Խորեն Սարգսյանի բլոգ

1.Որ մարմինն է կոչվում պրիզմա:

Պրիզմա կոչվում է այն բազմանիստը, որի երկու նիստերը զուգահեռ հարթություններում ընկած հավասար բազմանկյուններ են, իսկ մնացած նիստերը ուղղանկյուններ են:

2.GEOGEBRA ծրագրով գծիր պրիզմա:

3.Որ նիստերն են կոչվում հիմքեր, կողմնային նիստեր:

Զուգահեռ հարթություններում գտնվող հավասար նիստերը կոչվում են պրիզմայի հիմքեր, իսկ մնացած նիստերը՝ կողմնային նիստեր:

4.Որ պրիզման է կոչվում ուղիղ պրիզմա։

Եթե պրիզմայի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին, ապա այն կոչվում է ուղիղ պրիզմա:

5.GEOGEBRA ծրագրով գծիր ուղիղ պրիզմա:

6.Որ պրիզման է կոչվում թեք պրիզմա։

 Իսկ երբ կողմնային կողերը ուղղահայաց չեն հիմքերին, պրիզման կոչվում է թեք:

7․GEOGEBRA ծրագրով գծիր թեք պրիզմա:

8․Գտեք վեցանկյան պրիզմայի կողերի, գագaթների, նիստերի քանակը,GEOGEBRA ծրագրով գծեք վեցանկյան պրիզմա:

6/n/-անկյուն պրիզման ունի 3n կող, 2n գագաթ, n+2 նիստ, ընդ որում՝ այդ նիստերից երկուսը նրա հիմքերն են, իսկ n-ը՝ կողմնային նիստեր:

9․Կարող է պրիզմայի կողերի թիվը լինել՝

ա) 13 բ) 14 գ) 18։ Պատասխանը հիմնավորել։
Կարող է, ըստ 8-ում նշված բանաձևի։

10․Կարող է պրիզմայի նիստերի թիվը լինել՝

ա) 13 բ)14 գ) 18։ Պատասխանը հիմնավորել։

Կարող է, ըստ 8-ում նշված բանաձևի։

11․ Ի՞նչ բազմանկյուն է պրիզմայի հիմքը, եթե պրիզման ունի ՝

ա) 15 կող-հնգանկյուն բ)11 նիստ-9-ը գ) 10 գագաթ-5 գագաթ։

Աշխատանքի նպատակը․

1․Համոզվել,որ ուսումնասիրվող շարժումը հավասարաչափ արագացող է։

2․Կարողանալ ճանապարհի և ժամանակի օգնությամբ որոշել թեք ճոռով շարժվող գնդիկի շարժման արագացումը ։

3․Հաշվելով շարժման ճանապարհը և արագացումը կարողանալ հաշվել ժամանակը։

4․Սովորողների մոտ զարգացնել փորձարարական և հաշվողական հմտությունները։

Աշխատանքը կատարելու համար սովորողը պետք է իմանա․

1․Հավասարաչափ շարժման հիմնական բանաձևերը․

V=at S=at²/2 ՝ այս բանաձևից a= 2S/t²

2․Ձևակերպիր արագացման սահմանումը,բանաձև,միավորը։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․մետաղե ճոռ․պողպատե գնդիկ,վայրկենաչափ․մոտաղյա բաժակ,չափաժապավեն քանոն,ամրակալան։

Փորձի ընթացքը․

Ամրակալանին ամրացրեցի ճոռը,որոշակի անկյան տակ։Ճոռի հիմքին տեղավորեցի մետաղյա բաժակը։Չափեցի ճոռի երկարությունը։Դա կլինի այն ճանապարհը(S),որը կանցնի գնդիկը փորձի ժամանակ։Բաց թողեցի գնդիկը ճոռի վերևի մասից, և միաժամանակ աշխատացրեցի վայրկենաչափը։Երբ գնդիկը կբախվի արգելակին կանգնեցրեցի վայկենաչափը և գրանցրեցի շարժման ժամանակը՝ կլորացնելով վայրկյանի տասնորդական մասով։Փորձը կրկնեցի երեք անգամ և հաշվեցի չափված ժամանակների միջին արժեքը՝t=(t₁+t₂+t₃)/3:Հաշված ժամանակը ընդունեցի որպես գնդիկի շարժման ժամանակ։Վերևի բանաձևով հաշվեցի արագացումը՝ a= 2S/t²

Այժմ նույւն փորձը ,նույն կերպ կրկնիր S-ի համար ընտրելով երկու ուրիշ չափեր։

Կատարածդ փորձերից արա վերջնական եզրակացություն,գնդիկի շարժումը թեք ճոռով———

1․Ո՞ր շարժումն են անվանում ազատ անկում։

Ազատ անկում, մարմնի շարժումն անօդ տարածության մեջ՝ ծանրության ուժի ազդեցությամբ։ Գալիլեո Գալիլեյը 16-րդ դարի վերջին հայտնաբերեց, որ ազատ անկումը ուղղաձիգ, հավասարաչափ արագացող շարժում է։

2․Գրել և բացատրել ազատ անկման բանաձևը.

v=gt h=gt 2/2

3․Ձևակերպել Գալիլեյի օրենքը

Բոլոր մարմինները երկրի ձգողության ազդեցությամբ ընկնում են նույն արագացմամբ։

Փորձերը տեսագրեք ,պատրաստեք նյութ,տեղադրեք ձեր բլոգներում,,հղումը ուղարկեք ինձ:

Դասարանում քննարկվող հարցեր․կատարվող․ 

1.Որ շարժումն են      անվանում   շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:

Կորագիծ շարժումը, որի դեպքում մարմնի հետագիծը շրջանագիծ է, կոչվում է շրջանագծային շարժում: 

2.Ինչ ուղղություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում:բերել օրինակներ

Մարմինը շարժվում է հավասարաչափ, նշանակում է նրա արագության մեծությունը հաստատուն է (v–cօnst), ուստի t ժամանակում նրա անցած ճանապարհը որոշվում է S=vt բանաձևով.

Ինչպես կամայական կորագիծ շարժման ժամանակ, այնպես էլ շրջանագծային շարժման դեպքում մարմնի ակնթարթային արագության ուղղությունը անընդհատ փոփոխվում է: Փորձը ցույց է տալիս, որ հետագծի յուրաքանչյուր կետում արագությունն ուղղված է այդ կետում հետագծին տարված շոշափողով:

Ջրափոսում ավտոմեքենայի տեղապտույտ տվող անիվից պոկված ջրի կաթիլները անիվից պոկվելու կետում թռչում են նրա եզրագծին տարված շոշափողով: Սղոցով մետաղ կտրելիս արձակվող կայծերի հետագծերն էլ են նույնը՝ պոկվելու կետում շոշափողի ուղղությամբ:

3.Ինչ է պտտման պարբերությունը:

Այն ժամանակամիջոցը, որի ընթացքում շրջանագծային հավասարաչափ շարժում կատարող մարմինը կատարում է մեկ լրիվ պտույտ, կոչվում է պտտման պարբերություն:

4.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը:

Շրջանագծային հավասարաչափ շարժումը հարմար է բնութագրել պարբերությամբ այն դեպքերում, երբ պտտման պարբերությունը մեծ է ժամանակի միավորից:

Երբ պտտման պարբերությունը փոքր է ժամանակի միավորից, շրջանագծային հավասարաչափ շարժումը հարմար է բնութագրել պտտման հաճախությամբ` n:

Շրջանագծային հավասարաչափ շարժման պտտման հաճախություն կոչվում է կամայական ժամանակամիջոցում մարմնի կատարած պտույտների N թվի և պարբերության հակադարձ մեծությունը: 

5.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն արտահայտող բանաձևը:

n=1/T

6.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախությունը։

Համաձայն սահմանման՝ պտտման պարբերությունը ժամանակամիջոց է, հետևաբար նրա չափման միավորը ՄՀ-ում 1 վայրկյանն է (1 վ): 

Այսպիսով, պտտման պարբերությունը որոշելու համար անհրաժեշտ է N թվով պտույտներ կատարելու վրա ծախսված ժամանակը բաժանել պտույտների թվի վրա.

Եթե հայտնի է պտտման T պարբերությունը և շրջանագծի r շառավիղը, ապա կարելի է որոշել մարմնի v արագությունը: Իրոք, T ժամանակում մարմինն անցնում է շրջանագծի երկարությանը հավասար՝ S=2πr ճանապարհ, որտեղ π ≈3,14 

Քանի որ շարժումը հավասարաչափ է, ապա մարմնի արագությունը՝ v=2πr/T

1 урок.

Читаем,обсуждаем рассказ А.Платонова «Юшка»

Вопросы:

1. Кто автор рассказа «Юшка»?

Максим Горький

Михаил Шолохов

Андрей Платонов

2. Почему взрослого человека и взрослые, и дети называли по прозвищу (Юшкой)?

Из-за пренебрежительного отношения к нему

Относились к нему, как к ребёнку

Не знали его настоящего имени

3. Каково авторское отношение к главному герою?

Пренебрежительное

Сострадательное

Восхищённое

4. Почему Юшка считал, что и дети, и взрослые его любят?

Не допускал мысли о жестокости людей

Был религиозным человеком

Был глупым и ничего не понимал

5. Почему все были так жестоки с Юшкой?

Он не мог постоять за себя

Им было легко вымещать зло на безответном человеке

Ему это нравилось

6. Почему «без Юшки жить людям стало хуже»?

Им не на ком стало вымещать свою злобу

Он был незаменим в кузнице

Он был сельским праведником

7. Почему жизнь Юшки нельзя назвать бесполезной?

Его приёмная дочь стала помогать больным людям

Он учил людей доброте и терпимости

Он поставил на ноги девушку-сироту

8. Почему Юшка никогда не пил чаю и не покупал себе новую одежду?

Не имел денег

Был скупым

Копил деньги на доброе дело

9. Что делали дети, когда думали живой ли Юшка?

Трогали Юшку или били

Кидали в него камнями

Свистели

10. Почему дети начали серчать на Юшку?

Он пугает их и гонится за ними

Им было скучно и нехорошо играть

Он сразу же убегал от них

11. Какое жалование было у Юшки?

10 рублей

5 рублей и 40 копеек

7 рублей и 60 копеек

Задание 1.

Истина – одно из немногих слов которое (ни)с чем (не)рифмуется. У него нет пары в русском языке оно стоит одиноко особняком от других слов, (не)зыблемое как скала, и лишь смутное сходство с корнем слова «стоять» мерцает в густом блеск.. этой предвечной громады. Большинство русских писателей страшно занимали её точный адрес и оп..знавательные знаки. Пушкин мыслил её как благородный мрамор в лучах величавого со..нца. (…) Толстой ш…л к истине (на) пролом склонив голову и сжав кулаки и пр…ходил то к подножию креста то к собстве(н, нн)ому своему подножию.(Набоков).

1.Озаглавьте текст. 2.Определите основную мысль текста. Выпишите ключевые слова, которые помогают понять основную мысль текста. Согласны ли вы с тем, что говорил в своих лекциях по русской литературе Владимир Набоков? 3.Какова роль сравнений? 4.Раскройте скобки, вставьте пропущенные буквы, объясните орфограммы. Расставьте знаки препинания, объясните их постановку. 5.Подберите синонимы к прилагательным величавый, смутный, густой. 7.Подчеркнитеграмматические основы предложений.

  Задание 2. НЕ с разными частями речи

Раскройте скобки

Нелепый поступок, невысоко взлететь; не высоко взлететь, а низко; поступить не по-товарищески, почуять недоброе, неряшливый вид, вести себя непринуждённо, вовсе не трудовые доходы, не весёлый, а грустный вид, нескладность фигуры, перейти неглубокую, но широкую реку, устать с непривычки, бормотать что-то невнятное, далеко не лёгкое дело, река была неширока, непротивление злу, сказать явную неправду, юноша крайне невежлив, ненавистный человек, недвижимость, не коммерческое, а государственное предприятие; несчастный случай, нетрудоспособность, полный невежда в музыке, незамужняя дама, неизбежно, неприязненный, несовершеннолетние дети.

Задание 3. Подчеркните главные и второстепенные члены предложения. Укажите вид определения.

Задане 4 .

оставьте на месте пропущенных членов предложения тире.

1)Мир освещается солнцем, а человек знанием. 2) Ложь стоит на одной ноге, правда на двух. 3) Мудрец обвиняет себя, невежда других. 4) Змея один раз меняет кожу, а предатель каждый день. 5) Писателю необходима смелость в обращении со словами и запасом своих наблюдений, скульптору с глиной и мрамором, художнику с красками и линиями. (К.Г. Паустовский.) 6) Позади была только что перейденная отрядом быстрая чистая речка, впереди обработанные поля и луга с неглубокими балками, еще впереди таинственные черные горы, покрытые лесом, за черными горами еще выступающие скалы, а на самом высоком горизонте вечно прелестные, вечно изменяющиеся, играющие светом, как алмазы, снеговые горы. (Л. Толстой.)

Задание 5.

Прямая речь. Диалог.

1. Расставь знаки

1. Серая Шейка спрашивала Ведь вы весной вернетесь

2. Ты держись вон около того берега, где в реку сбегает ключик советовала старая утка.

3. Неужели река замерзнет думала Серая Шейка.

4. Ах, как ты меня напугала, глупая проговорил заяц.

5. Лисичка сказала Я тебя съем

1. Серая Шейка спрашивала: “Ведь вы весной вернётесь?”

2. “Ты держись вон около того берега, где в реку сбегает ключик”, — советовала старая утка.

3. “Неужели река замёрзнет?” — думала Серая Шейка.

4. “Ах, как ты меня напугала, глупая!”, — проговорил заяц.

5. Лисичка сказала: “Я тебя съем”.

Задание 6.

Замени предложения с прямой речью предложениями с косвенной

Товарищ сказал: „Я подожду»

Товарищ сказал, что он подождёт.

„Погода будет отличная», — подумали охотники.

Охотники подумали, что погода будет отличная.

„Приходи завтра» — сказал мне товарищ.

Товарищ сказал мне, чтобы я приходил завтра.

„Который час?» — спросил я.

Я спросил, который час.

„Куда едете?» — спросили мы встречных.

Мы спросили встречных, куда они едут.

„Решишь ты эту задачу?» — спросил я товарища.

Я спросил товарища, решит ли он эту задачу

Գլխուղեղը մարդու կենտրոնական նյարդային համակարգի ամենակարևոր մասերից է, որն ամբողջացնում է մտածողությունը, հիշողությունը, զգայունակությունը և բազմաթիվ այլ ֆունկցիաներ։ Գլխուղեղը բաժանվում է մի քանի հիմնական բաժինների, որոնք ունեն հատուկ ֆունկցիաներ։

Գլխուղեղի հիմնական բաժինները
Կեղևային մաս:
Կեղևը գլխուղեղի արտաքին շերտն է և կազմված է երկու կիսագնդերից։
Այն պատասխանատու է բարձրագույն մտավոր ֆունկցիաների համար՝ ներառյալ լեզուն, որոշումներ կայացումը, շարժումները և զգայունակությունը։
Հիպոկամպուս:
Հիպոկամպուսը գլխավոր դեր է խաղում հիշողության և տարածական կողմնորոշման մեջ։
Ամիգդալա:
Ամիգդալան ներգրավված է զգայական արձագանքների և վախի մեխանիզմների հետ։
Տալամուս:
Տալամուսը ծառայում է որպես հաղորդակցման կենտրոն, փոխանցելով զգայունակ տեղեկությունները դեպի կեղև։
Հիպոթալամուս:
Հիպոթալամուսը կարգավորում է հորմոնալ արտադրությունը, մարմնի ջերմաստիճանը, ծարավը և հագեցածությունը։
Միջին ուղեղ:
Միջին ուղեղը պատասխանատու է շարժումների կոորդինացման և տեսողական ու լսողական տեղեկությունների մշակման համար։
Վերջույթներ (Lobes)
Ճակատային վերջույթ:
Սա պատասխանատու է որոշումների կայացման, խնդիրների լուծման, շարժումների և խոսքի համար։
Թեմի վերջույթ:
Թեմի վերջույթը մշակվում է զգայական տեղեկությունները և ներգրավվում տարածական կողմնորոշման մեջ։
Ջերմային վերջույթ:
Ջերմային վերջույթը ներգրավված է լսողական տեղեկությունների մշակման և հիշողության մեջ։
Գլխարկային վերջույթ:
Սա մասնավորապես վերաբերում է տեսողական տեղեկությունների մշակմանը։
Գլխուղեղը կազմված է բարդ և փոխկապակցված համակարգերից, որոնք միասին աշխատում են, որպեսզի իրականացնեն բազում ֆունկցիաներ։

Տեսողական վերլուծիչը և աչքի կառուցվածքը շատ բարդ ու հետաքրքիր համակարգեր են, որոնք թույլ են տալիս մեզ տեսնել շրջապատող աշխարհը:

Աչքի կառուցվածքը

1. Արտաքին մակերես
   • Կոպեր և Թարթիչներ: Պաշտպանում են աչքը փոշուց և վնասվածքներից։
   • Կոնյուկտիվա: Թափանցիկ շերտ, որը ծածկում է աչքի սպիտակը և ներքին կոպերը։
2. Աղիճային մակերես
   • Կոռնեա: Թափանցիկ շերտ, որը թույլ է տալիս լույսի ներթափանցում։
   • Սկլերա: Աչքի սպիտակ մասը, որը տալիս է աչքին իր ձևը և պաշտպանությունը։
3. Միջակ շերտ
   • Իրիս: Գունավոր հատվածը, որը կարգավորում է լույսի քանակը, որը մտնում է աչք։
   • Պուպիլա: Կենտրոնի անցքը, որը փոփոխվում է՝ կարգավորելով լույսի անցումը։
4. Ներսային մաս
   • Լենզ: Պատասխանատու է լույսի համակենտրոնացման համար, որպեսզի այն խփի ճիշտ տեղը։
   • Ռետինա: Աչքի ներքին շերտը, որտեղ լույսի ազդանշանները փոխակերպվում են նյարդային ազդանշանների։

Տեսողական վերլուծիչի մասեր

1. Ռետինա
   • Պարունակում է լույսի զգայուն բջիջներ՝ ռոդոպսիններ և կոնիկներ, որոնք փոխակերպում են լույսի ազդանշանները։
2. Օպտիկ նյարդ
   • Անցակցում է ազդանշանները ռետինայից դեպի ուղեղ։
3. Տալամուս
   • Կարգավորում է տեսողական ազդանշանները և փոխանցում է դրանք գլխուղեղի տեսողական կեղև։
4. Տեսողական կեղև
   • Գտնվում է գլխուղեղի գլխարկային վերջույթում և պատասխանատու է տեսողական տվյալների վերլուծման ու մեկնաբանման համար։

Աչքի այս կառուցվածքները և տեսողական վերլուծիչը միասին աշխատում են, որպեսզի մեզ թույլ տան տեսնել և հասկանալ մեր շրջապատը։