Ամանորի ավանդույթները Հռոմում Le tradizioni di Capodanno a Roma

Ամանորը Հռոմում համարվում է ամենասպասված և ամենախոշոր տոներից մեկը։ Հռոմեացիները այս տոնը կոչում են Capodanno, ինչը նշանակում է «Նոր տարվա սկիզբ»։ Քաղաքը դեռ դեկտեմբերի վերջին լցվում է տոնական լույսերով, զարդարված փողոցներով ու ամանորյա շուկաներով։ Հատկապես գեղեցիկ են Piazza Venezia-ն, Piazza Navona-ն և Via del Corso-ն, որտեղ ամեն օր անցկացվում են տոնական միջոցառումներ։

Հռոմում Ամանորի գիշերը նշվում է մեծ համերգներով և հրավառություններով։ Ամենահայտնի միջոցառումը տեղի է ունենում Circo Massimo-ում, որտեղ հազարավոր մարդիկ միասին դիմավորում են Նոր տարին։ Իտալացիները հավատում են, որ Ամանորի գիշերը պետք է անցկացնել ուրախ ու ժպտերես, որպեսզի ամբողջ տարին լինի հաջող ու դրական։ Տանը նրանք հաճախ հագնում են կարմիր գույնի ներքնաշոր, որը բերում է բախտ և հաջողություն։

Տոնական սեղանը Հռոմում առանձնանում է յուրահատուկ ուտեստներով։ Ամենակարևորը cotechino con lenticchie ուտեստն է՝ խոզի երշիկը ոսպի հետ։ Ոսպը խորհրդանշում է հարստություն և առատություն, ուստի այն պարտադիր է Ամանորի գիշերին։ Բացի դրանից պատրաստում են լազանյա, կաննելոնի, թխած գառան միս, ինչպես նաև քաղցր panettone կամ pandoro։ Նոր տարին նրանք դիմավորում են փրփրուն գինով՝ spumante-ով կամ prosecco-ով։

Այս ամենը ստեղծում է ջերմ և տոնական մթնոլորտ․ Հռոմում Ամանորը ոչ միայն ուրախության, այլ նաև ընտանիքի, ավանդույթների և համերի տոն է։

Il Capodanno a Roma è considerato una delle feste più attese e più grandi dell’anno. I romani chiamano questa festa Capodanno, che significa “l’inizio del nuovo anno”. Già verso la fine di dicembre la città si riempie di luci festive, strade decorate e mercatini natalizi. Sono particolarmente suggestive Piazza Venezia, Piazza Navona e Via del Corso, dove ogni giorno si svolgono vari eventi festivi.

La notte di Capodanno a Roma viene celebrata con grandi concerti e fuochi d’artificio. L’evento più famoso si svolge al Circo Massimo, dove migliaia di persone accolgono insieme il nuovo anno. Gli italiani credono che la notte di Capodanno debba essere vissuta con gioia e buonumore affinché tutto l’anno sia fortunato e positivo. A casa spesso indossano biancheria intima rossa, che secondo la tradizione porta fortuna.

La tavola festiva a Roma è ricca di piatti tradizionali. Il più importante è cotechino con le lenticchie, ovvero salsiccia di maiale servita con lenticchie. Le lenticchie simboleggiano ricchezza e abbondanza, quindi sono indispensabili la notte di Capodanno. Inoltre, si preparano lasagne, cannelloni, agnello arrosto, e come dolce non mancano il panettone o il pandoro. Il nuovo anno viene accolto con vino spumante come spumante o prosecco.

Tutto ciò crea un’atmosfera calda e festosa: a Roma il Capodanno è non solo una festa di gioia, ma anche una celebrazione della famiglia, delle tradizioni e dei sapori.

Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր 1918 թ

Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր 1918, խաղաղության պայմանագիր ՌՍՖՍՀ-ի և Քառյակ դաշինքի երկրների միջև, որն ապահովեց Խորհրդային Ռուսաստանի ելքը Առաջին համաշխարհային պատերազմից։ Ստորագրվել է մարտի 3-ին Բրեստ-Լիտովսկում (այժմ՝ Բրեստ, Բելառուս)։

Կնքման նախապատմություն

Բրեստի խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը նախորդել են ՌՍՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի անհաջող փորձերը (ձեռնարկվել է 1917 թվականի հոկտեմբեր/նոյեմբերից՝ իրականացնելու Խաղաղության մասին հրամանագիրը)՝ համոզելու Անտանտի երկրներին խաղաղության բանակցություններ վարել Գերմանիայի և նրա դաշնակիցների հետ։ «Համընդհանուր ժողովրդավարական խաղաղության» ծրագրերի ձախողումը քննարկում է առաջացրել ՌՍԴԲԿ (բ) ղեկավարությունում։ Վ.Ի.Լենինը և նրա կողմնակիցները պահանջում էին անհապաղ առանձին խաղաղություն կնքել Քառյակ դաշինքի երկրների հետ՝ մատնանշելով բանակի և թիկունքի փլուզումը, կարճ ժամանակում նոր հեղափոխական բանակ ստեղծելու անհնարինությունը և հեղափոխության մերձավորությունը։ Արևմտյան Եվրոպայի երկրները։ «Ձախ կոմունիստները» (Ն. Ի. Բուխարին, Կ. Բ. Ռադեկ և ուրիշներ) անընդունելի համարեցին «իմպերիալիստական ​​պետությունների» հետ հաշտություն կնքելը և պահանջում էին պատերազմի շարունակություն (նույնիսկ Ռուսաստանում խորհրդային իշխանության անկման գնով)։

Առանձին բանակցությունների առաջընթաց

1917 թվականի նոյեմբերի 20-ին (դեկտեմբերի 3) ՌՍՖՍՀ-ն սկսեց առանձին բանակցություններ [սկզբում զինադադարի մասին; դեկտեմբերի 2-ին (15)] Քառյակ դաշինքի երկրների հետ Բրեստ-Լիտովսկում, որտեղ գտնվում էր գերմանական արևելյան ճակատի գլխավոր հրամանատարի շտաբը.

Քառյակ դաշինքի կողմից բանակցություններում առաջատար դերը խաղաց Գերմանիան։ Խորհրդային պատվիրակությունը ՌՍԴԲԿ(բ) Կենտկոմի անդամ Ա.Ա.Իոֆեի գլխավորությամբ առաջարկեց խաղաղություն՝ առանց անեքսիաների և հատուցումների, որին սկզբում աջակցում էին Քառյակ դաշինքի երկրները։

Սակայն 1918 թվականի հունվարի 5-ին (18) Անտանտի երկրների կողմից բանակցություններին մասնակցելու հերթական մերժումից հետո գերմանական պատվիրակությունը պահանջեց ճանաչել Գերմանիայի իրավունքը՝ գրավելու Լեհաստանի, Բալթյան երկրների և Բելառուսի մի մասը (ընդհանուր տարածքը 150 հազ. կմ2); Գերմանիան Բրեստ-Լիտովսկից հարավ սահմանի հարցը բաց թողեց մինչև Ուկրաինայի Կենտրոնական Ռադայի հետ բանակցությունները։

Այս պայմաններն ակտիվացրեցին քննարկումը ՌՍԴԲԿ(բ) Կենտկոմում։ Հունվարի 11-ին (24) իր նիստում որոշվեց հետաձգել բանակցությունները, դրանք պետք է վարեր խորհրդային պատվիրակության նոր ղեկավար Լ.Դ.Տրոցկին, մինչև գերմանական կողմը վերջնագիր չներկայացնի։ Միևնույն ժամանակ հունվարի 27–28–ին (փետրվարի 9–10) իրավիճակը բանակցություններում սրվեց, և Տրոցկին հունվարի 28–ին (փետրվարի 10–ին) միաժամանակ հայտարարեց պատերազմի ավարտի և խաղաղության հաստատումից և զորացրումներից հրաժարվելու մասին։ բանակը (նա կարծում էր, որ դա կօգնի հասկանալ, թե «նրանք կկարողանա՞ն արդյոք… գերմանացիները հարձակվելու են հեղափոխության վրա, որը կհայտարարի պատերազմի ավարտը»):

Փետրվարի 18-ին գերմանական և ավստրիական զորքերը հարձակման անցան ամբողջ ճակատով, փետրվարի 19-ին Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը դիմեց Գերմանիայի կառավարությանը անհապաղ խաղաղություն հաստատելու համաձայնության հայտարարությամբ: Փետրվարի 22-ին Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը հրապարակեց «Սոցիալիստական ​​հայրենիքը վտանգի տակ է» դեկրետ-բողոքը, և սկսվեց բանվորա-գյուղացիական կարմիր բանակի ձևավորումը։

Փետրվարի 23-ին Գերմանիայի կառավարությունը խաղաղության նոր ու ավելի բարդ պայմաններ է ներկայացրել։ Դրանք ընդունվել են նույն օրը ՌՍԴԲԿ(բ) Կենտկոմի նիստում Վ.Ի.Լենինի ճնշման ներքո (նա հայտարարել է, որ հակառակ դեպքում կհրաժարվի Կենտկոմից և Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահի պաշտոնից) .

Պայմանագրի ստորագրումը և դրա պայմանները

Մարտի 3-ին խաղաղություն ստորագրվեց ՌԽՖՍՀ նոր պատվիրակության կողմից՝ Գ. Յա. Սոկոլնիկովի գլխավորությամբ (պատվիրակության անդամներն էին քարտուղար Լ. Մ. Կարախան, արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարի օգնական Գ. Վ. Չիչերինը, Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսար Գ. Ի. Պետրովսկին) և ներկայացուցիչներ։ Չորս երկրների միության՝ Գերմանական կայսրության արտաքին գործերի պետական ​​քարտուղար, փաստացի գաղտնի խորհրդական Ռ. ֆոն Կյուլմանը, բանագնաց և լիազոր նախարար Ֆ. ֆոն Ռոզենբերգը, գեներալ-մայոր Մ. Հոֆմանը, կապիտան 1-ին աստիճանի Վ. Հորնը (Գերմանիա); Ավստրո-Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար կոմս Օ. Չերնինը, արտակարգ և լիազոր դեսպան, գաղտնի խորհրդական Կ. Մերեյ ֆոն Կապոս-Մերեն (Ավստրիա-Հունգարիա); Վիեննայում Բուլղարիայի արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար Ա. Տոշև, Բուլղարիայի Գլխավոր շտաբի գնդապետ և կայսր Վիլհելմ II-ի ռազմական հանձնակատար, ադյուտանտ Պ. Գանչև, առաքելության առաջին քարտուղար Տ. Անաստասով (Բուլղարիա); Մեծ վեզիր I. Հակկի փաշա, ֆելդմարշալ Զեքի փաշա (Օսմանյան կայսրություն): մարտի 15-ին այն վավերացվել է Սովետների համառուսաստանյան արտահերթ 4-րդ համագումարով։ Բրեստի խաղաղության պայմանագրի պայմաններով ՌՍՖՍՀ-ն պարտավոր էր. դուրս բերել զորքերը Ֆինլանդիայից և Ուկրաինայից, ճանաչել Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետությունը (նրա ղեկավարությունը փետրվարին դիմել է Գերմանիային և Ավստրո-Հունգարիային՝ ռազմական օգնության խնդրանքով) որպես անկախ պետություն (Գերմանիայի ազդեցության գոտին ընդգրկում է մոտ 1 մլն կմ2 տարածք՝ բնակչությունը ավելի քան 50 միլիոն մարդ); Օսմանյան կայսրությանը փոխանցել Արդահան, Բաթում և Կարս քաղաքներն իրենց շրջաններով. ընդունել առևտրի ռեժիմը Գերմանիայի հետ, որը անբարենպաստ է Ռուսաստանի համար. զորացրել բանակը, նավատորմը դուրս բերել ռուսական նավահանգիստներ կամ զինաթափել. Գերմանիային փոխհատուցում վճարել (օգոստոսի 27-ի լրացուցիչ պայմանագրով՝ 6 մլրդ մարկ)։ Ի նշան Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի դեմ բողոքի՝ ձախ սոցիալիստ-հեղափոխականները լքեցին Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը։ Չեղարկվել է ՌՍՖՍՀ-ի կողմից 1918 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ Գերմանիայում 1918 թվականի Նոյեմբերյան հեղափոխության հետ կապված։

Մամփրե արքան

Կարդա՛ Մ․ Գալշոյանի ,,Մամփրե արքան,, ստեղծագործությունը։ 

1.Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը, բարբառային բառերը և բացատրի՛ր։

Բոլոր ինձ անհասկանալի բառերը դասարանում պարզաբանվել են։
2. Ինչի՞ հետ է համեմատում հայոց գրերը։ 

Նա հայոց գրերը համեմատում էր զինվորների հետ։
3. Բացատրի՛ր ասացվածքը՝ Ուսումն եփած հաց է, մարդու թևի տակ դրած։ 

Ուսումը մի բան է, որ ոչ ոք չի կարող քեզնից խլել, երբեք չես իմանա որտեղ քեզ պետք կգա, և այն մի բան է, որը միշտ ու անընդհատ կարելի է ավելացնել։
4. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս հատվածը՝  
Հայոց գրերը հայոց զինվորներն են։ Իսկ թագավորը, թագավորը Մամփրեն է, Մամփրեն է արքան, այսինքն նա, ով այդ զինվորներն ունի իր հրամանի տակ և նրանց կռիվ է տանում հանուն հայրենիքի, հանուն արդարության, հանուն ճշմարտության, հանուն գեղեցիկի։ Իսկ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ փսլնքոտի մեկը լինել և զինվորներին հիմար հրամաններ տալ, այդ դեպքում նա արդեն արքա չէ, այլ սովորական մի փսլնքոտ և հրաման տալու իրավունք չունի, այլ ամենաշատը, ամենաշատը, պետք է հետևի, թե իսկական արքայի հրամանի տակ զինվորներն ինչպես են շարժվում, դեպի ուր են շարժվում և ինչ են անում և եթե կարող է, թող մաքրի իր փսլինքը: Այդ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ նենգ, մի ավազակ լինել, իսկ ավազակն արդեն արքա չէ, ավազակ է ու կա, և նրա պիղծ հրամանի տակ այդ զինվորները կարող են դառնալ ասկյարներ։

Այս հատվածում ես տեսնում և ամփոփում եմ ամբողջ ստեղծագործության իմաստը, քանի որ գիրը զենք է, որն ունենալով պետք է այն ճիշտ ու մաքուր օգտագործել, ծառայեցնել ստեղծագործությանն ու ճշմարտությանը, այլ ոչ աղավաղել և պղտորել նրանց վեհ իմաստը։
5. Ըստ Մամփրեի՝ ինչի համար էին գրերը, ինչպես էր իրեն զգում, երբ արդեն ճանաչում և տիրապետում էր գրին։ 

Մամփրեի համար գրերը աշխարհը ճանաչելու միջոց էին, ճշմարտությունը, գեղեցիկը և արդարությունը հասկանալու բանալին, հոգևոր ուժ և գիտելիք ստանալու ճանապարհ։ Թեև նա արդեն բավականին ծեր էր, սակայն գրերը նրան տվեցին ինքնավստահություն, հասունություն։
6. Ինչպե՞ս կմեկնաբանես ստեղծագործության ավարտը՝ Մամփրեի կարմիր գլխատառերով գիրը։ 

Ստեղծագործության ավարտում Մամփրեի կարմիր մեծատառերով գիրը խորհրդանշում է նրա ներքին հաղթանակը։ Եթե սկզբում Մամփրեն վախկոտ, անվստահ ու լարված էր տառերի առաջ, ապա վերջում նա կարողացավ հաղթել այդ վախը և տիրապետել գրին։ Կարմիր գույնը այդ հաղթանակի, խիզախության և կարևորության նշանն է. այն ցույց է տալիս, որ գիրը նրա համար դարձել էր ոչ միայն սովորած գիտելիք, այլ մի արժեք, մի ձեռքբերում, որի վրա նա հպարտ էր։ Մեծատառերով գրելը նույնպես խոսում է վստահության և համարձակության մասին․ Մամփրեն այլևս չի սարսափում գրի առաջ, այլ կանգնած է ուղիղ, ինչպես իսկական “արքա”՝ իր սեփական գիտելիքի հանդեպ։ Վերջաբանը ցույց է տալիս, որ մարդը միշտ կարող է փոխվել, բարձրանալ և հաղթել ինքն իրեն։
7. Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանն ինչպես վերաբերվեցին գյուղացիները, ինչիպիսի՞ վերաբերմունք  ունես դու։

Գյուղացիները Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանը սկզբում վերաբերվում էին թերահավատությամբ ու ծաղրով։ Նրանց համար տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես մի մեծահասակ, ամեն ինչ տեսած մարդ ցանկանում է սկսել զրոյից և սովորել այբուբենը։ Ոմանք նրան դիտում էին որպես տարօրինակ մարդ, իսկ մյուսներն անգամ ծիծաղում էին նրա վրա, կարծես ուսում ստանալը այս տարիքում անիմաստ բան լիներ։ Սակայն այդ վերաբերմունքը ցույց էր տալիս ոչ թե Մամփրեի թուլությունը, այլ գյուղացիների սահմանափակ մտածողությունը։ Ինձ համար Մամփրեի այս քայլը խորապես հարգելի է։ Նրա համարձակությունը՝ սովորել ցանկացած տարիքում, ուժի և հոգևոր մեծության նշան է։ Նրա որոշումը ապացուցում է, որ գիտելիքը ոչ թե տարիքի, այլ սրտի ու ցանկության հարց է։
8. Ինչպիսի՞ ուսուցչուհի էր թոռնուհին։

Թոռնուհին ներկայացված է որպես շատ բարի, հոգատար և համբերատար ուսուցչուհի։ Նա երբեք չի ծաղրում պապին, չի նեղանում նրանից, այլ հակարակը՝ աջակցում է, ոգեշնչում և հավատացնում, որ նա կարող է սովորել։
9. Հայոց գրերի ստեղծման մասին ի՞նչ պատմություններ գիտես, ներկայացրո՛ւ, եթե չգիտես, ուսումնասիրություն արա համացանցում։ 

Հայոց գրերը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թ., Սահակ Պարթևի և Շահեն Հայաստանի թագավորի աջակցությամբ։

Լեգենդներ

Ասվում է, որ Մաշտոցը երկար աղոթելուց հետո տեսիլք է ունեցել, որտեղ տառերը երևացել են որպես լուսավոր նշաններ։

Մյուս պատմության մեջ ասվում է, որ տառերը ծնվել են բնության ձայներից՝ քամուց, ջրից, թռչունների երգից, և Մաշտոցը զգացել է դրանց ձայնը։
10. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է կարևոր սեփական գիր, տառեր ունենալը։ 

Սեփական գիրն օգնում է էլ ավելի ցայտում դարձնել սեփական մշակույթը, գրի առնել իրադարձություններ, որոնք կուզենք փոխանցել մեր սերունդներին և այլն։ Սեփական գիրը նշանակում է սեփական ապրելակերպ, սեփական կերպար և սեփական պատմություն, ազգային ինքնություն և մտքի պաշտպանություն։

Գրականություն 04.12.25

1. Կարդա՛ մտքերը՝ յուրաքանչյուրի դիմաց գրելով փա՞ստ է, թե՞ պնդում։ 

Հայոց գրերը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։ -փաստ

Հայոց գրերի ստեղծումը նպաստեց հայ ազգային ինքնության և մշակույթի պահպանմանը։ -պնդում

Մուրացանը 19-րդ դարի հայ գրող է, ով իր ,,Առաքյալը,, վիպակում ցույց է տալիս գյուղի այնպիսի պատկեր, որը տարբերվում է գլխավոր հերոսի պատկերացումներից։ -փաստ

Ցանկացած մարդ, հանդիպելով իր սպասումները չարդարացնող իրադրության, պարտավոր է մտածել, որ ինքը ևս պատասխանատու է իրավիճակը փոխելու հարցում։-պնդում 

Գուրգեն Մահարին 20-րդ դարի հայ գրականության խոշոր դեմքերից է, ով իր ,,Էջմիածին,, ստեղծագործությունում պատմել է գաղթի և որբության մասին։ -փաստ

Ողբերգական իրադարձությունների հետևանքով ուժեղ անհատը ստեղծում է ապրելու իր բանաձևը։ -պնդում

Տարբեր ժամանակներում որբությունն ու գաղթն ունեն նույն դեմքը։ -պնդում

Հրանտ Մաթևոսյանը արձակագիր է, ով ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործության մեջ արտացոլել է գոյության կռիվը, նկարագրել մայրական սիրո դրսևորումը։ -փաստ

Մայրական սերը բնության ամենահզոր գործիքն է՝ կյանքի հավերժությունն ապահովող։ -պնդում

,,Նռնենիներ,, պատմվածքը գրել է Վ․ Սարոյանը։ -փաստ

Նռնենիների այգի տնկելը հայրենիքը վերագտնելու երազանքի խորհրդանիշն էր։ -փաստ

Արտաշես թագավորը իրականցրեց հողային բարեփոխումներ, որով տարանջատեց մասնավոր հողատիրությունը համայնքային հողերից։ -փաստ

Արտաշես Ա թագավորը բանիմաց տնտեսագետ էր։ -պնդում

2. Պնդում ձևակերպիր հետևյալ թեմաների շուրջ։ 

Ա․ Անգաղթ խալիֆան համանուն ստեղծագործության հերոսն է, ով կարևորոում է երաժշտությունը։ 

Անգաղթ խալիֆան համանուն ստեղծագործության գլխավոր հերոսն է, որը մեծ կարևորություն է տալիս երաժշտությանը և այն դիտում որպես երկիրը պաշտպանելու և հանգստանալու միջոց։

Բ․ Հետաքրքրասեր Բասեին սիրում էր տարբեր հարցեր տալ և քննել պատասխանները։ 

Հետաքրքրասեր Բասեեին առանձնանում էր անընդհատ հարցեր տալու և ստացած պատասխանները խորությամբ քննելու ունակությամբ։

Գ․ ,,Մի հին չինական զրույց,, ստեղծագործության կայսրը հրամայեց սև գլխարկները փոխարինել սպիտակներով։ 

Կայսեր հրամանը պատճառ դարձավ մի շարք մարդկանց սպանության, քանի որ օրենքը ստեղծված էին բոլորի համար։

Նյութերի դասավորում

1-ին շարք

SO₃ – օքսիդ
HJ (HI) – թթու
HNO₃ – թթու
Fe(OH)₃ – հիմք
Fe(NO₃)₃ – աղ

2-շարք

Cu(OH)₂ – հիմք
ZnCl₂ – աղ
KNO₃ – աղ
NaNO₃ – աղ
CaO – օքսիդ

3-րդ

CuO – օքսիդ
AlCl₃ – աղ
H₂SO₄ – թթու
Al₂O₃ – օքսիդ
H₂CO₃ – թթու

4-րդ շարք

Al(OH)₃ – հիմք
FeCl₃ – աղ
CuSO₄ – աղ
K₃PO₄ – աղ
Cl₂O₇ – օքսիդ

5-րդ շարք

KOH – հիմք
Rb₂O – օքսիդ
Na₂O – օքսիդ
ZnO – օքսիդ
HCl – թթու

Դեկտեմբերի 1-5

Ամփոփում ենք նոյեմբերը(բանավոր):

Ո՞րն է թթուների և հիդրօքսիդների (հիմքերի) սահմանումը:

Թթուներ են այն նյութերը, որոնք ջրում քայքայվելիս արձակում են H⁺ ջրածնի իոն։
Հիդրօքսիդներ (հիմքեր) են այն նյութերը, որոնք ջրում քայքայվելիս արձակում են OH⁻ հիդրօքսիդ իոն։

1. Ո՞րն է ցանկացած թթվի կազմի պարտադիր տարրը։ Գրե՛ք դրա քիմիական նշանը։

Ջրածին-H

2. Ո՞րն է բոլոր հիդրօքսիդների (հիմքերի) բանաձևի պարտադիր մասը։

OH-հիդրօքսիդ խումբը

3. Ի՞նչպես ենք դասակարգում թթուները ըստ թթվածնի պարունակության։ Բերե՛ք մեկական օրինակ։

Անթթվածնային  – օրինակ՝ HCl

4. Ինչպե՞ս է կոչվում այն հիդրօքսիդը, որը լուծվում է ջրում։

Ալկալի

5. Ի՞նչ գույն է ստանում լակմուսի թուղթը, երբ այն ընկղմում են թթվի լուծույթի մեջ։

Այն ստանում է կարմիր գույն:

6. Թվարկե՛ք ալկալիներին բնորոշ մեկ ֆիզիկական հատկություն։

Նրանք լուծվում են ջրում, առաջացնելով հիդրօքսիդային իոն 

7. Ինչպե՞ս է կոչվում այն նյութերը, որոնք փոխում են իրենց գույնը՝ կախված լուծույթի թթվային կամ հիմնային լինելուց:

Ցուցանիշներ (ինդիկատորներ)

8. Ի՞նչ նյութեր են  առաջանում թթվի և հիմքի փոխազդեցությունից։

Թթվի և հիմքի փոխազդեցությունից ստանում ենք աղ և ջուր:

9. Ինչպե՞ս է կոչվում թթվի և հիմքի միջև տեղի ունեցող փոխազդեցությունը։

Թթվի և հիմքի միջև տեղի ունեցող փոխազդեցությունը կոչվում է չեզոքացում:

10. Թթունները փոխազդու՞մ են մետաղների հետ։ Եթե այո, ի՞նչ նյութեր են առաջանում այդ դեպքում։

Այո թթուները փոխազդում են մետաղների հետ: Առաջանում է աղ և H₂:

11.Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի հիմքերի հետ, երբ դրանք տաքացնում են (ջերմային քայքայում)։ Ի՞նչ նյութեր են առաջանում:

Տաքացնելիս քայքայվում են՝ առաջացնելով
օքսիդ + ջուր

12. Հնարավո՞ր է արդյոք ստանալ լուծելի հիմք (ալկալի) մետաղի և ջրի փոխազդեցությունից։

Examination Card

1.

Read the text and answer the questions following it.

The Olympics have a very long history. They began in 776 BC and took place every four years for nearly 1200 years at Olympia, in Greece. The citizens of all the Greek states were invited to take part in the Games. The prizes were wreaths made of the branches of olive trees.

In 394 AD the games were stopped by the Roman Emperor Theodosius, and they weren’t held again until 1896. The games of 1896 were held at Athens and they were the first international Olympic Games. All the nations of the world were invited to send athletic teams.

From then and until the present time the Olympic Games have been international and the number of athletes taking part and the number of events on the programme have increased. In these games only amateurs or non-professional athletes can take part. Each country sends teams for as many of different events as possible. The winners of each event are given a certain number of points. The International Olympic Committee decides where each Olympics will take place. They ask a city (not a country) to be the host.

1. When did the Olympics begin?

The Olympics began in 776 BC.

2. Who stopped the games in 394 AD?

The games were stopped by the Roman Emperor Theodosius.

3. Can non-professional athletes take part in the games?

Yes, only amateurs or non-professional athletes can take part.

4. Who decides where each Olympics will take place?

The International Olympic Committee decides where each Olympics will take place.

2. Write the verbs in the right tense form.

Thomas Isherwood arrived at Tindaro by the morning train. He was tall and thin. His eyes (1) were Blue and his face was brown (to be). He looked tired as he (2) had not slept Well in the train (not to sleep). He wore a grey overcoat and a blue and white scarf, and a brown hat.

No one (3) had come To meet him, and he walked slowly along the platform carrying a brown leather suitcase (to come). He looked for a porter and gave him the luggage ticket.

He (4) did not know Italian, not a word of it (not to know). He was a typical Englishman just capable of asking “How much” – “give me the change”.

He said only on word to the porter – “Taxi”. His luggage (5) was put Into the taxi and then he himself got in (to be put).

3. Translate the sentences from Armenian into English.

1. Որքա՞ն հաճախ եք դուք հանդիպում ձեր ընկերների հետ։

How often do you meet your friends?

2. Ես կարծում եմ, որ տնօրենը բաղը չի կարողանա ընդունել Ձեզ, քանի որ նա շատ զբաղված է լինելու։

I think the director will not be able to receive you tomorrow because he will be very busy.

3. Նրանք ասացին, որ ստիպվա են եղել թարգմանությունը կատարել բանավոր։

They said that they had been forced to do the translation orally.

4. Դուք կարող եք նրան տեղեկացնել, որ համերգը լինելու է վաղը երեկոյան։

You can inform him that the concert will be tomorrow evening.

5. Երբ Ջոնը զանգեց, ես արդեն ավարտել էի իմ դասերը։

When John called, I had already finished my lessons.

Educational camps in our school. Which camp do you prefer-summer or winter? Why? Tell about your favourite activity during the camps.

Educational camps play an important role in our school life. They help us learn new things, make friends, and develop our skills outside the classroom. In our school we have both summer and winter camps, and each of them offers different opportunities for learning and fun. Although both camps are interesting, I personally prefer the summer camp.

I like the summer camp because the weather is warm and we can spend a lot of time outdoors. During summer camp we usually go on excursions, play football and volleyball, and enjoy nature. We also have creative activities such as drawing, theatre, and singing. The atmosphere is always friendly, and everybody communicates easily. Summer camp helps students relax after school and get ready for the new academic year.

My favourite activity during summer camp is the sports competitions. I enjoy working in a team, training together, and trying to win. Sports teach us discipline, respect, and cooperation. Another thing I like is evening campfires where we talk, tell stories, and sing songs. Those moments create real memories that stay with us for a long time.

Պարապմունք 21

Թեմա՝ Նման եռանկյունների գծային տարրերի հարաբերությունը։

Երկու նման եռանկյունների պարագծերի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին՝

Երկու նման եռանկյունների նմանակ կողմերին տարված միջնագծերի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին՝

Երկու նման եռանկյունների հավասար անկյունների կիսորդների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

Երկու նման եռանկյունների նմանակ կողմերին տարված բարձրությունների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

Նման եռանկյունների մակերեսների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցի քառակուսուն:

Առաջադրանքներ․

1. ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4: Գտնել ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A1B1C1 եռանկյան պարագիծը 34 դմ է:

2․ Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 35 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտնել այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:

3․ Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 24 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտնել երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 150 սմ է։

4․ Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտնել դրանց պարագծերի հարաբերությունը:

5․ ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BM-ը և B1M1-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտնել B1M1-ը, եթե AB = 12 սմ, A1B1 = 4 սմ, BM = 9 սմ։

6․ ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: AK-ն և A1K1-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտնել BC-ն, եթե AK = 8 սմ, A1K1 = 2 սմ, B1C1 = 10 սմ:

7․ ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BH-ը և B1H1-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտնել AC-ն, եթե BH =15 սմ, B1H1 = 6 սմ, A1C1 = 8 սմ։

Պարապմունք 34

Թեմա՝ «Ռացիոնալ անհավասարումներ» թեմայի ամրապնդում։

1․ Լուծել անհավասարումները․

2․ Լուծել անհավասարումները․

3․ Լուծել անհավասարումները․

4․ Լուծել անհավասարումները․

5․ Լուծել անհավասարումները․

Դաս 8․ (Թեմա Էլեկտրական երևույթներ) 01․12-07․12 2025

$12. ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԴԻՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ: ՕՀՄԻ ՕՐԵՆՔԸ

$ 15. ԿԱՅԾԱԿ, ՇԱՆԹԱՐԳԵԼ:ՀՈՍԱՆՔԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԵՆԴԱՆԻ ՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ՎՐԱ

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչպե՞ս են սահմանում հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրությունը:

Ֆիզիկական մեծություն է, որը ցույց է տալիս հաղորդիչի հակազդեցությունը հոսանքի անցմանը։


2. Ինչպե՞ս են սահմանում հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրության միավորը` օհմը:

1 Օհմ է այն դիմադրությունը, որի դեպքում 1 Վ լարումից հոսանքի ուժը դառնում է 1 Ա։


3. Կախված է արդյոք հաղորդիչի դիմադրությունը նրա ծայրերին կիրառված լարումից և հոսանքի ուժից: Պատասխանը հիմնավորեք:

Ոչ, այն կախված չէ դրանցից, այլ՝ նյութից, չափերից և ջերմաստիճանից։


4. Ձևակերպե՛ք Օհմի օրենքը:

I=RU​

5. Ի՞նչ տեսք ունի հաղորդիչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդիչի ծայրերին կիրառված լարումից պատկերող գրաֆիկը:

Ուղիղ գիծ է, անցնում է սկզբնակետով։


6. Ինչպե՞ս է կախված էլեկտրական դիմադրությունը հաղորդիչի նյութի տեսակից, երկարությունից և լայնական հատույթի մակերեսից:


7. Ինչո՞վ է պայմանավորված հաղորդիչի տեսակարար դիմադրությունը:



8. Ինչպե՞ս են պատկերում դիմադրատարրը և ռեոստատը էլեկտրական շղթաների սխեմաներում:

դիմադրատարր — զիգզագ կամ ուղղանկյուն,

ռեոստատ — դիմադրատարր + սլաք։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Նկարագրե՛ք, թե ինչպես է լիցքավորվում ամպը: Ամպի ո՞ր շերտերն են լիցքավորվում դրականորեն, և ո՞ր շերտերը՝ բացասականորեն:

Ամպում ջրի կաթիլներն ու սառույցի բյուրեղները օդային հոսանքների պատճառով շարժվում ու շփվում են միմյանց հետ։ Այդ շփումների հետևանքով լիցքերը բաժանվում են․ ամպի վերին շերտը լիցքավորվում է դրական, իսկ ստորին շերտը՝ բացասական։

2. Նկարագրե՛ք կայծակի առաջացման մեխանիզմը:

Երբ ամպի և երկրի կամ երկու ամպերի միջև լիցքերի տարբերությունը շատ մեծ է դառնում, օդը չի դիմանում, և տեղի է ունենում հզոր էլեկտրական պարպում՝ կայծակ։

3. Ինչու՞ է կայծակն ուղեկցվում որոտով:
Քանի որ կայծակի ժամանակ օդը կտրուկ տաքանում ու արագ ընդարձակվում է, առաջանում է ուժեղ ձայնային ալիք, որը լսվում է որպես որոտ։


4. Ի՞նչ է շանթարգելը: Ինչպե՞ս է այն շինությունները պաշտպանում կայծակի հարվածից:

Շանթարգելը մետաղական ձող է, որը տեղադրվում է շինության վրա և միացված է գետնին։ Այն ընդունում է կայծակը և անվտանգ ուղիով հաղորդում գետնին՝ կանխելով շինության վնասումը։

5. Ե՞րբ է մարդու մարմինը զգում հոսանքը:

Մարդու մարմինը հոսանքը զգում է, երբ դրա ուժը մոտ 1 մԱ կամ ավելի է։

6. Հոսանքի ուժի ո՞ր արժեքներն են վտանգավոր, և որո՞նք են մահացու մարդու համար:

10–15 մԱ — վտանգավոր է,

50 մԱ և ավելի — կարող է լինել մահացու։

7. Բուժական ի՞նչ նպատակներով են օգտագործում էլեկտրական հոսանքը:

Էլեկտրական հոսանքը օգտագործվում է ֆիզիոթերապիայում՝ մկանների խթանման, նյարդային համակարգի բուժման, ցավերի թեթևացման և բժշկական սարքերում։