Գործնական աշխատանք 10/18/2023

Սարսափ-երկյուղ
ծուղակ-թակարդ
պաղատանք-աղերսանք
ընչազրկություն-չքավորություն
գրավչանք-հրապուրանք

Հռչակ-համբավ
առաջաբան-ներածություն
ավար-թալան
հարգանք-պատկառանք
երազանք-տենչանք

Ածական հոմանիշներ: Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշ ածականների հինգ զույգ:
Աչալուրջ-ուշադիր
համեստ-պակեշտ
ջանասեր-եռանդուն
տրտում-թախծոտ
թանձր-խիտ

Գիտակ-լավատեղյակ
թույլ-տկար
թերահավատ-կասկածամիտ
հնազանդ-հեզ
շողոքորթ-կեղծավոր

Բայական հոմանիշներ: Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշ բայերի հինգ զույգ:
Ապականել-արատավորել
ըմբոստանալ-ընդվզել
փառաբանել-դրվատել
վատաբանել-փնովել
խաղաղվել-հանդարտվել

Մարել-շիջել
հավաքել-ժողովել
շահագործել-ճնշել
դժգոհել-տրտնջալ
վառել-հրկիզել

Գոյական հականիշներ: Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ գոյականների հինգ զույգ:

Խաղաղություն-պատերազմ
կորուստ-ձեռքբերում
բերկրանք-թախիծ
ձեղնահարկ-ներքնահարկ
ըմբոստություն-հնազանդություն

Continue reading “Գործնական աշխատանք 10/18/2023”

Պարապմունք 14.

Թեմա՝ Նման միանդամներ
Սահմանում։
Կատարյալ տեսքի ոչ զրոյական միանդամներն անվանում են նման, եթե նրանք իրար հավասար են կամ տարբերվում են միայն իրենց գործակիցներով։

Օրինակ՝ 3ab և 5ab միանդամները նման են, որովհետև տարբերվում են միայն իրենց գործակիցներով։
3ab-գործակիցը 3 է։
5ab-գործակիցը 5 է։
Նման միանդամների հետ գործողություն։
Օրինակներ։
2x+3x=5x
3m+5m=8m
2a+4a-а=5а

Առաջադրանքներ գրքից։

ա) 2x + 3x=5x

բ)3m + 5m=8m

գ)a + 4a + a=6a

դ)3b + b + b=5b

ե)2a + 4a + 6a=10a

զ)4ab + ab + 12ab=19ab

է)17a2 + 13a2 + 11a2=41a2

ը)15a2b + 14a2b + 7a2b = 36a2b

թ)43ce2 + (-17)ce2 + 11ce2 = 37ce2

ժ)25b2c2 + (-27)b2c2 + 7b2c2 = 5b2c2

ա)5x

բ)2a

գ)-8a

դ)-6b

ե)-14bc

զ)-1mk

է)11a2

ը)-8b2c

թ)8a2 b2

ժ)41b^2 c3

ա)0

բ)7

Պարապմունք 12.

Թեմա՝ Ուղղահայաց ուղիղներ
Դիտարկենք երկու հատվող ուղիղներ։ Նրանք կազմում են չփռված չորս անկյուններ, որոնք ունեն ընդհանուր գագաթ։ Եթե դրանցից մեկ անկյունը 90 աստիճան է, ապա մյուս անկյունները ևս կլինեն 90 աստիճան (ապացույցը ինքնուրույն)։
Սահմանում։ Երկու հատվող ուղիղներ կոչվում են ուղղահայաց, եթե նրանք բոլորը 90 աստիճան են (կազմում են ուղիղ անկյուններ)։Տես նկարը․АC BD

Երկու ուղիղների ուղղահայաց լինելը նշանակում ենք այս նշանով՝

Առաջադրանքներ
։

1.Geogebra ծրագրով գծիր f ուղիղ, վրան նշիր երկու կետ։ Երկու կետով անցնող քանի՞ ուղիղ կարող ես տանել։


2.Geogebra ծրագրով գծիր երկու հատվող ուղիղներ։ Քանի՞ չփռված անկյուն առաջացավ,անկյունները համարակալիր։


3.Geogebra ծրագրով գծիր երկու հատվող ուղիղներ, քանի՞ ընդհանուր կետ առաջացավ, նշիր։

Մի հատ ընդհանուր կետ կա E


4.Geogebra ծրագրով գծիր երկու հատվող ուղիղներ այնպես, որ առաջացած անկյուններից  յուրաքանչյուրը լինի 90 աստիճան։


5.Որո՞նք են կոչվում ուղղահայաց ուղիղներ, Geogebra ծրագրով  ցույց տուր գծագիրը։


6.Ուղղահայաց ուղիղները նշելու համա ի՞նչ նշան են օգտագործում։


7.Geogebra ծրագրով գծիր f ուղիղ։ Ուղղից դուրս B կետով այնպիսի g ուղիղ տար, որ հատվի f ուղղի հետ և g f:


8.Եթե կից անկյուններից մեկը 90 աստիճան է, ինչքա՞ն կլինի մյուս անկյունը, ինչու՞։


9.Եթե հակադիր անկյուններից մեկը 90 աստիճան է, ինչքա՞ն կլինի մյուս անկյունը, ինչու՞։


10.Կից անկյուներից մեկը 30 աստիճան է, գտիր մյուս անկյունը։


11.Կից անկյուներից մեկը 30 աստիճանով մեծ է մյուս անկյունից։ Գտիր առաջացած անկյունները։


12.Կից անկյուններից մեկը 5 անգամ մեծ է մյուսից։ Գտիր առաջացած անկյունները։


13.
Հատվող ուղիղներով առաջացած անկյուններից մեկը 90 աստիճան է, ինչո՞ւ են մնացած անկյունները ևս 90 աստիճան, ապացուցիր։ 

Ավատատիրական հասարակության ձևավորումը

  1. Ինչ է ավատը:Ինչու էր միջնադարյան հասրակությունը կոչվում ավատատիրական:

Միջնադարյան հասարակությունը հայտնի է Ավատատիրական անունով:Հասարակական նոր հարաբերությունների հիմքում ընկած էր հողի մասնավոր սեփականությունը՝կալվածատիրական հողատիրությունը:Մասնավոր հողային կալվածքը կոչվում էր ավատ:Այս բառից էլ ծագել հասարակության ավատատիրական անվանումը։

  • Թվարկեք վաղ միջնադարի Հայաստանում հողատիրության հիմնական ձևերը:

Վախ միջնադարում Հայաստանում կային հողատիրության մի քանի ձևեր:Հայրենիք,Հաըկական,Պարգևական,Գանձագին:

  • Ով էր Հայաստանի ամենախոշոր հողատերը:

Թագավորը:

  • Ինչպես էին կոչվում ճառանգաբար փոխանցվող հողային տիրույթները:

Հողային սեփականության ձևերից էր հորից որդուն ացնող ժառանգական հողը:Այն կոչվում էր Հայրենական կամ Հայրենիք:

  • Ինչ է աստիճանակարգությունը

Ավատատիրական հասարակությունում գոյություն ուներ ենթակայության համակարգ ՝ աստիճանակարգություն։

  • Հայաստանում ավատատիրական ենթակայության ինչ է սկզբւոնք էր գործում:

  • Ինչ դասերից էր կազմված ավատատրական հասարակությունը Հայաստանում:

  • Ովքեր էին կազմում ազատների ու անազատների դասը:

Трусиха

Валя была трусиха. Она боялась мышей, лягушек, быков, пауков, гусениц. Её так и звали — «трусиха». Один раз ребята играли на улице, на большой куче песка. Мальчики строили крепость, а Валя и её младший братишка Андрюша варили обед для кукол. Валю в войну играть не принимали — ведь она была трусиха, а Андрюша для войны не годился, потому что умел ходить только на четвереньках.

Вдруг со стороны колхозного сарая послышались крики:

— Лохмач с цепи сорвался!.. К нам бежит!..

Все обернулись.

— Лохмач! Лохмач!.. Берегитесь, ребята!.. Ребята бросились врассыпную. Валя вбежала в сад и захлопнула за собой калитку.

На куче песка остался только маленький Андрюша — на четвереньках ведь не уйдёшь далеко. Он лежал в песочной крепости и ревел от страха, а грозный враг шёл на приступ.

Валя взвизгнула, выбежала из калитки, схватила в одну руку совок, а в другую — кукольную сковородку и, заслоняя собой Андрюшу, встала у ворот крепости.

Огромный злющий пёс несся через лужайку прямо на неё. Он казался коротким и очень широким. Вот уже совсем близко его оскаленная, клыкастая пасть. Валя бросила в него сковородку, потом совок и крикнула изо всех сил:

— Пошёл вон!

— Фьють! Фьють, Лохмач! Сюда! — Это сторож бежал через улицу наперерез Лохмачу.

Услышав знакомый голос, Лохмач остановился и вильнул хвостом. Сторож взял его за ошейник и увёл. На улице стало тихо. Ребята медленно выползали из своих убежищ: один спускался с забора, другой вылезал из канавы… Все подошли к песочной крепости. Андрюша сидел и уже улыбался, вытирая глаза грязными кулачками.

Зато Валя плакала навзрыд.

— Ты что? — спросили ребята. — Лохмач тебя укусил?

— Нет, — отвечала она, — он не укусил… Просто я очень испугалась…

Вопросы к тексту:

Почему Валю считали трусихой?

Валю считали трусихой, потому что она боялась мышей, лягушек, быков, пауков, гусениц.

Continue reading “Трусиха”

Հայոց լեզու 10/16/2023

1․Տրված հատվածը թարգմանել աշխարհաբար,ուշադրություն դարձնել գրաբարյան քերականական իրողություններին՝ համեմատելով գրական արևելահայերենի հետ։

2․ Ըստ Խորենացու՝ ո՞վ էր Վահագնը, ի՞նչ ավանդազրույցներ են մեզ հայտնի նրա մասին․քննարկել դասարանում վերը նշված հարցերը։

(Գրաբար)

Երկնէր երկին, երկնէր երկիր,
Երկնէր և ծովն ծիրանի.
Երկն ի ծովուն ունէր և զկարմրիկն եղեգնիկ.

Ընդ եղեգան փող ծուխ ելանէր,
Ընդ եղեգան փող բոց ելանէր,
Եւ ի բոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ.

Նա հուր հեր ունէր,
Բոց ունէր մօրուս,
Եւ աչքունքն էին արեգակունք:

Երկնեց երկինք և երկիր,
Երկնեց և ծով ծիրանի,
Եվ եղեգնիկը կարմիրե

Ծուխ է դուրս գալիս եղեգան փողից,
Բոց է դուրս գալիս եղեգան փողից,
Բոցն է պատել կարմիր եղեգնիկ,

Բոց է դարձել և ծով ծիրանի.
Կարմիր բոցիցն ահա մի մանկիկ,
Վահագն ահա՛ — մանուկ գեղանի:

Բոց մորուքով,
Հուր շրթունքով,
Հուր հեր գլխին — հրեղեն պսակ,
Եվ աչերն են զույգ արեգակ։

Պարապմունք 13

1.Արտադրյալը գրեք աստիճանի տեսքով, տես օրինակը.
(-11)x(-11)x(-11)x(-11)x(-11)x(-11)x(-11)x(-11)= (-11)8
5x5x5x5x5x5=56
(-3)x(-3)x(-3)x(-3)x(-3)x(-3)x(-3)=(-3)7
0,1 x0,1 x0,1×0,1×0,1=0,15
cccccccccccccc
(abc)(abc)(abc)(abc)=(abc)4
(a+b)(a+b)(a+b)=(a+b)3

2.Բարձրացրեք աստիճան, տես օրինակը.
(-11)2=(-11)x(-11)=121
22
42=4×4=16
52=5×5=25
(-21)2 = (-21)x(-21) = 441
(-0,5)2 = (-0,5)x(-0,5) = 0,25
122 = 12×12 = 144
23 = 2x2x2 = 8
43 = 4x4x4 = 12
53 = 5x5x5 = 125
(-21)3 = (-21)x(-21)x(-21) = -9261
(-0,3)3 = (-0,3)x(-0,3)x(-0,3) = -0.027
123 = 12x12x12 = 1728

3. Համեմատեք թվերը, տես օրինակը.
3^2 և 2^2,   3^2=9,     2^2=4, 9>4
2^3  և 5^3, 2^3=6, 5^3=125, 6
0,5^2  և -0,5^2, 0,5^2=0,25, -0,5^2=0,25, 0,25=0,25
(⅘)^2  և (5/4)^2, 16/25, 25/16, 16/25
1^9   և 9^1, 1^9=1, 9^1=9, 1
2^10   և 10^2, 2^10=1024, 10^2=100, 1024>100
(-1)^3  և (-1)^2 = (-1)^3=-1, (-1)^2=-1, -1=-1

4. Կատարեք գործողությունը, գրեք կատարյալ տեսքով, տես օրինակը.
x^2 . x^8 .5 =5 x^10
y^7 .y^7 .11. y^6 = 11*y^20
0,2a^7. a^11 = 0,2a^18
y^10 . 5 . y^11 . 4 = 54y^21

5. Ներկայացրեք աստիճանի տեսքով, տես օրինակը.
4а^2 =(2a)^2
9b^4 = (3b)^4
16a^2 . b^4 = (4ab^2)^2
100x^4b^8
a^4/4
64x^2
49y^2

Continue reading “Պարապմունք 13”

Լաբ․ աշխ․ Հեղուկի ծավալի վորոշումը չափանյութի միջոցով

Աշխատանքի նպատակ։Սովորել չափանյութի միջոցով վորոշել հեղուկների ծավալը։

աշխատանքային ընթացքը։Ծավալը պինդ մարմինների և հեղուկների զբաղացրած

տեղն է։ Ծավալը ֆիզիկական

Գործնական աշխատանքներ

Բառաշարքում ընդգծել –ակ վերջածանց ունեցող 6 բառ:
Ազդակ, հնգյակ, հետնաբակ, կայծակ, աչքածակ, պահակ, գլխահակ, օրինակ, երկտակ,  միակսայլակ:
                                          -ական վերջածանցով

հնգական, ինքնափական, գաղթական, կարճամական, գոյական, մետաղափական, ողբերգականգնահատական, ողբակական, փախստական:

Continue reading “Գործնական աշխատանքներ”