Ածական անուն

by Khoren Sargsyan, posted in Հայոց լեզու 8, Uncategorized

Ստորև դրված առաջադրանքները տես՝ Ս. Մարկոսյանի Հայոց լեզվի 8-րդ դասարանի գրքում:

Ստորև դրված առաջադրանքները տես՝ Ս. Մարկոսյանի Հայոց լեզվի 8-րդ դասարանի գրքում:

151.Ըստ կազմության` տրված ածականները բաժանի՛ր չորս խմբի:
Ալեծուփ, մեծ, ուժեղ, հոտավետ, հորդառատ, առևտրական, հոդային, ոսկեհուռ, խոշոր, սիրելի, միջմոլորակային, ահեղամռունչ, համեստ, մարդամոտ:

Պարզ-մեծ, խոշոր, համեստ

Բարդ-ալեծուփ, մարդամոտ, ոսկեհուռ, հորդառատ

Ածանցավոր-ուժեղ, սիրելի, հոդային, հոտավետ

Բարդ ածանցավոր-առևտրական, միջմոլորակային, ահեղամռունչ

152.Ա խմբի գոյականներից ածականներ ստացի՛ր Բ խմբի ածականակերտ ածանցների միջոցով:

Ա. Տուն, իմաստ, գույն, ոսկի, երկաթ, համ:
Բ. Ան, դժ, յա, ատ, եղեն, եղ:

Անտուն, անիմաստ, գունեղ,ոսկեղեն,երկաթեղեն, անհամ, համեղ։

153.Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր  ածականակերտ ածանցները:

Վստահել-վստահելի, համակրել-համակրելի, բացատրել-բացատրելի, դյութել-դյութիչ, գրավել-գրավիչ, հուզել-հուզիչ, բարկանալ-բարկանալու, վախենալ-վախենալու, ամաչել-ամաչելու, պարծենալ-պարծենալու:

154.Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր ածականներով  և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:

Յոթ գյուխ ունեցոդ-յոթգլխանի, երկու երես ունեցող-երկերեսանի, երկու փող ունեցող-երկփողանի, եռանդով օժտված-եռանդուն, շատ բուրդ ունեցոդ-բրդյա, գույն ունեցող-գունավոր, թևեր ունեցող-թևավոր, մեծ ուժ ունեցող-ուժեղ, երեք տարի (ամ) տևող-եռամյա, տասը տարեկան-տասնամյա:

155.Կետերը փոխարինի՛ր ածականակերտ ածանցներով:

Անկենդան, դժկամ, չխոսկան, հայրական, կիսատ, փառավոր, վայրի, աղի., արևելյան, երևանյան, ընկերային, կծու, ազդու, թրթռուն, հնչեղ, շաչուն, խոհուն, դողդոջուն:

156.Ընդգծված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով և բացատրի՛ր, թե այդ ածականներն ինչո՛ւ  ոչ թե ուն,այլ  յուն ածանցով են կազմվել:

 Օրինակ`

Ահեղաշաչյուն փոթորիկ — Ահեղ շաչյունով փոթորիկ:
Քաղցրահնչյուն մեղեդի — Քաղցր հնչյունով մեղեդի։
Քնքշաշրշյուն զգեստ — Քնքուշ շրշյունով զգեստ։
Բարեհնչյուն ձայն — Բարի հնչյունով ձայն։
Դառնահնչյուն ոռնոց — Դառը հնչյունով ոռնոց։

Յուն է և ոչ թե ուն, որովհետև մի ածականով և մի այլ գոյականով բարդ ածական են կազմել։

157. Տրված ածականներն ավելացրո՛ւ տեքստին և տրված ու ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ամուր ու անսասան, երկճյուդ, նեղ, ուղղաբերձ, անկրկնելի ու հավիտենական, աշխարհակալ, լավագույն, երախտագետ, եռալեգու, հարթ, եզակի, ամենախոշոր ու ամենամանրամասն, բնական, բեհիսթունյան, ինքնատիպ:

Չնայած աշխարհակալ պարսից արքա Դարեհը տերություն էր ստեղծել, բայց վստահ   չէր երախտագետ սերունդներ կունենա ու նրանք իրեն կհիշեն: Նա եզակի հուշարձան ստեղծելու միտք հղացավ: Նա հուշարձանի համար ինքնատիպ տեղ ընտրեց:
Քերմանշահի հովտում ձգվում է մի անկրկնելի ու հավիտենական լեռնաշղթա, որի գագաթն այն տեղում է, որով անցնում է Համադանից Բաբելոն տանող նեղ ուղին: Դա Բեհիսթուն ամուր ու անսասան լեռն է: Այնտեղ բեհիսթունյան ժայռի վրա, Դարեհի քանդակագործները մի ուղղաբերձ հուշարձան թողեցին, որին ավելի քան երկու հագար տարի ոչ մի մարդ չկարողացավ հասնել: Քարի հարթ մակերեսին քանդակված են հասակով մարդիկ, որոնց խնամքով արված լավագույն հարթաքանդակը Դարեհինն է: Պատի մնացած մակերեսը լրացված է եռալեզու արձանագրությամբ: Արձանագրությունը ոչ միայն արվեստի բնական գործ է, նա շատ բան տվեց նաև պատմաբաններին:

159.Տեքստերի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի:

Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ պատվավորներն անհատական «Ոսկե գնդակ», «Ոսկե կոշիկներ» և «Արծաթե կոշիկներ» մրցանակներն են: «Ոսկե գնդակի» տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի ավելի լավ մարզիկն է ճանաչվում: «Ոսկե կոշիկներն» ու «Արծաթե կոշիկները» համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավագույն ռմբարկուներին: Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը ավելի հեշտ են հաղթահարելու, քան մեր օրերում ամենալավ լողորդ համարվող տղամարդիկ: Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի ամենամեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն ու ամենիցփոքր մոտոցիկլը: Նա ասում է, որ ճիշտ է դրանք օգտագործել ռեկլամի համար:

Մաթեմ ա․բ

by Khoren Sargsyan, posted in Մաթեմատիկա ա․բ 8

Հոկտեմբերի 7-ից հոկտեմբերի 11-ը

Սիրելի՛ սովորողներ, միասին կարդում և լուծում ենք տրամաբանական խնդիրներ։

Դասի վերջին 10 րոպեն տրամադրում ենք Kahoot.it հարթակով ստեղծված խաղին։

Խնդիր 1:
Անուշը ունի 5 տարբեր թիվ և դրանք հաջորդական թվեր չեն։ Առաջին թիվը մեծ է երկրորդից, երկրորդը մեծ է երրորդից, իսկ չորրորդ թիվը փոքր է հինգերորդից և մեծ է երրորդից: Ո՞րն է ամենափոքր հնարավոր թիվը:

Խնդիր2:
Յուրաքանչյուր 10-րդ փուչիկը պայթում է: Եթե դուք փչում եք 100 փուչիկ, ապա քանի՞ փուչիկ կպայթի, մինչև բոլորը փչված լինեն:

Խնդիր 3:
Երկու գնացք շարժվում են միմյանց ընդառաջ՝ նույն արագությամբ։ Նրանց միջև հեռավորությունը 100 կմ է։ Ծիծեռնակը թռչում է առաջին գնացքից դեպի երկրորդը և վերադառնում  է առաջին գնացքին: Եթե ծիծեռնակը թռչում է 50 կմ/ժ արագությամբ, ապա քանի՞ կիլոմետր է այն անցնում մինչև գնացքները հանդիպելը։

Խնդիր 4:
Կա 5 քաղաք, որոնք պետք է կապել ճանապարհներով այնպես, որ յուրաքանչյուր քաղաքը կապվի մյուս չորս քաղաքների հետ: Քանի՞ ճանապարհ է անհրաժեշտ:

Խնդիր 5
Անուշն ունի այգի, որտեղ տարբեր տեսակի ծաղիկներ կան՝ կարմիր, դեղին, և կապույտ: Ամեն օր նա ընտրում է երեք ծաղիկ՝ մեկը ամեն տեսակից: Երրորդ օրը նա տեսնում է, որ իր բոլոր հնարավոր ընտրությունները կատարել է: Քանի՞ ծաղիկ ունի Անուշը:

Խնդիր 6

30 սովորողները պետք է մասնակցեն երգչախմբի և թատրոնի խմբակի պարապմունքներին։ Յուրաքանչյուր սովորող կարող է ընտրել կամ երգչախմբում, կամ թատրոնում մասնակցելու հնարավորությունը։ Եթե 15 սովորողները ընտրում են և մասնակցում երգչախմբի պարապմունքին, այս դեպքում քանիսն են կարողանում ընտրել և մասնակցել թատրոնի խմբակի պարապմունքներին։ Նույն սովորողը չի կարող մասնակցել երկու խմբակի պարապմունքներին։

Խնդիր 7

4 բադն ու 1 սագը միասին կշռում են 4կգ 100գ, իսկ 5 բադը և 4 սագը միասին՝ 4 կգ են։ Քանի՞ կգ է 1 բադը։

Խնդիր 8

Գծի՛ր 3 ուղիղ և նրանց վրա տեղադրի՛ր 3 կետ այնպես, որ ամեն ուղղի վրա լինի 2 կետ։

Խնդիր 9

Եռանկյան վրա տեղադրված շրջանների մեջ 1-ից 9 թվանշանները տեղադրել այնպես, որ յուրաքանչյուր կողմում նշված թվանշանների գումարը նույնը լինի։ Այդ նույն կողմերի գումարի քառակուսիները նույնպես պետք է նույնը լինեն։

Ուսուցիչն իմ կյանքում

by Khoren Sargsyan, posted in Հայոց լեզու 8

Ուսուցիչն իմ կյանքում ավելին է, քան պարզապես գիտելիք փոխանցող։ Նա ինձ սովորեցրել է, թե ինչպես մտածել, հարցեր տալ ու չվախենալ սխալներից։ Յուրաքանչյուր դաս նրա հետ չէր միայն առարկա ուսումնասիրելու մասին. այն կյանքի դաս էր՝ թե ինչպես լինել համբերատար, մտածող և նվիրված։ Նրա օրինակն ինձ ցույց տվեց, որ իսկական կրթությունը ոչ միայն գրքերում է, այլև ամեն քայլում ու որոշման մեջ։ Նա ինձ համար դարձավ ոգեշնչման աղբյուր, ով կերտեց ոչ միայն իմ գիտելիքները, այլև իմ արժեքները։

Heroes

by Khoren Sargsyan, posted in English 8

The question “Who is your hero?” is a difficult one to answer; so many people have done heroic things that it is hard to choose just one. In addition, there isn’t just one type of hero; there are many. 
First of all, we have heroes in popular culture: in books, films and cartoons, to name a few. Superman and Batman are two well-known comic-book heroes; the latter of the two has no superpowers, and instead has to rely on his own skills. Many of us are familiar with James Bond (also known as 007), the British spy invented by Ian Fleming. Each Disney story has a hero or heroine: Rapunzel in Tangled, Merida in Brave and Elsa in Frozen, for example. Lots of young children will often have a fictional character as their hero: someone they aspire to be like when they grow up.

Of course, there are also many people who are known around the world for their heroic deeds. People like Nelson Mandela, Mohandas Gandhi and Martin Luther King are all considered to be heroes. Each of them fought for a cause and achieved results, without resorting to violence. These people were brave, courageous and loyal to their people. Many British people regard Winston Churchill as a hero, as he consistently fought the Nazi regime and kept Britain free from invasion. Abraham Lincoln, a former American president, put an end to slavery and is consequently remembered as a hero. There are some lesser-known heroes, such as Oskar Schindler who saved the lives of thousands of Jews during the Holocaust.

Last, but by no means least, there are the unsung heroes. These are the people who do good things constantly – yet tend not to receive praise for their actions. Think about your mother, your father, your family. They support you and believe in you; they help you to achieve your dreams. Unsung heroes are everywhere – teachers, firemen, police officers, soldiers, doctors. 

Heroes all have some qualities in common. A hero (or heroine) is someone who does something for the benefit of society and does not seek a reward for his or her actions. Heroes are compassionate, empathetic (this means they understand others’ feelings), strong-willed and driven to succeed. They often have to overcome obstacles to achieve their dreams.

Who is your hero?

What is a hero for you? Do they exist?

Yes it exists, its my father 🗿

Not every heroic person or organisation is famous. Can you think of any examples?

1. Favio Chávez and the Recycled Orchestra of Cateura

In Paraguay, a music teacher named Favio Chávez formed an orchestra made up of children from a landfill community in Cateura. They use instruments crafted entirely from recycled materials found in the landfill. The orchestra provides children with a sense of purpose and a creative outlet, transforming lives in an impoverished area.

2. Rosa Parks’ Lesser-Known Allies

While Rosa Parks is widely recognized for her pivotal role in the Civil Rights Movement, many lesser-known activists helped create the conditions for her stand. For instance, Jo Ann Robinson and the Women’s Political Council organized the Montgomery Bus Boycott in the background, printing and distributing thousands of leaflets that launched the protest.

3. The White Helmets (Syria Civil Defence)

The White Helmets are volunteer rescue workers who operate in Syria, risking their lives to save people from the aftermath of bombings in war zones. They are often the first responders, pulling people from the rubble and providing vital medical aid, despite facing constant danger themselves.

What happens to people when they become heroes? In what way do they change? In what way do our expectations of them change?

When people become heroes, both they and our expectations of them often undergo significant changes. Heroism can have a profound impact on an individual’s sense of identity, how they relate to others, and how society perceives and treats them. Here are some of the ways this transformation occurs:

Can you think of any heroes who have suddenly become villains because of scandals? If they had been “ordinary people” would they have had the same problems?

Many sports stars are heroes. Should they live their lives differently because they are heroes? Why? Why not?

What do you think of the salaries sporting heroes receive?

Do you have any personal heroes? Why?

Have you ever had a personal hero who let you down in some way?

Would you like to be a hero? What sort?

What makes a hero a hero?

Which superhero do you want to be?

What are some problems with being a hero?

Who are some (choose nationality) heroes?

What are the benefits of being a hero?

What’s the difference between a hero and a fool?

Why do people need heroes?

How do heroes change the world?

How do heroes impact our daily lives?

Would you call yourself a hero?

Nope

How would you describe a hero?

A life saver

Հարավային Եվրոպա

by Khoren Sargsyan, posted in Աշխարհագրություն 8

Բնութագրեք Հարավային Եվրոպայի աշխարհագրական դիրը, ինչպե՞ս է այն փոխվել ժամանակի ընթացքում:

Հարավային Եվրոպան հաճախ անվանում են Միջերկրական Եվրոպա, քանի աշխարհագրական հարմար դիրքի շնորհիվ երկրների մեծ մասը մուտք ունի դեպի Միջերկրական ծով: Ժամանակի ընթացքում աշխարհագրական դիրքը փոփոխվել է, սակայն կլիման միշտ եղել է բարենպաստ:

Որո՞նք են Հարավային Եվրոպայի երկրների տնտեսոությունների զարգացած ճյուղերը:
Հարավային Եվրոպայի երկրների տնտեսության զարգացած ճյուղերից են գյուղատնտեսությունը, զբոսաշրջությունը և հանգստի գոտիները և բուսաբուծությունը։

Ի՞նչ գիտես Վատիկանի մասին:

«Վատիկան» անվանումը արդեն օգտագործվում էր Հռոմեական հանրապետության գոյության ժամանակ՝ բնորոշելու համար Տիբերի արևմտյան ափից մինչև Հռոմ ընկած ճահճոտ տարածքը։ Հռոմեական կայսրության ժամանակ շատ վիլլաներ էին կառուցվել այստեղ։ Դրանից հետո Ագրիպինա Ավագը (մ.թ.ա. 14 – մ.թ. 33 հոկտեմբերի 18) տարածքը չորացրեց և մեր թվարկության առաջին դարում այստեղ իր պարտեզները կառուցեց։ Մ.թ. 40 թվականին նրա որդին՝ կայսր Կալիգուլան (մ.թ. 12, օգոստոսի 31- մ.թ.41, հունվարի 24) այդ այգիներում կառուցեց կրկես կառապանների համար (մ.թ. 40), որի կառուցումը հետագայում ավարտեց Ներոն։ Կրկեսը կոչվում էր , կամ պարզապես Ներոյի կրկես։

Պատմի՛ր  Հարավային Եվրոպայի բնակչության մասին:

Հարավային Եվրոպայի երկրների մեծ մասը ունի միատար ազգային կազմ:Բացառություն է կազմում Իսպանիան, որտեղ ապրում են բացի իսպանացիներից նաև բասկեր,կատալանցիներ,գալիսիացիներ:

Տարածաշրջանի լեզուները պատկանում են հիմնականում հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի,ռոմանական և սլավոնական լեզվախմբերին:

Բնակչության աճը շատ ցածր է,բնակչության մեծ մասը տեղաբաշխված է ծոցվափնյա և զարգացած արդյունաբերական շրջաններում:

Իտալացիները,Իսպանացիները,Պորտուգալացիները քրիստոնյա կաթոլիկներ են:Հույսները՝ քրիստոնյա ուղափառ:Ալբանացիները մահմեդականներ:

Հարավային Եվրոպան առանձնանում է նաև նրանով , որ այտեղ են գտնվում գաճաճ պետությունները՝անդոռը,մոնակո,սան մարինո,վատիկան:

Ֆրանսիա

by Khoren Sargsyan, posted in Աշխարհագրություն 8

Բնութագրել Ֆրանսիայի աշխարհագրական դիրքը: 

Ֆրանսիան գտնվում է Եվրոպայի ծայր արևմուտքում և ունի շատ հարմար տնտեսաաշխարհագրական դիրք։ Աշխարհագրական դիրքի բնորորշ գծերն են

ա) հարմար հարևանային դիրքը։ Նրա բոլոր հարևանները Եվրամիության անդամ զարգացած երկրներ են։

բ) Երկու անգամ ավելի երկար ծովային սահմանները, քան ցամաքայինը։ Ատլանտյան օվկիանոսի և նրա մասը կազմող Միջերկրական ծովի հետ սահմանակցումը հնարավորություն է տալիս ակտիվ մասնակցություն ունենալ համաշխարհային ծովային առևտրին։

գ) Տարանցիկ դիրքը, քանի այստեցով են անցնում Մեջորկրական ծովից դեպի Հյուսիսային ծով և Իսպանիայից դեպի Իտալիա ու Եվրոպայի այլ երկրներ անցնող կարևոր ճանապարհները։

Որո՞նք են ֆրանսիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները
Հարմար աշխարհագրական դիրքը, համեմատաբար հարթ մակերևույթը, բնական պաշարները, հարուստ ջրային և հողային ռեսուրսներ, բարենպաստ կլիմա։

Ի՞նչ դեր ունի Ֆրանսիան ժամանակակից աշխարհում և տարածաշրջանում:

Ֆրանսիան Եվրամիության և Եվրոպական խորհդրի հիմնադիրներից է։ Ֆրանսիական Ստրասբուրգ քաղաքում գտնվում են Եվրախորհրդարանը և Եվրոպական խորհրդը։ Ֆրանսիան բնապահպանության համար պայքարող առաջատար երկրներից է, ինչպես նաև մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության համար պայքարող։ Ֆրանսիայի հայտնի կարգախոսն է՝ ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն։


Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել, Ֆրանսիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:

Որոնք են Ֆրանսիայիում զբոսաշրջության և հանգստի կազմակերպման ռեսուրսները։

Միջերկրական ծովի բարձրորակ լողափերը, Ալպերի հանգստավայրերը, զարգացած ճանապարհային և տրանսպորտային ցանցը, պատմամշակութային վայրերը, ճարտարապետություն։ Տարեկան ֆրանսիան այցելում են 70-75 միլիոն զբոսարջիկ։

Պարապմունք 9

by Khoren Sargsyan, posted in Հանրահաշիվ 8

Թեմա՝ Հավասարումների եվ հավասարումների համակարգերի համարժեքությունը։

Հավասարումները, որի ձախ և աջ մասերը x-ի և y-ի նկատմամբ առաջին աստիճանի բազմանդամներ կամ թվեր են, անվանում են x և y երկու փոփոխականներով գծային հավասարում:

Օրինակ՝

  • 2x – 3y + 1 = 0
  • 5x – 4y = 3x – 1
  • 2x – 10y = 7

Գծային հավասարման ձախ և աջ մասերում գտնվող բազմանդամների անդամներն անվանում են այդ հավասարման անդամներ:

Երկու հավասարումներ անվանում են համարժեք, եթե առաջին հավասարման ցանկացած լուծում լուծում է նաև երկրորդ հավասարման համար, իսկ երկրորդի ցանկացած լուծում նաև առաջինի լուծում է: Համարժեք են նաև այնպիսի երկու հավասարումները, որոնցից յուրաքանչյուրը լուծում չունի:

1) Եթե հավասարման երկու մասը բազմապատկենք զրոյից տարբեր միևնույն թվով (կամ բաժանենք միևնույն թվի վրա), ապա կստանանք սկզբնական հավասարմանը համարժեք հավասարում:

Օրինակ, 2x-3y+1=0 և 4x-6y+2=0 հավասարումները համարժեք են:

2) Եթե հավասարման որևէ անդամ հակադիր նշանով տեղափոխենք նրա մի մասից մյուսը, ապա կստանանք սկզբնական հավասարմանը համարժեք հավասարում:

Օրինակ, 5x-4y=3x-1 և 5x-4y-3x+1=0 հավասարումները համարժեք են:

3) Եթե գծային հավասարման ձախ և աջ մասերում կատարվի նման անդամների միացում, ապա կստացվի սկզբնական հավասարմանը համարժեք հավասարում:

Օրինակ, 2x-7+3x-4=y և 5x-11=y հավասարումները համարժեք են:

Հավասարումների երկու համակարգեր անվանում են համարժեք, եթե առաջին համակարգի ցանկացած լուծում երկրորդ համակարգի լուծում է, և երկրորդ համակարգի ցանկացած լուծում առաջին համակարգի լուծում է: Համարժեք են նաև այն համակարգերը, որոնցից յուրաքանչյուրը լուծում չունի:

Ակնհայտ է, որ համակարգի հավասարումներից մեկը փոխարինվի իրեն համարժեք հավասարումով, ապա ստացված համակարգը համարժեք կլինի սկզբնական համակարգին:

Եթե

համակարգում անհայտների գործակիցները զրոյից տարբեր են և բավարարում են հետևյալ պայմանին՝

ապա այդ համակարգը լուծում չունի, իսկ եթե տեղի ունի հետևյալ պայմանը՝

ապա այդ համակարգն ունի անթիվ բազմության լուծումներ:

Առաջադրանքներ։

1․ Համարժե՞ ք են արդյոք հավասարումները․

1․ ոչ

2․ այո

3․ոչ

2․ Կազմել տված հավասարմանը համարժեք հավասարում.

ա) 4x – 2 + y = 0 

բ) 5x + 4y – 2 = 2x – 3y + 5 

գ) 3x + 6y – 9 = 0 

դ) x – y – 1 = 0

3․ Համարժե՞ք են արդյոք հավասարումների համակարգերը.

x-y+3=2x+y-4
x-y+3-2x-y+4
-x-2y+7

-x+y-3=2(y-3)+y-4
-x+y-3=2y-6+y-4
-x+y-3-2y+6-y+4
-x-2y+7

Այո

3x-y+2=-x+y-3
3x-y+2+x-y+3
4x-2y+5

3x-y+2=2x-1
3x-y+2-2x+1
1x-y+3

ոչ

4x-2y-5=x-y-2
4x-2y-5-x+y+2
3x-y-3

4(2-y)-2y-5=-x+2-y
8-2y-2y-5+x-2+y
1-3y+x

4․ Կազմել տված համակարգին համարժեք համակարգ.․

5․ Ինչպիսի՞ a-ի դեպքում են հավասարումների համակարգերը համարժեք․

Պարապմունք 8

by Khoren Sargsyan, posted in Երկրաչափություն 8

Թեմա՝ Սեղանի միջին գիծը։

Սահմանում ՝ Սեղանի սրունքների միջնակետերը միացնող հատվածը կոչվում է սեղանի միջին գիծ:

Սեղանի միջին գծի հատկությւնը։

Սեղանի միջին գիծը զուգահեռ է հիմքերին և հավասար է նրանց կիսագումարին:

1.JPG

EF∥BC և EF∥AD EF=(BC+AD)/2

Սեղանն ունի ընդամենը մեկ միջին գիծ:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ի՞նչն են անվանում սեղանի միջին գիծ։

Սեղանի սրունքների միջնակետերը միացնող հատվածը կոչվում է սեղանի միջին գիծ:

2․ Գրել սեղանի միջին գծի հատկությունը։

Սեղանի միջին գիծը զուգահեռ է հիմքերին և հավասար է նրանց կիսագումարին:

3․ GEOGEBRA ծրագրով գծել հավասարասրուն սեղան,  գծել միջին գիծը։ Հավասարասրուն սեղանը քանի՞ միջին գիծ ունի։

4․ GEOGEBRA ծրագրով գծել ուղղանկյուն  սեղան,  գծել միջին գիծը։ Ուղղանկյուն  սեղանը  քանի՞ միջին գիծ ունի։

5․ Տրված է՝ AE=EB, CF=FD, BC=28 մ, AD=30 մ: Գտնել՝ EF-ը:

1.JPG

EF = (30+28)/2 = 58/2 = 29

6․ Սեղանի հիմքերն  են 42 սմ և 24 սմ։ Գտնել սեղանի միջին գծի երկարությունը։

42+24=66
66/2=33սմ

7․ Սեղանի հիմքերը հարաբերում են, ինչպես 2 : 4, իսկ միջին գիծը 21 սմ է: Գտնել սեղանի հիմքերը:

21*2=42սմ
2+4=6
42/6=7սմ
7*2=14սմ
7*4=28սմ

8․ Ուղղանկյուն սեղանի սուր անկյունը 45օ  է ։ Գտնել մնացած անկյունները։

360-90-90-45=135սմ

9․ Ուղղանկյուն սեղանի սուր անկյունը 45° է: Փոքր սրունքը 12 սմ է, իսկ մեծ հիմքը՝ 18 սմ: Գտնել սեղանի փոքր հիմքը:

Գոյականի թիվը և հոլովը․04․10

by Khoren Sargsyan, posted in Հայոց լեզու 8

122.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերի եզակի կամ հոգնակի ձևերով՝դրանց հետ համաձայնեցնելով ընդգծված բայերը:

Խոնավ, ծովի բույրով հագեցած օդավանել  խառնիխուռն մտքերը:(օդ)
Լույսն  ու… մարդիկ արևից են ստանում: (ջերմություն)
Երեկոյան բոլոր հիվանդների …բարձրանար: (ջերմություն)
… ծածկել ամբողջ քադաքր: (փոշի)
Հիմա լվացքը տարբեր… են անում: (փոշի)
Եթե… հարցը լուծվի, կարելի է այստեղ մի երկուշաբաթ ապրել: (սնունդ)

Խոնավ, ծովի բույրով հագեցած օդը վանեց  խառնիխուռն մտքերը:
Լույսն  ու ջերմությունը մարդիկ արևից են ստանում:
Երեկոյան բոլոր հիվանդների ջերմությունը բարձրացել է ։
Փոշին ծածկել էր ամբողջ քադաքր:
Հիմա լվացքը տարբեր փոշիներով են անում:
Եթե սննդի հարցը լուծվի, կարելի է այստեղ մի երկու շաբաթ ապրել:

123.Տրված հավաքական գոյականներից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր դրանք դնելով եզակի և հոգնակի թվերով:

Ամբոխ

Այս ամբոխը սկսում է ազդել իմ նյարդերի վրա։

Ամբոխները փակել էին թաղամասի փողոցները։

Ոհմակ

Գայլերի ոհմակը չի կարող մտնել դաշտ։

Գայլերի ոհմակները հարձակվել էին ոչխարների վրա։

Անտառ

Այն երկրում, որտեղ մենք ապրում ենք շատ խիտ անտառներ կան։

Ես այսօր որոշել եմ գնալ անտառ, և այնտեղ ապրել մի քանի օր։

Դասարան

Այս դպրոցում շատ դասարաններ կան։

Սա դպրոցի լավագույն դասարանն է։

124.Բացատրի´ր, թե ինչի՛ հիման վրա են խմբավորված գոյականները:

Ա. Երեխա, կատակ, ընկեր, դաշտ, այգի, ուղղություն:
Բ. Երեխայի(ն), կատակից, ընկերոջ(ը), դաշտով, այգում, ուղղությամբ

Ա խմբում գոյականների ուղիղ ձևերն են, իսկ

Բ խմբում գոյականների հոլովված ձևերը:

125.Տրված բառերի տրական հոլովը կազմի՛ր, ընդգծի՛ր վերջավորությունները և բացատրի´ր Ա  և Բ խմբերի բառերի տրական հոլովաձևերի տարբերությունը:

Ա Պատուհան, մարդ, գարուն, գիշեր, կին:

Պատուհան-պատուհանին

Մարդ-մարդուն

Գարուն-գարնան

Գիշեր-գիշերվա

Կին-կնոջ
Բ. Տուն, շուն, գեղեցկություն, հայր, մայր, եղբայր:

Տուն-տան

Շուն-շան

Գեղեցկություն-գեղեցկության

Հայր-հոր

Մայր-մոր

Եղբայր-եղբոր

Ա խմբում բոլոր բառերի տրական հոլովները ունեն արտաքին փոփոխություն, իսկ

Բ խմբի բոլոր բառերի տրական հոլովները ներքին փոփոխություն:

126.Բառակապակցություններ կազմի՛ր` հարցական դերանունները փոխարինելով տրված գոյականներով և դերբայներով:

Աշխատանք, խաղ, ուսում, հանգիստ, գործել, խաղալ, սովորել, հանգստանալ:

Ինչի՞ հնարավորություն ունենալ:

Աշխատանքի հնարավորություն ունենալ։

Խաղի հնարավորություն ունենալ։

Ուսման հնարավորություն ունենալ։

Հանգստի հնարավորություն ունենալ։

Գործելու հնարավորություն ունենալ։

Խաղալու հնարավորություն ունենալ։

Սովորելու հնարավորություն ունենալ։

Հանգստանալու հնարավորություն ունենալ։


Ինչի՞ հնարավորություն ընձեռել (տալ):

Աշխատանքի հնարավորություն ընձեռել։

Խաղի հնարավորություն ընձեռել։

Ուսման հնարավորություն ընձեռել։

Հանգստի հնարավորություն ընձեռել։

Գործելու հնարավորություն ընձեռել։

Խաղալու հնարավորություն ընձեռել։

Սովորելու հնարավորություն ընձեռել։

Հանգստանալու հնարավորություն ընձեռել։


Ինչի՞ նպատակ ունենալ:

Աշխատանքի նպատակ ունենալ։

Խաղի նպատակ ունենալ։

Ուսման նպատակ ունենալ։

Հանգստի նպատակ ունենալ։

Գործելու նպատակ ունենալ։

Խաղալու նպատակ ունենալ։

Սովորելու նպատակ ունենալ։

Հանգստանալու նպատակ ունենալ։

Պարզ և բարդ նախադասություն․

by Khoren Sargsyan, posted in Հայոց լեզու 8

1. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):

Մի թռչունը չի կարող Եգիպտոս չվել, քանի որ Եգիպտոսի տեղը չգիտի (որովհետև կամ քանի որ)։
Ամեն գարնան երկու հակառակորդների հանդիպումը դառնում էր ավելի վտանգավոր, որովհետև ձմռան պարապությունից  ավելի ուժ ու եռանդ ստացած՝ նրանք ավելի կատաղի էին դառնում: (որովհետև կամ քանի որ)
Առակագիր Եզոպոսը մի անգամ մտավ նավաշինարան, որտեղ նավաշինարարներն սկսեցին նրան ծաղրել ու բարկացնել: (որտեղ)
Պատանին գնաց մի ալևոր մարդու մոտ, որ նրան հարցներ ճանապարհի մասին:  (որպեսզի, որ)
Նավազը որդուն ուղարկեց ուսումնարան, որպեսզի քերականություն սովորիր: (որ, որպեսզի)

2. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):
Որսորդներն իրենց շների հետ հայտնվեցին, երբ վախկոտ նապաստակն իր համար թռչկոտում էր անտառի բացատում (երբ, երբ որ)
Աղվեսը ուզում էր խախտել պայմանն  ու դուրս թռչել, հենց որ այծը նախատեց աղվեսին: ( հենց որ, երբ)

Կարապները չէին ուզում ապրել մարդկանց մոտ ու երգել նրանց համար քանի դեռ ծիծեռնակները  ծաղրում էին կարապներին: (քանի դեռ, այնքան ժամանակ)
Մեղուները չէին ուզում իրենց մեղրը մարդկանց տալ, ուստի նրանք որոշեցին խայթոցով վնասել մեղրը տանողներին: (ուստի, հետևաբար)
Ծովի ջուրը չի խմվում, բայց ծովին հասնելը փրկություն էր թվում: (թեև, չնայած, բայց)
Ձեռքը մեկնեց անկարգին բռնելու, թեև մտքինը նրան պատժելը չէր: (թեև, չնայած, բայց)

3․ Զույգ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ միացրո՛ւ՝ քանի ձևով կարող ես:

Օրինակ`
Դու ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես: Դու կվերադառնաս (երբ)
— Երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես, կվերադառնաս: Դու, երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես, կվերադառնաս:
Կվերադառնաս, երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես:
Այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել, որովհետև հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ։ (որովհետև)

Որովհետև հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ, այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել։ Այդ կղզին,որովհետև հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ, կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել։
Անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում: Անձրևը արդեն դադարել էր (չնայած)

Անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում, չնայած անձրևը արդեն դադարել էր։ Չնայած անձրևը արդեն դադարել էր, անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում։ Անտառում, չնայած անձրևը արդեն դադարել էր, դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում։

Բոլորը քեզ նման մտածեին: Աշխարհն այդպիսին չէր լինի: (եթե)

Եթե բոլորը քեզ նման մտածեին, աշխարհն այդպիսին չէր լինի: Աշխարհը, եթե բոլորը քեզ նման մտածեին, այդպիսին չէր լինի։ Աշխարհն այդպիսին չէր լինի, եթե բոլորը քեզ նման մտածեին։


Այնտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը:  Այս քարի կտորը  գտել եք: (որտեղ)

Այնտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը, որտեղ այս քարի կտորն եք գտել։Փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը այնտեղ՝ որտեղ այս քարի կտորն եք գտել։Այնտեղ, որտեղ այս քարի կտորն եք գտել, փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը։
4․Կետերը փոխարինի՛ր հարմար շաղկապով կամ դերանունով:

Լեռնային հովիտներում գիշերը ձյուն է սպասվում, իսկ հովիտներում՝ անձրև:
Աշուն էր, զովաշունչ ու պայծառ աշուն, որը սովորաբար լինում է Արարատյան դաշտում:
Երբ ջրերը ձյան հալոցքից կամ հորդառատ անձրևներից վարարում էին, դաշտում բնական ավազաններ էին գոյանում:
Կարդացի անունս մի ոտանավորի տակ և ինձ թվաց, որ իմ այդ  ստորագրությունը ոսկե  տառերով էր տպված:
Նա մինն ուներ, տասն եմ արել:
Այն օրից, երբ գյուղ էր եկել, անցել էր ուղիղ մեկ ամիս:
Հյուրերին առաջնորդեց դեպի տաղավարը, որը գտնվում էր բակի խորքում:
Նա մեծահռչակ զորավար էր, և երկրների կուսակալ:
Նրանք նույն ուղղությամբ չէին գնում,  միմյանց չէին հանդիպում:
Այդ հնէաբանը,և թանգարանի տնօրենը նոր քննության գաղափարին չընդդիմացան:

 5. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:

Օրինակ`
Մինչև կրակելն աղվեսները փախան:- Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:

Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում:-Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում, որովհետև կյանքում մի քանի անգամ են տեսած լինում։
Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը:-Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը, որովհետև նա միշտ վայրի պայմաններում է ապրել։
Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց:-Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց, երբ մարդը դեռ նոր էր հարվածից ուշքի գալիս։
Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև:Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև, որն ավարտվեց մարդու հաղթանակով։
Ջուրը բակի ջրհորից բերեք:Ջուրը բակի ջրհորից բերեք, եթե ուզում եք սառը և մաքուր լինի։

6. Ըստ տրված կաղապարների՝  կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Թեկուզ աշխարհը շուռ գա , այնուամենայնիվ ես նրա կողքին եմ:
Թեպետ նա ջղայն է, սակայն հոգատար է:
Չնայած որ բարդ շրջան է, բայց ամեն կերպ աշխատում ենք անել ավելին:
Թեև մենք աշխատասեր ենք, բայց և այնպես երբեմն ծուլանում ենք:

7. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Եթե նա սիրեր, ապա կգար:
Քանի որ այնտեղ ոտքով հասները դժվար կլիներ, հետևաբար մենք տաքսի կանչեցինք:
Որովհետև նա շատ էր աշխատել և հոգնել , ուստի որոշեց մեկնել հանգստօ:
Քանզի նա գրող է, ուրեմն նրա հոգում փիլիսոփայության մի նշույլ կլինի:

2. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):
Որսորդներն իրենց շների հետ հայտնվեցին, երբ վախկոտ նապաստակն իր համար թռչկոտում էր անտառի բացատում (երբ, երբ որ)

Աղվեսը ուզում էր խախտել պայմանն ու դուրս թռչել, հենց որ այծը նախատեց աղվեսին: ( հենց որ, երբ)

Կարապները չէին ուզում ապրել մարդկանց մոտ ու երգել նրանց համար քանի դեռ ծիծեռնակները  ծաղրում էին կարապներին: (քանի դեռ, այնքան ժամանակ)

Մեղուները չէին ուզում իրենց մեղրը մարդկանց տալ, ուստի նրանք որոշեցին խայթոցով վնասել մեղրը տանողներին: (ուստի, հետևաբար)

Ծովի ջուրը չի խմվում, բայց ծովին հասնելը փրկություն էր թվում: (թեև, չնայած, բայց)

Ձեռքը մեկնեց անկարգին բռնելու, թեև մտքինը նրան պատժելը չէր: (թեև, չնայած, բայց)

3․ Զույգ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ միացրո՛ւ՝ քանի ձևով կարող ես:

Օրինակ`
Դու ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես: Դու կվերադառնաս (երբ)
— Երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես, կվերադառնաս: Դու, երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես, կվերադառնաս:
Կվերադառնաս, երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես:

Այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել:  Հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ (որովհետև)

Այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել, որովհետև հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ

Որովհետև հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ, այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել:

Այդ կղզին, որովհետև հորդաբուխ աղբյուրներ կային այնտեղ, կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել:

Անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում: Անձրևը արդեն դադարել էր (չնայած)

Անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում, չնայած անձրևը արդեն դադարել էր։

Չնայած անձրևը արդեն դադարել էր, անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում։

Անտառում, չնայած անձրևը արդեն դադարել էր, դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում։

Բոլորը քեզ նման մտածեին: Աշխարհն այդպիսին չէր լինի: (եթե)

Եթե բոլորը քեզ նման մտածեին, աշխարհն այդպիսին չէր լինի:

Աշխարհն այդպիսին չէր լինի, եթե բոլորը քեզ նման մտածեին։

Աշխարհը, եթե բոլորը քեզ նման մտածեին, այդպիսին չէր լինի

Այնտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը: Այս քարի կտորը գտել եք: (որտեղ)

Այնտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը, որտեղ այս քարի կտորը գտել եք:

Որտեղ այս քարի կտորը գտել եք, այնտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը: 

Այնտեղ, որտեղ այս քարի կտորը գտել եք, փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը։

4. Կետերը փոխարինի՛ր հարմար շաղկապով կամ դերանունով:

Լեռնային հովիտներում գիշերը ձյուն է սպասվում, իսկ հովիտներում՝ անձրև:
Աշուն էր, զովաշունչ ու պայծառ աշուն, որը սովորաբար լինում է Արարատյան դաշտում:
Երբ ջրերը ձյան հալոցքից կամ հորդառատ անձրևներից վարարում էին, դաշտում բնական ավազաններ էին գոյանում:
Կարդացի անունս մի ոտանավորի տակ և ինձ թվաց, որ իմ այդ  ստորագրությունը ոսկե  տառերով էր տպված:
Նա մինն ուներ, տասն եմ արել:
Այն օրից, երբ գյուղ էր եկել, անցել էր ուղիղ մեկ ամիս:
Հյուրերին առաջնորդեց դեպի տաղավարը, որը գտնվում էր բակի խորքում:
Նա մեծահռչակ զորավար էր, և երկրների կուսակալ:
Նրանք  նույն ուղղությամբ չէին գնում,  միմյանց չէին հանդիպում:
Այդ հնէաբանը, և թանգարանի տնօրենը նոր քննության գաղափարին չընդդիմացան:

 5. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:

Օրինակ`
Մինչև կրակելն աղվեսները փախան: Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:
Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում, քանի որ չեն վախենում նրանցից։
Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը, որովհետև միշտ անտառում է ապրել։
Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց, որից բոլոր կենդանիները վախեցան։
Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև, որն ավարտվեց մարդու օգտին։
Ջուրը բակի ջրհորից բերեք, որովհետև այնտեղինը սառն է։

6. Ըստ տրված կաղապարների՝  կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Թեկուզ կյանքի գնով, այնուամենայնիվ զինվորները հաղթեցին պատերազմում:
Թեպետ նա տասներեք տարեկան է, սակայն երեխայի պես է իրեն պահում:
Չնայած որ այստեղ մուտքն արգելված էր, բայց մեզ շատ էր հետաքրքրում թե ինչ կա ներսում:
Թեև…………………., բայց և այնպես……………:

7. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Եթե………………….., ապա……………:
Քանի որ օրենքը հակառակն է պնդում, հետևաբար խնդիրը սխալ է լուծված:
Որովհետև………….., ուստի…………..:
Քանզի………………., ուրեմն………….: