տրված բազմության ենթաբազմությունն է՝

ա) {0;1;16} բ) {−5;16} գ) {−1;16} դ){−5;10}

բ) բազմություն, որը տրված բազմության ենթաբազմությունը չէ՝

ա) {0;2} բ){−5;0;16} գ) {−5;16} դ) {−1;16}

10. A բազմությունն ունի 5 տարր, AUB բազմությունը՝ 12 տարր, իսկ AՈB բազմությունը՝ 2 տարր: Քանի՞ տարր ունի B բազմությունը:

11. Դասարանի 31 աշակերտից 21-ը ցանկություն է հայտնել սովորել անգլերեն, 18-ը՝ գերմաներեն:

ա) Քանի՞ աշակերտ է ցանկություն հայտնել սովորել և անգլերեն, և գերմաներեն:

բ) Քանի՞ աշակերտ է ցանկանում սովորել միայն գերմաներեն:

գ) Քանի՞ աշակերտ է ցանկանում սովորել միայն անգլերեն:

2 урок проекта «Любовь — вечная тема в искусстве».

Чем отличаются характеры супругов Алмазовых?

Николай Алмазов — Он умный и целеустремленный, но его характер может быть несколько упрямым и жестким.

жена Вера — более мягкая и чуткая натура. Она готова поддержать своего мужа в любой ситуации, даже если это означает пожертвовать своими интересами и желаниями.

Присутствует ли здесь авторская ирония? Где именно? Обоснуйте свой ответ.

Как подходит Верочка Алмазова к решению непосильной задачи?

Она не паникует и не расстраивается, а сразу начинает думать, как можно исправить ситуацию.

Нравственен ли поступок самого Алмазова? Как вы думаете, ему все-таки стоило сознаться в своем вранье или согласиться с решением Веры? Обоснуйте свой ответ.

Он просто ошибся и пытался исправить свою ошибку. Я думаю, что ему стоило согласиться с решением Веры.

Чем жертвует Вера ради мужа? Только ли остатками своего приданого?Можно ли утверждать, что писатель показал в своем рассказе идеал супружеских отношений? Почему? Обоснуйте свой ответ.

Вера жертвует своим приданым ради мужа, но это не единственная жертва. Она также жертвует своим временем, усилиями и деньгами, чтобы помочь ему исправить ошибку.

Возможно ли сегодня, в наши дни, такое взаимопонимание супругов? И такое самопожертвование женщины? Аргументируйте свой ответ.Приведите примеры историй, где влюбленные жертвуют всем ради друг друга.

Также есть много историй о влюбленных, которые жертвуют всем ради друг друга. Например, в романе “Ромео и Джульетта” главные герои жертвуют своими жизнями, чтобы быть вместе. В фильме “Титаник” Джек жертвует своей жизнью, чтобы спасти Розу.

Գործնական քերականություն դերբայներից

199. Տրված անորոշ դերբայների բացառական և գործիական հոլովներով (ուց, ով վերջավորությամբ ձևերով) նախադասություններ կազմի՛ր:

Լսել, բարձրանալ, հեռանալ:

Ես լսեցի որ ինչորմեկը բարձանում էր աստիճաններով հետո հեռացավ երբոր բարձաձա տեսնեի ինչ էր անում։

200.Կետերի փոխարեն պահանջված ձևերով գրի՛ր փակագծում դրված բայերը:

Երգելիս ձայնը գլուխն էր գցում: (երգել- ե՞րբ)
Ձիու սիրտը պայթել էր քուռակի համար վախենալուց: (վախենալ-ինչի՞ց)
Թեյը տանելիս թափեց: (տանել-ե՞րբ)
Կենսախինդ մարդիկ վախենում են լուրջ կամ տխուր կամ ծանր երևալուց: (երևալ-ինչի՞ց)


Ու Մոսկվա գնալուց առաջ մի երկու օրով ման է գալիս հարազատ վայրերում: (գնալ-ինչի՞ց)

Մեղր լցնելիս մի կաթիլ գետին թափեց: (լցնել-ե՞րբ)

201.Փակագծում դրված բայերը կետերի փոխարեն գրի՛ր պահանջված ձևով:

Այդ նամակը կարդալիս նա գունատվեց: (կարդալ-ե՞րբ)

Ամբողջը երեկո կարդալուց հոգնած՝ դուրս եկավ զբոսնելու: (կարդալ -ինչի՞ց)

Այդ տունը կարդալիս սպասում էր որդու վերադարձին:  (կարդալ -ե՞րբ)
Չգիտես ինչու, վախենում էր վերջին կամուրջը մինչև վերջ կառուցելուց: (կառուցել -ինչի՞ց)
Ականջները դժժում էին ամբողջ օրն այդ աղմուկը լսելիս: (լսել -ինչի՞ց)
Իրիկնապահին տուն դառնալիս մի անգամ էլ հիշեց խոստումը: (դառնալ-ե՞րբ)
Վիրավորվել էր ընկերոջը՝ առանց պատճառի հետ դառնալուց : (դառնալ -ինչի՞ց)
Վրա-վրա հիվանդությունից նիհարել էր:  (հիվանդանալ -ինչի՞ց)
Հիվանդանալիս միշտ էլ նիհարում է:  (հիվանդանալ -ե՞րբ)

202. Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ` ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը:
Գնալուց մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել:
Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան:
Այդ աղջկան փրկելուց քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր:
Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա:
Շտապելուց ամեն ինչ  գցում էր ձեռքից:
Շտապելուց ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան:
Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց:
Այդ ասելուց հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը:
Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը:
Հեռանալիս հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել:
Ուշադիր դիտելիս վրան ճեղք կնկատես:
Դա դիտելիս հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:


203. Տրված հարակատար դերբայները տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն:
Քնած, բերած, կառուցած, տրված, տնկված, հեռացած, ասված:

Երբ արդեն ամեն ինչ…էր, բոլոր պատվերները՝ … մոտեցավ մեքենային:
Վարպետի … բոլոր կամուրջները մինչև այսօր կան:
Երբ արքայի հրամանով … անտառը մի քիչ մեծացավ, այնտեղ վայրի կենդանիներ  էլ  բաց թողեցին:
Աշխարհում մի մարդ միայն կարող է օգնել … գեղեցկուհուն:
Այս կողմերից մի քանի տարի առաջ… մարդիկ մեր ավանը չեն ճանաչի:
Հեղեղի … տուփը ոչ մի կերպ չէր բացվում:


204. Տրված ենթակայական դերբայներով նախադասություններ կազմի՛ր այնպես, որ դրանք ո՞ր հարցին պատասխանեն:
Գրող, կառուցող, ներող, բարձրացող,հիացող:


205. Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`
Վաղուց հերքված վարկածը— վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:
Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև, մառախուղով պատված լեռնագագաթներ, ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը, դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ, գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին, անտառից սկիզբ առած վտակ:

206. Ընդգծված  ենթակայական դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`

Հերքվող վարկած— վարկած, որ հերքվում էր:

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի, անտառից սկիզբ առնող վտակ, դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ, ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև,մառախուղով պատվող լեռնագագաթներ, ջրվեժը նկարագրող ճանապարհորդ:

207. Ընդգծված  անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու. ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Օրինակ`

Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողանա:

Կանգնեց անկյունում նրան` նորից տեսնելու նպատակով: Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին: Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց: Սպասեց հոսանքների բերելուն: Մի քանի քայլ հեռանալով`  հանդիպեց: Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ: Ջրի պակասելու մասին խոսեցին:

Ըստ Ս․Մարկոսյանի Հայոց լեզվի 7-րդ դասարանի դասագրքի

Կենսաբանություն 3/14/2024

  • Ի՞նչ է ֆինան

 Ֆինան առաջանում է, երբ մարդը վատ եփված կամ քիչ տապակված միս է ուտում: Այդ դեպքում աղիներում ֆինայից դուրս է գալիս երիտասարդ որդը, որը կազմված է գլխիկից և վզիկից: Այն ամրանում է աղիքի պատին և աճում՝ առաջացնելով սեռահասուն որդ:

  • Ինչպե՞ս է ընթանում եզան երիզորդի զարգացումը

Եզան երիզորդը ապրում է մարդու բարակ աղիներում, իսկ նրա միջանկյալ տերն են հանդիսանում խոշոր եղջերավոր անասունները: Հասուն որդի երկարությունը կարող է հասնել 10 մետրի: Գլխիկը ունի 4 ծծան, իսկ ժապավենաձև մարմինը կազմված է մոտ 1000 հատվածներից:

  • Մարդը ինչպե՞ս է վարակվում Էխինակոկով

Էխինոկոկ: Էխինոկոկը ամենափոքր ժապավենաձև որդն է: Ապրում է շների բարակ աղիներում, իսկ արտազատված ձվերը լինում են այդ կենդանիների մաշկի վրա՝ մազածածկույթում: Մարդիկ վարակվում են շների և կատուների հետ  հաճախ շփվելիս, երբ ձվերը կեղտոտ ձեռքերից անցնում են բերանի խոռոչ, ապա աղիներ, հետո թոքեր, լյարդ կամ այլ օրգաններ:

Ֆիզիկա 3/14/2024

1.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը

Աշխատանք հասկացությունը ֆիզիկայում օգտագործվում է այն ժամանակ, երբ դիտարկվում է մարմնի շարժումը որեւէ ուժի ազդեցությամբ:  Այսպես են բնորոշում մեխանիկական աշխատանքը:

2.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մեխանիկական  աշխատանքը

Մեխանիկական աշխատանքը կարող է տեղի ունենալ միայն ուժի առկայությամբ: Ուժն է ազդում աշխատանքի վրա, միայն ուժի ազդեցությամբ է մարմինը շարժվում:

3.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը:Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը

Աշխատանքը հավասար է մարմնի վրա ազդող ուժի եւ նրա ուղղությամբ մարմնի անցած ճանապարհի արտադրյալին:

A= Fs

4.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում

Որպես աշխատաքնի միավոր ընդունվում է 1Ն ուժի աշխատանքը ՝ ուժի ուղությամբ մեկ մետր ճանապարհ անցնելիս:  Այդ միավորը անվանում են ջոոուլ, 1ջոուլը հավասար է 1Ն անգամ 1մետր կամ 

1Ջ=1Ն*մ

5.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն

Մեքենայի, մարդու, կենդանու աշխատանք կատարելու արագությունը բնութագրելու համար ֆիզիկայում օգտագործվում է հզորություն մեծությունը: Իսկ հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է աշխատանքի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում կատարվել է այն աշխատանքը:

6.Ինչպե՞ս հաշվել հզորությունը:Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը

Եթե հզորությունը նշանակենք N տառով. աշխատանքը A-ով, իսկ աշխատանքը կատարելու ժամանակը `t-ով, ապա կստանանք հզորության բանաձևը:

N=A/tշ

7.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը

A= Nt

Ձոն մայրիկին

1. Գրել մայրիկին, տատիկին նվիրված քառատող, աքրոստիկոս կամ փոքրիկ շարադրանք:

Մ-Մայրիկ ես քեզ աշխարհից շատ սիրում եմ

Ա-Աշխարհի վերջ հետտեմ մնալու

Յ-Յասամաններ եմ նվիրելու շատ շատ

Ր-Րոպեից հետո աստվածը քեզ կօրհնի և հետտ կլինի

Ի-

Կ-Կրակի պես սիրուն ու փայլուն մայրիկ ես

2. Կարդալ և գրավոր վերլուծել մորը նվիրված որևէ բանաստեղծություն:

Պարապմունք 42

1․ Գծագրերով գտնել անհայտ անկյունները․

1․ 35+45=110

B=70

2․ 90+30=120

180-120=60

C=60

3․ 70×2=140

180-140=40

A=70

B=40

4. 180-90=90

90/2=45

B,C=45

5. 180-110=70

40+70=110

180-110=70

C=70

6. 180-120=60

180-110=70

60+70=130

180-130=50

A=50

B=60

C=70

7. 180-130=50

50+90=140

180-140=40

C=50

B=40

8. 40+95=135

180-135=45

A=40

B=45

2․Գտնել անհայտ անկյունները․

ա

բ

գ

դ

ե

3․Համեմատել եռանկյան անկյունները․

4․ Համեմատել եռանկյան կողմերը․

5․ Գտնել եռանկյան մյուս էջը և սուր անկլյունը։

6․Կարելի՞ է 7 մ, 7 մ և 14 մ երկարությամբ ձողերով պատրաստել տանիքի նշված մասը։

7․ Հայտնի է, որ Գյումրիից Երևան հեռավորությունը 120 կմ է, իսկ Գյումրիից Վանաձոր՝ 60 կմ։ Որքա՞ն կարող է լինել Վանաձորից Երևան հեռավորությունը։

Ձկնորսություն, անտառային տնտեսություն, որսորդություն

  • Ի՞նչ տարբերություն կա նյութական արտադրության ոլորտների և ձնկորսության, անտառային տնտեսության, որսորդության միջև:

Տարբերությունը այն է, որ նյութական արտադրությունը նյութական է, իսկ ձնկորսությունը, անտառային տնտեսությունը, որսորդությունը բնական են։ ձնկորսությունը, անտառային տնտեսությունը, որսորդությունը մոտ են գյուղատնտեսությանը, իսկ նյութական արտադրությունը արդյունաբերություն է։

  • Ի՞նչ նյութական բարիքներ է մարդուն տալիս անտառը և այդ բարիքները տնտեսության ո՞ր ճյուղերում են օգտագործվում:

Անտառը մարդկանց տալիս է փայտ, թթվածին և գյուղատնտեսության համար լավ միջավայր։ Բոլոր ճյուղերում էլ օգտագործվում են անտառային բարիքները։ Արդյունաբերությանը տալիս են փայտ, իսկ արդյունաբերությունը, այդ պայտերից պատրաստում է կահույքներ։ Սպասարկման ոլորտում վաճառում են փայտը։

  • Ի՞նչ հետևենաքներ են թողնում ձնկորսությունը, անտառային տնտեսությունը և որսորդությունը բնության վրա:

Թողնում են վատ հետևանքներ, որովհետև ծառ կտրելը վնասակար է բնությանը։ Երբ մենք սպանում են կենդանիների, նրանք կամաց-կամաց քչանում են և դա նորից վնաս է, որովհետև ամեն կենդանի իր դերը ունի բնության մեջ։ Նույնը վերաբերվում է ձկներին։