Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը այդ մակերևույթի մակերեսին, կոչվում է ճնշում:
2.Գրել ճնշումը սահմանող բանաձևը:
Ճնշումը բնութագրում է երկու հպվող մարմինների փոխազդեցությունը և հավասար է հպման մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը մարմինների հպման մակերևույթի մակերեսին։
3.Որո՞նք են ճնշման միավորները
Այդ միավորը ի պատիվ ֆրանսիացի գիտնական Բլեզ Պասկալի, կոչվում է Պասկալ։1Պա=1Ն/մ2
Համացանցից գտնել 10 հետաքրքիր փաստեր սողունների մասին։
Աշխարհում գոյություն ունի սողունների ավելի քան 8000 տեսակ: Նրանք բնակվում եմ յուրաքանչյուր մայրցամաքում, բայցի Անտարկտիկայից (այնտեղ չափազանց ցուրտ է):
Օձը տեղաշարժվում է հողին հենելով փորի վրա եղած թեփուկները, որոնց վրա ներսից տարբեր թեքությամբ ճնշում են կողոսկրերի ծայրերը: Եթե թեփուկները հենարան չունենան, օձը չի կարողանա շարժվել: Օրինակ նա կարող է արագ բարձրանալ ծառն ի վեր, սակայն ապակե մակերևույթին օձն անօգնական է:
Օձերի մաշկածածկույթի տակ կա մի շերտ` միջնաշերտ, որը դատարկ տարածություն է և կատարում է ջերմամեկուսիչ օդային բարձիկի դեր, երբ նրանք հպվում են շիկացած քարերին:
Կոկորդիլոսի երախից ազատվելու համար պետք է բթամատերով ուժգին սեղմել նրա աչքերի վրա:
Քամելեոնի լեզուն կրկնակի երկար է նրա մարմնից:
Կոմոդո հսկայական մողեսները հարձակվում են անգամ եղջերուի և վարազի վրա:
Օձը կարող է 3 տարի քնել:
Հնում կրիայի պատյանից սանր են պատրաստել:
Կրիաներն ապրում են բոլոր մայրցամաքներում և բոլոր եղանակային պայմաններում, թեև ցուրտ այնքան էլ չեն սիրում:
Կան շատ փոքրիկ կրիաներ (մարմնի երկարությունը՝ 7.5 սմ, քաշը՝ 50 գ), կան և բավական մեծերը (մարմնի երկարությունը՝ 254 սմ, քաշը՝ 600 կգ):
Հայաստանում տարածված ի՞նչ սողուններ են ձեզ հայտնի, ներկայացնել մի քանի օրինակ։
Օձեր, մողեսներ։
Ներկայացնել սողունների բազմացումը
Բոլոր սողունները բաժանասեռ կենդանիներ են և բազմանում են ներքին բեղմնավորմամբ: Սողունների բազմացման օրգանները կառուցվածքով շատ նման են երկկենցաղների բազմացման օրգաններին:
Արուն ունի երկար զույգսերմնարաններ, որոնք սերմնածորաններով բացվում են կոյանոցի մեջ:
Էգը ունի զույգ ձվարաններ, որոնք ձվատարներով բացվում են կոյանոցի մեջ:
Եվրոպացիներն ինչու սկսեցին փնտրել դեպի Հնդկաստան տանղ ծովային ուղիներ:
Հին ժամանակներից սկսած՝ Եվրոպան Հնդկաստանի և Չինաստանի հետ առևտուրն իրականացնում էր ցամաքային ուղիներով։ Թուրքական նվաճումների պատճառով դեպի Արևելք տանող ճանաօարհները վտանգավոր էին։ Դա էր պատճառը, որ Եվրոպացիները սկսեցին ուղիներ փնտրել Հնդկաստանով։
Ներկայացրեք Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների նախադրյալները
Երբ է Կոլումբոսը հայտնաբերել Ամերիկան: Ում անունով է կոչվել այն, ինչու:
1498թ. ով և ծովային ինչ ուղի հայտնագործեց:
1498 թ․ պորտուգալացի Վասկո դա Գամայի արշավախումբը, շրջանցելով Աֆրիկան, հայտնագործեց Հնդկաստան տանող ծովային ճանապարհը։
Ով էր գլխավորում շուրջերկրյա առաջին ճանապարհորդությունը:
1519-1521 թթ․ Ֆերնան Մագելանի արշավախումբը կատարեց ծովային առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը։
Ինչ անուն տվեց տեղբնիկներին Կոլումբոսը, ինչու:
Կոլումբոսը, կարծելով, թե հայտնագործել է Հնդկաստանը, նրանց անվանեց հնդկացիներ։
Ացտեկների պետությունը երբ է ստեղծվել և որ տարածքում: Ում գլխավորությամբ են իսպանացիները գրավել Մեքսիկան:
Ացտեկներն ապրում էին Մեքսիկայի կենտրոնական և արևմտյան շրջաններում։ XV դարում նրանք միավորվեցին և ստեղծեցին իրենց պետությունը։ Այն իր հզորության գագաթնակետին հասավ Մոնթեսումայի կառավարման ժամանակ/1502-1520թթ․/։
Որտեղ էին՝ ա) մայաների քաղաք- պետությունները, բ) Ինկերի պետությունը
Իսպանացի կոնկիստադորները երվժբ են գրավել ինկերի պետությունը:
Ինչ նշանակություն է ունեցել Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները:
Թեորեմ: Երկու զուգահեռ ուղղիներից յուրաքանչյուրի բոլոր կետերը հավասարահեռ են մյուս ուղղից:
Հետևաբար, երկու զուգահեռ ուղիղների հեռավորությունը որոշվում է ուղիղներից մեկի ցանկացած կետից մյուս ուղղին տարված ուղղահայացով:
Զուգահեռ ուղիղներից մեկի կամայական կետի հեռավորությունը մյուս ուղղից կոչվում է զուգահեռ ուղիղների միջև հեռավորություն:
Հարցեր և առաջադրանքներ։
1․ Ո՞ր ուղիղներն են կոչվում զուգահեռ։
Այն ուղիղներն որոնք չէն հատվում կոչվում են զուգահեռ
2․ Գրել զուգահեռ ուղիղների հատկությունը։
3․ a և b զուգահեռ ուղիղների հեռավորությունը 4 սմ է, իսկ a և c զուգահեռ ուղիղների հեռավորությունը՝ 9 սմ։ Գտեք b և c ուղիղների հեռավորությունը։ Դիտարկել բոլոր հնարավոր դեպքերը և գծել գծագիրը։
13սմ
4․ Հեռավորությունը a և b զուգահեռ ուղիղների միջև 19 սմ է, իսկ հեռավորությունը a և c զուգահեռ ուղիղների միջև՝ 34 սմ: Որոշել b և c ուղիղների փոխադարձ դասավորվածությունը: Որքա՞ն է հեռավորությունը b և c ուղիղների միջև: Դիտարկել բոլոր հնարավոր դեպքերը և գծել գծագիրը։
5․ Հայտնի է, որ ABC եռանկյան AB և BC կողմերի միջնուղղահայացների հատման կետը գտնվում է ABC եռանկյան AC կողմի վրա: ա) Որոշել այն հատվածների երկարությունները, որոնց D կետով բաժանվում է AC հատվածը, եթե AC=60 սմ:
բ) Պարզել ADB եռանկյան տեսակը:
հավասարակողմ
հավասարասրուն
ոչ հավասարասրուն
ուղղանկյուն
հնարավոր չէ պարզել
գ) Պարզել CDB եռանկյան տեսակը:
հավասարակողմ
հավասարասրուն
ոչ հավասարասրուն
ուղղանկյուն
հնարավոր չէ պարզել
6․ AB ուղիղը զուգահեռ է CD ուղղին։ Գտեք այդ ուղիղների հեռավորությունը, եթե ∠ADC = 30o, AD = 8 սմ։
7․ Գտնել ABCD ուղղանկյան պարագիծը, եթե A անկյան կիսորդը տրոհում է BC կողմը 45,6 սմ և 7,85 սմ երկարությամբ հատվածների։
Կազմել հետևյալ բայերի անկատար, վաղակատար, ապակատար, ժխտական ձևաբայերը՝ աշխատել, կարդալ, մեռնել, հանգչել, վախենալ, զարմանալ, զարմացնել, մոտեցնել, փախցնել, կտրտել, հուզվել:Աշխատում, աշխատել, աշխատելու, չի աշխատի Կարդում, կարդալ, կարդալու, չի կարդա Մեռնում, մեռնել, մեռնելու, չի մեռնի Հանգչում, հանգչել, հանգչելու, չի հանգչի Վախենում, վախենալ, վախենալու, չի վախենա Զարմանում, զարմանալ, զարմանալու, չի զարմանա Զարմացնում, զարմացնել, զարմացնելու, չի զարմացնի Մոտեցնում, մոտեցնել, մոտեցնելու, չի մոտեցնի Փախցնում, փախցնել, փախցնելու, չի փախցնի Կտրում, կտրել, կտրելու, չի կտրի Հուզվում, հուզվել, հուզվելու, չի հուզվի
Կազմածդ ձևաբայերը խոնարհել սահմանական եղանակի անկատար ներկա, անկատար անցյալ, վաղակատար ներկա , վաղակատար անցյալ, ապակատար ներկա, ապակատար անցյալ ժամանակային ձևերով: Օրինակ՝ ուզում/ խաղում/ եմ, ես, է, ենք, եք, են- անկատար ներկա. ուզում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին- անկատար անցյալ: Ուզել / խաղացել/ եմ, ես, է, ենք, եք, են- վաղակատար ներկա. խաղացել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին- վաղակատար անցյալ: Ուզելու / խաղալու/ եմ, ես, է, ենք, եք, են- ապակատար ներկա. ուզելու / խաղալու/ էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին- ապակատար անցյալ:աշխատում եմ, ես, է, ենք, եք, են աշխատում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին աշխատել եմ, ես, է, ենք, եք, են աշխատել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին աշխատելու եմ, ես, է, ենք, եք, են աշխատելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին կարդում եմ, ես, է, ենք, եք, են կարդում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին կարդացել եմ, ես, է, ենք, եք, են կարդացել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին կարդալու եմ, ես, է, ենք, եք, են կարդալու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին մեռնում եմ, ես, է, ենք, եք, են մեռնում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին մեռել եմ, ես, է, ենք, եք, են մեռել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին մեռնելու եմ, ես, է, ենք, եք, են մեռնելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին հանգչում եմ, ես, է, ենք, եք, են հանգչում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին հանգչել եմ, ես, է, ենք, եք, են հանգչել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին հանգչելու եմ, ես, է, ենք, եք, են հանգչելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին վախենում եմ, ես, է, ենք, եք, են վախենում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին վախեցել եմ, ես, է, ենք, եք, են վախեցել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին վախենալու եմ, ես, է, ենք, եք, են վախենալու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին զարմանում եմ, ես, է, ենք, եք, են զարմանում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին զարմացել եմ, ես, է, ենք, եք, են զարմացել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին զարմանալու եմ, ես, է, ենք, եք, են զարմանալու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին զարմացնում եմ, ես, է, ենք, եք, են զարմացնում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին զարմացրել եմ, ես, է, ենք, եք, են զարմացրել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին զարմացնելու եմ, ես, է, ենք, եք, են զարմացնելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին մոտեցնում եմ, ես, է, ենք, եք, են մոտեցնում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին մոտեցրել եմ, ես, է, ենք, եք, են մոտեցրել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին մոտեցնելու եմ, ես, է, ենք, եք, են մոտեցնելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին փախցնում եմ, ես, է, ենք, եք, են փախցնում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին փախցրել եմ, ես, է, ենք, եք, են փախցրել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին փախցնելու եմ, ես, է, ենք, եք, են փախցնելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին կտրում եմ, ես, է, ենք, եք, են կտրում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին կտրել եմ, ես, է, ենք, եք, են կտրել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին կտրելու եմ, ես, է, ենք, եք, են կտրելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին հուզվում եմ, ես, է, ենք, եք, են հուզվում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին հուզվել եմ, ես, է, ենք, եք, են հուզվել էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին հուզվելու եմ, ես, է, ենք, եք, են հուզվելու էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին Ներկա ժամանակ Առաջին դեմք եմ, ենք Երկրորդ դեմք ես, եք Երրորդ դեմք է, են Անցյալ ժամանակ Առաջին դեմք էի, էինք Երկրորդ դեմք էիր, էիք Երրորդ դեմք Էր, էին
Ուղիղը, որի վրա ընտրված է սկզբնակետ, դրական ուղղություն և միավոր հատված, կոչվում է կոորդինատային առանցք։
2․ Ի՞նչն են անվանում կոորդինատային առանցքի կետի կոորդինատ։
Կոորդինատային առանցքի կամայական կետին նշված կանոնով համապատասխանեցրած թիվն անվանում են այդ կետի կոորդինատ։
3․ Ո՞ր հարթության է կոչվում կոորդինատային հարթություն: Եթե հարթության վրա տրված է կոորդինատային համակարգ, ապա հարթությունը կոչվում է կոորդինատային հարթություն:
4․ Քանի՞ մասի են բաժանում առանցքները կոորդինատային հարթությունը։
Կոորդինատային առանցքները հարթությունը բաժանում են 4 մասերի, որոնք կոչվում են քառորդներ:
Կազմել հետևյալ բայերի անկատար ներկա և անկատար անցյալ ժամանակաձևերը՝ սիրել, երգել, խաղալ, կարդալ, հանգչել, դիպչել, կորչել, գտնել, ընկնել, վախենալ, վերադառնալ, սարսափեցնել, եռացնել, ուտեցնել, թռցնել։
Օրինակ՝ սիրում եմ, սիրում ես, սիրում է- սիրում ենք, սիրում եք, սիրում են- անկատար ներկա
սիրում էի, սիրում էիր, սիրում էր- սիրում էինք, սիրում էիք, սիրում էին- անկատար անցյալ
Երգում եմ, երգում ես, երգում է, երգում ենք, երգում եք, երգում են Երգում էի, երգում էիր, երգում էր, երգում էինք, երգում էիք, երգում էին
Խաղում եմ, խաղում ես, խաղում է, խաղում ենք, խաղում եք, խաղում են Խաղում էի, խաղում էիր, խաղում էր, խաղում էինք, խաղում էիք, խաղում էին
Կարդում եմ, կարդում ես, կարդում է, կարդում ենք, կարդում եք, կարդում են Կարդում էի, կարդում էիր, կարդում էր, կարդում էինք, կարդում էիք, կարդում էին
Հանգչում եմ, հանգչում ես, հանգչում է, հանգչում ենք, հանգչում եք, հանգչում են Հանգչում էի, հանգչում էիր, հանգչում էր, հանգչում էինք, հանգչում էիք, հանգչում էին
Դիպչում եմ, դիպչում ես, դիպչում է, դիպչում ենք, դիպչում եք, դիպչում են Դիպչում էի, դիպչում էիր, դիպչում էր, դիպչում էինք, դիպչում էիք, դիպչում էին
Կորչում եմ, կորչում ես, կորչում է, կորչում ենք, կորչում եք, կորչում են Կորչում էի, կորչում էիր, կորչում էր, կորչում էինք, կորչում էիք, կորչում էին
Գտնում եմ, գտնում ես, գտնում է, գտնում ենք, գտնում եք, գտնում են Գտնում էի, գտնում էիր, գտնում էր, գտնում էինք, գտնում էիք, գտնում էին
Ընկնում եմ, ընկնում ես, ընկնում է, ընկնում ենք, ընկնում եք, ընկնում են Ընկնում էի, ընկնում էիր, ընկնում էր, ընկնում էինք, ընկնում էիք, ընկնում էին
Վախենում եմ, վախենում ես, վախենում է, վախենում ենք, վախենում եք, վախենում են Վախենում էի, վախենում էիր, վախենում էր, վախենում էինք, վախենում էիք, վախենում էին
Վերադառնում եմ, վերադառնում ես, վերադառնում է, վերադառնում ենք, վերադառնում եք, վերադառնում են Վերադառնում էի, վերադառնում էիր, վերադառնում էր, վերադառնում էինք, վերադառնում էիք, վերադառնում էին
Սարսափեցնում եմ, սարսափեցնում ես, սարսափեցնում է, սարսափեցնում ենք, սարսափեցնում եք, սարսափեցնում են Սարսափեցնում էի, սարսափեցնում էիր, սարսափեցնում էր, սարսափեցնում էինք, սարսափեցնում էիք, սարսափեցնում էին
Եռացնում եմ, եռացնում ես, եռացնում է, եռացնում ենք, եռացնում եք, եռացնում են Եռացնում էի, եռացնում էիր, եռացնում էր, եռացնում էինք, եռացնում էիք, եռացնում էին
Ուտեցնում եմ, ուտեցնում ես, ուտեցնում է, ուտեցնում ենք, ուտեցնում եք, ուտեցնում են Ուտեցնում էի, ուտեցնում էիր, ուտեցնում էր, ուտեցնում էինք, ուտեցնում էիք, ուտեցնում էին
Թռցնում եմ, թռցնում ես, թռցնում է, թռցնում ենք, թռցնում եք, թռցնում են Թռցնում էի, թռցնում էիր, թռցնում էր, թռցնում էինք, թռցնում էիք, թռցնում էին