- Կընտրես որևէ փոքրիկ պատմվածք, կտեղադրես բլոգում, կվերլուծես, կշարադրես քո մտքերը պատմվածքի մասին:
Երկու հայր
Հովհաննես Թումանյան
1896-ի կոտորածի ձմեռն էր։ Մի խումբ փախստականներ Սասունի կողմերից հասան Էջմիածին։ Նրանց մեջն էր և Ա. գյուղի ծերունի տեր Սարգիսը։
— Հայրիկի աջը կուզեմ համբուրել,— խնդրեց նա Վեհարանում, ու ներս թողին։
— Բարով, տեր հայր,— աջը մեկնեց Հայրիկը։
Քահանան համբուրեց ու ետ եկավ, կանգնեց դահլիճի մեջտեղը հոգնած, խորտակված։
— Ո՞րտեղից կուգաս։
— Սասունի կողմերեն. Ես Ա-ի տեր Սարգիսն եմ…
— Ա-ի տեր Սարգի՞սը…
— Այո՛, Հայրիկ։
— Է՞…
— Ես քսան հոգուց գերդաստան ունեի, Հայրիկ. տղաներս կոտորեցին, հարսերս տարան, թոռներս կորան, տունս թալնեցին, վառեցին․ մնացի այսպես…
— Է՜, հիմի…
— Ես ոչինչ չեմ ուզում, Հայրիկ։ Ես… այնպես եկել եմ… եկել Հայրիկին ասեմ… էլ ոչինչ չեմ ուզում…
Ու Հայրիկի առջև կանգնած էր մարդը, որ ամեն ինչ կորցրել էր ու ոչինչ չէր ուզում։
Երկուսն էլ լուռ էին։
— Քանի՞ որդի կորցրիր, տեր Սարգիս,— գլուխը վեր քաշեց կաթողիկոսը։
— Ամենքը միասին քսան, Հայրիկ։
— Դու քսան որդի ես կորցրել, իսկ ես քսան հազար,— պատասխանեց Հայրիկը,— այդ էլ քսան՝ եղավ քսան հազար ու քսան… Ո՞ւմն է շատ, տեր Սարգիս…
Քահանան ցնցվեց ու լուռ կանգնած էր։
— Ո՞ւմ վիշտն է մեծ, տեր Սարգիս։
— Հայրիկինը։
— Դե, ե՛կ, տեր Սարգիս, մոտ ե՛կ, աջդ դիր գլխիս, աղոթիր, օրհնիր, որ այս վշտին դիմանամ։
Ասավ ու գլուխը խոնարհեց։
Քահանան շտապեց առաջ, աջը դրավ իր Հայրապետի գլխին, սկսեց աղոթք մրմնջալ, ու աչքերը լցվեցին արտասուքով…
Նա օրհնում էր Հայոց Կաթողիկոսի՜ն…
Նրա առջև խոնարհած էր Հայոց Հայրիկը…
Այս պատմվածքը հայոց վշտի, ցավի ու տառապանքի մասին է, հայ ժողովրդի կյանքի, կոտորածի մասին է։ Երկու հայրեր, բայց նույն ցավն ունեն, նույն տառապանքի ճանապարհով են անցնում: Ցավոք կարծես թե մեր բոլորի պապերն են անցել այս անտանելի ու դաժան տառապանքի միջով: Սակայն իրար մխիթարելով և ուժ տալով, ինչպես պատմվածքի երկու հայրերը, նորից ոտքի ենք կանգնել ու շարունակել ապրել դարերով:
Պատմվածքից սովորում ենք հաղթահարել ամեն մի տառապանք ու ցավ, բայց իրար սփոփելով և միասնական պայքրելով ցավի ու դաժանության դեմ:
Պատմվածքը կարդալիս հիշեցի Հ. Թումանյանի այս տողերը.
Հայոց վիշտը`
Անհուն մի ծով,
Խավար մի ծով ահագին,
Էն սև ծովում տառապելով,
Լող է տալիս իմ հոգին:
- Կարող ես դրա փոխարեն նաև ավարտին հասցնել այն գիրքը, որ այժմ կարդում ես, դրա մասին գրել բլոգում:
Continue reading “Ուսումնական գարուն 2023 մայրենի” →