Խորեն Սարգսյանի բլոգ

Հարցեր և առաջադրանքներ

92. 70:2=35

93. 56:2=28

84:2=42
180-

+Կենտրոնային և ներգծյալ անկյուններ

Սահմանում։ Այն անկյունը, որի գագաթը շրջանագծի կենտրոնն է, կոչվում է կենտրոնային անկյուն, տես նկարը։

Սահմանում: AOB չփռված կենտրոնային անկյան ներսում ընկած աղեղի աստիճանային չափը հավասար է AOE անկյանը, տես նկարը՝


AB աղեղի աստիճանային չափը, ինչպես և աղեղը, կնշանակենք :
Սահմանում: Այն անկյունը, որի գագաթը շրջանագծի վրա է, իսկ կողմերը հատում են շրջանագիծը, կոչվում է ներգծյալ անկյուն, տես նկարը։

Թեորեմ։ Ներգծյալ անկյունը չափվում է այն աղեղի կեսով, որի վրա հենված է, տես նկարը

Հետևանք 1։ Միևնույն աղեղի վրա հենված ներգծյալ անկյունները հավասար են, տես նկարը։

Հետևանք 2: Տրամագծի վրա հենված ներգծյալ անկյունը ուղիղ է, տես նկարը


Հարցեր և առաջադրանքներ։

1.Ո՞ր անկյունն է կոչվում կենտրոնային անկյուն։

Սահմանում։ Այն անկյունը, որի գագաթը շրջանագծի կենտրոնն է, կոչվում է կենտրոնային անկյուն

2.Ո՞ր անկյունն է կոչվում ներգծյալ անկյուն։

AB աղեղի աստիճանային չափը, ինչպես և աղեղը, կնշանակենք :
Սահմանում: Այն անկյունը, որի գագաթը շրջանագծի վրա է, իսկ կողմերը հատում են շրջանագիծը, կոչվում է ներգծյալ անկյուն,

3.Ինչպե՞ս է որոշվում կենտրոնային անկյան աստիճանային չափը։

4.Ինչպե՞ս է որոշվում ներգծյալ անկյան աստճանային չափը։
5.Ինչքա՞ն է շրջանագծի տրամագծին հենված ներգծյալ անկյան աստիճանային չափը։
6.Միևնույն  աղեղին հենված անկյունների մասին ի՞նչ կարող ես ասել։
7. AB աղեղի վրա հենված կենտրոնային անկյունը 55° է: Ինչքա՞ն է AB աղեղի աստիճանային չափը: Պատասխանը հիմնավորեք:

8. Ինչի՞ է հավասար 67°–ի աղեղի վրա հենված կենտրոնային անկ– յունը: 

9. O կենտրոնով շրջանագծի AB և BC աղեղները համապատաս– խանաբար 82° և 26° են: Գտե՛ք AOC անկյունը: Քննարկե՛ք բոլոր հնարավոր դեպքերը:

10. AB-ն և BC-ն O կենտրոնով շրջանագծի լարերն են: ABC և AOC անկյուններից ո՞րն է կենտրոնային, որը` ներգծյալ:

11. Գտե՛ք 96°–ի աղեղի վրա հենված ներգծյալ անկյան աստիճանային չափը:
12.  A, B, C, D կետերը շրջանագծի վրա են (նշված հերթականությամբ): Ապացուցեք, որ ADB անկյունը հավասար է ACB անկյանը:
13. Շրջանագծի A կետը միացված է A կետով չանցնող տրամագծի ծայրակետերին: Ինչպիսի՞ն է առաջացած եռանկյունը: Պատասխանը հիմնավորե՛ք:

14. A, B և C կետերը կիսաշրջանագծի վրա են, ընդ որում՝ AC-ն տրա– մագիծ է: AB և BC աղեղների աստիճանային չափերը հարաբերում են, ինչպես 2:3: Գտեք ABC, ACB և BAC անկյունները:

1.Առօրյա կյանքում հաճախ եք լսել «թթու» բառը։ Սննդի մեջ օգտագործել եք քացախաթթու, կիտրոնաթթու, չհասած խնձոր ուտելիս զգացել եք խնձորաթթվի համը: Ի՞նչն է ընդհանուրայդ թթուների համար: 

Քացախաթթուն, կիտրոնաթթուն, խնձորաթթուն բոլորն էլ ունեն թթու համ, պարունակում են ջրածին (H), ջրում տալիս են H⁺ իոններ և փոխազդում են հիմքերի հետ՝ առաջացնելով աղ և ջուր

2. Ո՞ր շարք են ներառված միայն թթվային օքսիդներ.

ш) СаO, CuO, CO

բ) CO2, Li2O, N2O3 

գ)S02, CO2, N2O

դ) Na2O, K2O, Li2O 

3. Ո՞ր թթուներն են համապատասխանում N2O3, N2O5, SO2 օքսիդներին: Գրե՛ք այդ օքսիդների և ջրի միջև ընթացող ռեակցիաների հավասարումները, անվանե՛ք սկզբնանյութերն ու արգասիքները:

N₂O₃ → HNO₂ (ազոտային թթու)
N₂O₃ + H₂O → 2HNO₂
(ազոտի (III) օքսիդ + ջուր → ազոտային թթու)

N₂O₅ → HNO₃ (ազոտական թթու)
N₂O₅ + H₂O → 2HNO₃
(ազոտի (V) օքսիդ + ջուր → ազոտական թթու)

SO₂ → H₂SO₃ (ծծմբային թթու)
SO₂ + H₂O → H₂SO₃
(ծծմբի (IV) օքսիդ + ջուր → ծծմբային թթու)

4. Ի՞նչ է թթվային մնացորդը: Գրե՛ք ազոտական, ծծմբական և ֆոսֆորական թթուներիթթվային մնացորդների բանաձևերը, որոշե՛ք վալենտականությունը:

Թթվային մնացորդը այն մասն է, որը մնում է, երբ թթվից հեռանում է ջրածինը։

Ազոտական թթու (HNO₃) → NO₃⁻ (վալենտականություն՝ I)

Ծծմբական թթու (H₂SO₄) → SO₄²⁻ (վալենտականություն՝ II)

Ֆոսֆորական թթու (H₃PO₄) → PO₄³⁻ (վալենտականություն՝ III)

5.Ո՞ր նյութն ունի ավելի մեծ Mr․
ա) N₂ < O₂
բ) CH₄ < CO₂
գ) NaCl < KCl

6.Պատրաստել ենք 100 գ 5% աղի լուծույթ։ Քանի՞ գրամ աղ կա լուծույթում։

5% նշանակում է՝

100 × 0.05 = 5 գ աղ

7.Նշե՛ք ռեակցիայի տեսակները

ա) 2H₂ + O₂ → 2H₂O → միացման
բ) NaOH + HCl → NaCl + H₂O → փոխանակման (չեզոքացում)
գ) Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu → տեղակալման
դ) CaO + H₂O → Ca(OH)₂ → միացման

8. Հաշվե՛ք թթվածնի զանգվածային բաժինը H3PO4 ի մոլեկուլում.

Mr(H₃PO₄) = 3 + 31 + 64 = 98

Թթվածնի զանգվածը = 64

ω(O) = 64 / 98 ≈ 65%

9.Գտիր տարրերի օքսիդացման աստիճանները: 

ա) NH₃

H = +1
N = -3

բ) NO

O = -2
N = +2

գ) N₂

N = 0

դ) HNO₃

H = +1
O = -2
N = +5

10. Քանի՞ էլեկտրոնային թաղանթ ունի Al (Z = 13) ատոմը:Գրիր էլեկտրոնային բանաձևը:

ա) 2
բ) 3
գ) 4
դ) 13

11. Ո՞ր տարրի արտաքին թաղանթում կա 6 էլեկտրոն.

ա) N
բ) O
գ) F
դ) Ne

12.

1.Քանի՞ մոլ է 34 գ NH₃-ը։

Mr(NH₃) = 17
n = 34 / 17 = 2 մոլ

2.Քանի՞ լիտր N₂ կա 0.5 մոլի դեպքում (նորմալ պայմաններում)

1 մոլ = 22.4 լ
0.5 × 22.4 = 11.2 լ

3.Քանի՞ գ է 0.2 մոլ H₃PO₄-ը

Mr = 98
0.2 × 98 = 19.6 գ

4.Քանի՞ գ NH₃ կստացվի 28 գ N₂-ից
Հավասարում՝
N₂ + 3H₂ → 2NH₃

Mr(N₂) = 28

28 գ = 1 մոլ

Ըստ հավասարման՝
1 մոլ N₂ → 2 մոլ NH₃

2 × 17 = 34 գ NH₃

5.Քանի՞ մոլ է 44.8 լ N₂ (նորմալ պայմաններում)

44.8 / 22.4 = 2 մոլ

Թեմայի ամփոփում, գնահատում
Խառը առաջադրանքներ և՛ թվաբանական, և՛ երկրաչափական պրոգրեսիաներից

1. Գտնել թվաբանական  պրոգրեսիայի S9-ը, եթե a3+a7=22։
2. Գտնել թվաբանական  պրոգրեսիայի d-ն, եթե a2+a7=18, S10=110։
3.Երկրաչափական պրոգրեսիայում b3=12,  b6=96: Գտնել S7-ը։
4.Տրված է թվաբանական  պրոգրեսիա՝ x; 9; 14; …:
Գտնել պրոգրեսիայի անհայտ անդամը՝ x-ը։
5․Գտնել երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին հինգ անդամների գումարը, եթե b1=5,q=3:
6․Գտնել թվաբանական  պրոգրեսիայի а6-ը, եթե a5+a7=22։
7.Երկրաչափական պրոգրեսիայում b4=12, b7=96: Գտնել S7-ը։
8.Գտնել դրական անդամներով երկրաչափական պրոգրեսիայի երրորդ անդամը՝ 3; x; 12;…:
9. Գտնել դրական անդամներով երկրաչափական պրոգրեսիայի՝
4, b2, 36 այն անդամի համարը, որի արժեքը 972 է։
10. Գտնել թվաբանական պրոգրեսիայի բոլոր դրական անդամների քանակը՝ 8,5;  7,5;  6,5;  ….