Գործնական քերականություն 27․11․2024

1. Կազմիր հետևյալ բայերի ժխտական խոնարհումը և դրանց ժխտականի ձևերով կազմիր նախադասություններ. խոսում եմ, խոսում էինք, խոսում ենք, կգրեմ, կգրի, կգրեինք, կգրեր, պիտի կարդամ, պիտի կարդան, պիտի կարդայիք, երգել եմ, երգել էիր, երգել էին, երգել էիք, պատմի՛ր, գրեմ, գրես, գրեին, գրեիք, կամ, գիտեմ, իմանալու ենք, գալու եմ, եկել եմ, սիրեցի, սիրեցիք, սիրեց:

2. Հետևյալ ածականներն ու թվականները գոյականաբար գործածիր նախադասությունների մեջ/տարբեր հոլովաձևերով/: Գեղեցիկ, բարի, մեծ, խելացի, հարազատ, տխուր, երջանիկ, հինգ, յոթ, տասը, քսանհինգ, առաջին, իններորդ, չորրորդ:

Գեղեցիկով միշտ էլ հիանում են։
Բարին միշտ էլ հաղթում է։
Մեծացած փոքրացած երեխա է։
Խելացի երեխաները միշտ էլ աչքի են ընկնում

229.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական:

Մայրս այս պտուղները սիրում է:

Մայրս այս պտուղները չի սիրում։


Նշանաբառը բոլորը գիտեն:

Նշանաբառը բոլորը չգիտեն։


Պարտեզում գեղեցիկ վարդ էր բացվել:

Պարտեզում գեղեցիկ վարդ չէր բացվել։


Ես վաղուց փնտրում էի այս իրը:

Ես վաղուց չէի փնտրում այս իրը։


Մի քանի երեխաներ խաղում էին բակում:

Մի քանի երեխաներ չէին խաղում բակում։


Ջրաղացը հին օրերի երգն էր երգում:

Ջրաղացը հին օրերի երգն չէր երգում։


Կաթի ամբողջ սերը պահել էր միջնեկ որդուն: 

Կաթի ամբողջ սերը չէր պահել միջնեկ որդուն։

230.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտականՈւշադրություն դարձրո՛ւ ընդգծված դերանուններին և մակբայներին:

Բոլոր մարդիկ վազում էին հոսանքի ուղղությամբ:-Ոչ մեկը չէր վազում հոսանքի ուղղությամբ։


Այդպիսի երևույթները բավականին հաճախ են նկատվում:-Այդպիսի երևույթները բավականին հաճախ չեն նկատվում։


Լիովին հնարավոր է ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ:-Ամբողջովին հնարավոր չէ ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ։


Քամին դեռ փչում էր:-Քամին դեռ չէր փչում։


Ինչ—որ մեկը լուսամուտներին թուղթ էր կպցրել:-Ինչ—որ մեկը լուսամուտներին թուղթ չէր կպցրել։


Պատերազմը քայքայել էր ամբողջ տնտեսությունը:-Պատերազմը չէր քայքայել ամբողջ տնտեսությունը։


Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները լինում են միայն գարնանը:-Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները չեն լինում միայն գարնանը։

231.Տրված նախադասությունները դարձրո´ւ հաստատական: Ուշադրությո´ւն դարձրու ժխտական դերանուններին և մակբայներին:

Ոչ մի հնար նրան չէր օգնի կրճատելու ժամանակը:—Բոլոր հնարները նրան կօգնեին կրճատելու ժամանակը։


Ոչ մի առագաստանավ քամուն հակառակ շարժվել չի կարող:—Բոլոր առագաստանավերը քամուն հակառակ շարժվել էին կարող։


Ոչ ոք զբոսնելու ցանկություն չուներ:—Բոլորը զբոսնելու ցանկություն ունեին։


Միջատներին իբր թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս չէր տալու այլ կենդանի էակների:—Միջատներին իբր թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս էր տալու այլ կենդանի էակների։


Այդ փաստարկներն ամենևին չհամոզեցին մարդկանց:—Այդ փաստարկներն ամենևին համոզեցին մարդկանց։


Ոչ մեկը հիացած չէր այդ փոշով:—Բոլորը հիացած էին այդ փոշով։


Վաղուց ոչինչ չենք լսել այդ մասին:—Վաղուց եմ լսել այդ մասին։

Ի տարբերություն բառակազմական ածանցների`բայածանցներր լինում են բայարմատի և վերջավորության միջև:

Հիմնական բայածանցներն են`
սոսկածանցները` ան, են, ն, չ(մանկանալ, վախենալ, հասնել, թռչել),
 բազմապատկական ածանցներըատոտկոտտ (կտրատել, ջարդոտել, թռչկոտել, բզկտել),
պատճառական ածանցները` ացն, եցն, ցն (վախեցնել, ծերացնել, հագցնել),
կրավորական ածանցը` վ (գրվել, կարդացվել):

Բայական ձևերը կազմվում են երկու հիմքով` ներկայի կամ անկատարի և անցյալի կամ անցյալ կատարյալի: Բայերի ձևերի կազմությունը կախված է նրանց խոնարհումից (ա, ե) և կազմությունից (պարզ, ածանցավոր):

Բայական ձևերը լինում են դիմավոր և անդեմ (դերբայներ):

Դիմավոր բայերն ունեն երեք դեմք (I, II , III), երկու թիվ (եզակի և հոգնակի), երեք ժամանակ (ներկա, անցյալ և ապառնի) և հինգ եղանակ (սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական, հրամայական):

Բայերն ունեն երեք սեռ` ներգործական, կրավորական և չեզոք:

Բայերը կարոդ են խոնարհվել երկու ձևով` հաստատական և ժխտական:

Խոսքի մասեր

Հայերենում խոսքի մասերից թեքվում են գոյականները, դերանունների մի մասը և բայերը: Գոյականների և դերանունների թեքումը արտահայտվում է հոլովմամբ, բայերինը` խոնարհմամբ: Թեքվող կարելի է համարել նաև որակական ածականները, որոնք համեմատության աստիճաններ են կազմում: Երբ որևէ խոսքի մասի պատկանող բառ գործածվում է գոյականի իմաստով` գոյականաբար, նույնպես հոլովվում է. Օրինակ` Հինգից երեքը վերադարձան: Բացատրությունն սկսեց պարզից:

Պարապմունք 21

1․ Ուղղանկյունանիստի երկարությունը 12 սմ է, լայնությունը երկարությունից 6 սմ ավելի, իսկ բարձրությունը 3 անգամ փոքր լայնությունից: Գտնել ուղղանկյունանիստի լրիվ մակերևույթի մակերեսը: Հուշում ՝ բոլոր նիստերի մակերեսների գումարը հանդիսանում է ուղղանկյունանիստի լրիվ մակերևույթի մակերեսը կամ օգտագործել հետևյալ բանաձևը՝ S=2(ab+bc+ac), որտեղ a, b, c-ն ուղղանկյունանիստի չափումներն են:

2․ Խորանարդի նիստերից մեկի պարագիծը 36 սմ է: Գտնել այդ խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը:

3․ 60 սմ երկարությամբ մետաղալարը բաժանել են հավասար մասերի և այդ մասերն ընդունելով որպես կողեր՝ պատրաստել են խորանարդ: Գտնել այդ խորանարդի կողի երկարությունը։

4․ Հաշվիր խորանարդի կողի երկարությունը, եթե նրա մակերևույթի ընդհանուր մակերեսը՝ S=2400սմ2:

5․ Պրիզմայի գագաթների և կողերի թվերի գումարը 40 է: Քանի՞ կող, նիստ և գագաթ ունի այդ պրիզման։

3n+2n=5n
40/5=8
n=8

կող — 24
նիստ — 16
գագաթ — 10

6․ Բուրգի նիստերի և կողերի թվերի գումարը 31 է: Քանի՞ կող, նիստ և գագաթ ունի այդ բուրգը։

7․ Ընտրիր շրջանագծի լարը:

MN & KL

8․ Գտիր շրջանագծի տրամագիծը, եթե նրա շառավիղը 18,6 սմ է:

18,6*2=37,2

9․ Տրված են շրջանագիծ և մի քանի հատվածներ: Որո՞նք են դրանցից հանդիսանում շառավիղներ, լարեր և տրամագծեր:

շառավիղներ — NB, DC
լարեր — FC,
տրամագծեր — AD, AB, AC, AN, AE

Is School Homework Harmful…

Homework is one of the least interesting tasks for students. They tend to avoid writing homework assignments because they are repetitive and boring. Exams are less stressful because they come occasionally and remain for a week or so. Home tasks are repetitive and monotonous. Students hate to attempt these assignments because they do not have enough time to give to each subject and assignment.

From a student’s point of view, home tasks are unnecessary. From a teacher’s point of view, these tasks are important to help the students revise the concepts taught in class and perform better at the subject.

This article talks about the advantages and disadvantages of home assignments for students. Everything has good and bad things about it. Home tasks have their good and bad sides as well. Research shows that students should have two hours of studying at home after the school assignments during high school. The amount of home tasks has increased greatly since the past two decades. This makes it difficult for students to cope up with. Average amount of home tasks is perfectly fine for the students.

Below are the pros and cons of home task assignments

  • It helps the students improve their understanding of the subject. They can develop a better understanding of the subject and its applications when they attempt assignments on their own
  • Students who have trouble in grabbing the concepts will learn better when they attempt the assignment
  • It will help them revise the concepts they read in school
  • It motivates them to take initiative and carry out research to attempt the home task
  • It is a good way to prepare for exams and tests. They will practice the assignment and get prepared for the exam

Even though there are many advantages of home tasks, but they can have some drawbacks as well if in excess amount

  • Students cannot take time out to dedicate to each assignment
  • They do not find time for their other activities and extracurricular tasks
  • They do not have enough free time to learn and develop their personal skills
  • Students who have excess home work may feel anxiety and stress if they cannot complete the paper on time
  • It can be challenging for parents to sit with students and help them out in their academic tasks
  • It may make the student hate the subject itself

There is a longstanding tradition of instructors assigning homework to students as a means to further their education. It is generally accepted that homework helps students improve their grades and pass courses based on the measured improvement that comes from homework assignments. But for many decades there have been a growing number of detractors who say homework as a tool for learning is outdated and may actually be causing more harm than good. Here are some of the pros and cons:

Homework is viewed as especially helpful to students who have trouble with lessons in class. The additional work supplements their learning and increases their chances of passing standardized tests, where before their success would be measured only by their performance in class.

Those who insist school homework is harmful believe that there are some factors that aren’t considered. For one, parents and families are asked to be active when it comes to student homework, but for some families this simply isn’t an option. Another factor that isn’t considered is that some students don’t have resources such as internet or computer access to complete some assignments. In both these cases, it is common for students to fall behind in class.

There is also the danger that students will often grow tired of seemingly meaningless work and will eventually ignore assignments and fall behind. Students who find homework assignments too difficult are also in danger of failing since they are often discouraged from taking initiative and seeking help.

Lastly, school homework is rarely corrected quickly enough to reinforce classroom lessons. Because of this, students actually start losing interest and take assignments less seriously.

After hearing the pros and cons of assigning students homework, the issue may seem even more complicated than before. Perhaps the solution rests somewhere in the middle. Educators could take a more balanced approach, where the time spent on homework aligns with the student’s grade level or age. But this approach also requires that the assignments be relevant to the core concepts learned in class. No matter which direction we go, it is clear the debate will go on for years to come.

Exercise on Passive Voice – Simple Present

Complete the sentences (Active or Passive Voice). Use Simple Present.

  1. He sells  cars.
  2. The blue car is sold .
  3. In summer, more ice-cream is eaten than in winter.
  4. She calls  her grandparents every Friday.
  5. The letters are typed .
  6. He takes  his medicine every day.
  7. Jane is not taken  to school by her father.
  8. We go to school by bus.
  9. She does not work  for a bank.
  10. Milk is kept  in the refrigerator.

Rewrite the sentences in passive voice.

He opens the door. – The door is opened by him.

We set the table. – The table is set by us.

She pays a lot of money. – A lot of money is paid by her.

I draw a picture. – A picture is drawn by me.

They wear blue shoes. – Blue shoes are worn by them.

They don’t help you. – You are not helped by them.

He doesn’t open the book. – The book is not opened by him.

You do not write the letter. – The letter is not written by you.

Does your mum pick you up? – Are you picked up by your mum?

Does the police officer catch the thief? – Is the thief caught by the police officer?

Լսողական վերլուծիչ։ Ականջ

Ականջը, լսողական վերլուծիչը, մարդու լսողական համակարգի մի մասն է, որը պատասխանատու է ձայների ընկալման և մշակման համար: Ականջը բաղկացած է երեք հիմնական մասերից՝ արտաքին ականջ, միջին ականջ և ներքին ականջ:

Ականջի Հիմնական Մասերը

  • Արտաքին Ականջ: Արտաքին ականջը կազմված է ականջի ծեփից և ականջափողից, որոնք ձայների ալիքները ներառում են դեպի ականջի թմբուկ:
  • Միջին Ականջ: Միջին ականջը պարունակում է ականջի թմբուկը և մանր ոսկորները (մալեուս, ինկուս, ստափեդիուս), որոնք փոխանցում են ձայնի ալիքները թմբուկից ներքին ականջ:
  • Ներքին Ականջ: Ներքին ականջը կազմված է խխունջից և հավասարության օրգաններից: Խխունջը փոխակերպում է ձայնի ալիքները նյարդային ազդանշանների, որոնք ուղարկվում են դեպի ուղեղ:

Լսողական Վերլուծիչի Գործունեությունը

Ականջը ձայնի ալիքները վերածում է մեխանիկական թրթռանքների, իսկ հետո վիբրացիաների՝ միջին ականջի մանր ոսկորների միջոցով, որոնք հետագայում վերածվում են նյարդային ազդանշանների՝ ներքին ականջում: Այս նյարդային ազդանշանները ուղարկվում են դեպի ուղեղ, որտեղ դրանք մշակվում են որպես ձայներ, երաժշտություն կամ խոսք:

Պարապմունք 21

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ինչպե՞ս են գումարվում միևնույն հայտարարով հանրահաշվական կոտորակները։
հանրահաշվական կոտորակների գումարման ժամանակ, համարիչները գումարվում են, իսկ հայտարարները մնում են անփոփոխ՝

2․ Ինչպե՞ս են գումարվում հակադիր հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները։

3․ Ինչպե՞ս են գումարվում տարբեր հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները։
պետք է՝

 հնարավորինս կրճատել ստացված կոտորակը:

 գտնել ընդհանուր հայտարարը,

 որոշել յուրաքանչյուր կոտորակի լրացուցիչ արտադրիչը (ընդհանուր հայտարարի բերելիս),

 գումարել կամ հանել նոր կոտորակների համարիչները,

4․ Կատարել գործողությունները․

x+y/3, a-b/7, 2x-3y/5

2m-2/m+n, x-9/x-3, 8p-8/p+1

5․ Կատարել գործողությունները․

3a-1/3, 2y-x/7,

6․Կատարել գործողությունները․

-1/x-1, 1-x/x-1=-1, 2/x-y, 5a/a-b, 5m-5/n-m, 3p+4g/p-2g, 10a-2b/1-a

7․ Պարզեցրել արտահայտությունը․

3/a, a+3/x, -a/b, 5m+3n/4, x, a/2
8․ Կատարել գործողությունները․

8/a+b, 1/x-1, 6/a+b, 2m-2/m+n, -x-9/x-3, 8p-8/p+1,

9․ Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի.

2a+3b/6, x-2y/4, 10m-12/15, 20m-6n/15, 9p + 17p/12, 3a2-8a/12, 74x2/15, 54xy-35xy2/63

Հարցեր բանավոր քննարկման համար.(նոյեմբեր ամիս)

1․ Ներկայացնել Արևելյան Եվրոպայի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները։

Արևելյան Եվրոպայի առանձնահատկություններն են՝ Բալթիկ և Սև ծովերը, լանդշաֆթային տարածքները և լավ կլիմայական պայմանները:

2.Պատմի՛ր Արևելյան Եվրոպայի բնակչության մասին:

 Տարածաշրջանի բնակչությունը կազմում է մոտ 130 միլիոն մարդ, բնական բնակչությունը աճը շատ փոքր է (2%-ից պակաս) և շարունակում է նվազել։ Բուլղարիայում և Հունգարիայում նույնիսկ բնակչության բնական անկում է նկատվում։ Որոշ երկրներում բնական աճը բարձր է տարածաշրջանի միջինից (Բոսնիա և Հերցեգովինա, Մակեդոնիա), իսկ ամենաբարձր ցուցանիշը Ալբանիայում է՝ 20%:

Արևելյան Եվրոպայի բնակչությունն առանձնանում է բարդ էթնիկ կազմով, սակայն կարելի է նշել սլավոնական ժողովուրդների գերակշռությունը։ Մյուս ժողովուրդներից ամենաշատը ռումինացիներն են, ալբանացիները, հունգարացիները, լիտվացիները։ Առավել միատարր ազգային կազմըՏարբերվում են Լեհաստանը, Հունգարիան, Ալբանիան։ Լիտվա. Արևելյան Եվրոպան միշտ եղել է ազգային և էթնիկ հակամարտությունների թատերաբեմ: Սոցիալիստական ​​համակարգի փլուզումից հետո վերածվել է ազգամիջյան պատերազմի։

3. Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում։

Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի զարգացման մեջ մեծ դեր ունեն: Ռուսաստանը իր բնական պայմաններով ու ռեսուրսներով աշխարհում առաջին տեղում է: Նախ ռուսաստանում շատ են արտահանվում օգտակար հանածոների պաշարները, որը ոչ միայն հենց Ռուսաստանին են օգուտ այլ նաև այլ շատ երկրների: Ռուսաստանը շատ հարուստ է երկաթի, ոսկու, գունավոր մետաղների, բնական ալմաստների, ածխի, նավթի… պաշարներով: Բացի դրանցից հարուստ է նաև կենդանական աշխարհը, որը նույնպես ազդեցություն ունի երկրի զարգացման վրա:

4. Բացատրե՛ք, թե Ռուսաստանի տարածքի վիթխարի չափերը և բնական պայմանների բազմազանությունը ինչ առավելություններ ու խոչընդոտներ են ստեղծում տնտեսության զարգացման համար: 

Առավելություններ

Բնական ռեսուրսների հարուստ պաշարներ. Ռուսաստանի մեծ տարածքը առատ է տարբեր բնական ռեսուրսներով՝ ինչպես էներգետիկ, այնպես էլ հումքային: Այստեղ կան բնական գազի, նավթի, ածխի, պղնձի, թանկարժեք մետաղների, նաև անտառների մեծ պաշարներ։ Այս ռեսուրսները տալիս են հնարավորություն տնտեսական աճի և արդյունաբերության զարգացման համար։

Արտադրության բազմազանություն. Մեծ տարածքները ստեղծում են տարբեր պայմաններ գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, տրանսպորտի և այլ ոլորտների զարգացման համար։ Օրինակ, հարավային շրջանները լավ են հարմարեցված գյուղատնտեսության համար (առատ հողեր, սահուն կլիմա), մինչդեռ հյուսիսային շրջանները բացում են հնարավորություններ մետաղների արդյունահանում և հանքարդյունաբերություն։

Տրանսպորտային միջանցքների կարևորություն. Մեծ տարածքները հնարավորություն են տալիս ստեղծել միջազգային տրանսպորտային միջանցքներ, որոնք կարող են կապել Եվրոպան Ասիայի հետ։ ՌԴ-ի տարածքի մեծությունը թույլ է տալիս բաշխել արդյունաբերական և գյուղատնտեսական արտադրանքները մեծ շուկայում, ներգրավելով արտահանման հնարավորություններ։

Խոչընդոտներ

Երկար և դժվարանցանելի տրանսպորտային ճանապարհներ. Ռուսաստանյան տարածքի մեծությունը բերում է նաև տրանսպորտային խնդիրների՝ կապված երկար ու դժվարանցանելի ճանապարհների հետ։ Շատ շրջաններ տարանցիկ են միայն հատուկ հարմարեցված ճանապարհներով կամ երկաթուղիներով, ինչը բարձրացնում է ծախսերը։ Կենտրոնական շրջաններից հեռավոր տարածքներում մատակարարումների խնդիրներ են առաջանում։

Կլիմայական և երկրաբառական դժվարություններ. Տարածքի մի մասում՝ հատկապես Սիբիրում, շատ խիստ կլիմայական պայմաններ են՝ ցուրտ ձմեռներ, երկարատև սառույցներ, ինչը բարդացնում է գյուղատնտեսությունը, ենթակառուցվածքների զարգացումը և մարդկանց ապրուստը։ Սովորաբար, այս պայմանները պահանջում են մեծ ծախսեր ենթակառուցվածքների կառուցման համար։

Սոցիալ-տնտեսական տարբերություններ. Մեծ տարածքն ու բնական պայմանները նաև հանգեցնում են երկրի տարբեր մասերում տարբեր սոցիալ-տնտեսական վիճակների՝ առաջացնելով գավառական և խոշոր քաղաքների միջև մեծ զարգացումների անհավասարակշռություն։ Հյուսիսային շրջաններում կամ հեռավոր Սիբիրում տնտեսական ակտիվությունը ավելի ցածր է, ինչը սահմանափակում է երկրի համախմբված զարգացման հնարավորությունները։

Բնապահպանական վտանգներ. Շատ տարածքներ ենթարկվում են էկոլոգիական խնդիրների՝ կապված բնության շահագործման, անտառահատումների կամ աղտոտման հետ։ Բացի այդ, բնական աղետների ռիսկերը, հատկապես Սիբիրում, ինչպես օրինակ՝ բռնկվող հրդեհները, խոչընդոտ են տնտեսական գործունեության համար։

5.Բնութագրեք Վրաստանի աշխարհագրական դիրքը:

Վրաստանը գտնվում է  մեծ և փոքր  կովկասյան լեռնային համակարգերի միջև։  հիմնականում  Կուր և Ռիո  գետերի հովիտներում ՝ զբաղեցնելով Հարավային Կովկասի արևմտյան և կենտրոնական հատվածները։ 

6. Գնահատեք Սև ծովի դերը Վրաստանի կյանքում։

Վրաստանի զարգացման առաջին նախադրյալը Սև ծովն է , հետո բազմաճյուղ տնտեսությունը ։
Էկոնոմիկայի առաջատար ճյուղը էներգետիկան է ։ Զարգացած է ,մետաղաձուլությունը , մեքենաշինությունը , քիմիական , թեթև , սննդի արդյունաբերությունը , երկաթուղային կապը տարբեր երկրների հետ ։
Զարգացման նախադրյալ է նաև առողջարանային պայմանները , զբոսաշրջությունը մերձարևադարձային գոտիներում

7. Որո՞նք են Վաստանի զարգացման նախադրյալները:

Վրաստանի զարգացման նախադրյալներն են Սև ծովը, տարանցիկ տրանսպորտային դիրքը, լեռնային երկիր լինելը, բազմազան կլիման, անտառները և այլն։

8.Պատմի՛ր Վրաստանի բնակչության և կլիմայի մասին:

Վրաստանի բնակիչները անվանում են իրանց “Քարթվելներ” և երկիրը “Սաքարտվելո”։ Վրաստանի բնակչությունը միայն 69%-ն է վրացի, մյուս 31%-ը այլ ազգերից ադրբեջանցիներ, ռուսներ, հույներ, քրդեր և այլ։

Ընտանիք, ազգ, մշակություն

Բացատրել ընտանիքի նշանակությունը հասարակության մեջ

Ընտանիքը հասարակության հիմքն է, քանի որ այն ապահովում է արժեքներ, մշակույթ և սոցիալական կապեր, որոնք նպաստում են կայուն ու առողջ համայնքի ձևավորմանը։

Ի՞նչ է անհրաժեշտ ընտանիքի ամրության ու կայունության համար,ինչն է ընտանիքում միավորում մարդկանց

Ընտանիքի ամրության և կայունության համար անհրաժեշտ են փոխադարձ հարգանք, սիրո և վստահության հիման վրա կառուցված հարաբերություններ, ինչպես նաև համատեղ նպատակներ ու աջակցություն, ինչը միավորում է ընտանիքի անդամներին։

Որո՞նք են մեծ և փոքր ընտանիքների առավելություններն ու թերությունները

Մեծ ընտանիքների առավելությունը նրանում է, որ դրանք կարող են ապահովել ավելի շատ աջակցություն, զգացումական կապեր ու համագործակցություն, մինչդեռ փոքր ընտանիքներում առավելությունն այն է, որ ավելի քիչ են սոցիալական և ֆինանսական խնդիրները, բայց դրանց թերությունը կարող է լինել մեկուսացվածություն և զգալի ռեսուրսների պակաս։

Ի՞նչն է նյութական արժեք և ինչը՝ հոգևոր:

Նյութական արժեքները վերաբերում են ֆիզիկական իրերի և ռեսուրսների, որոնք ունեն օգտագործողական կամ ֆինանսական արժեք, ինչպես օրինակ՝ տան գույքը կամ փողը, իսկ հոգևոր արժեքները առնչվում են մարդու ներքին աշխարհին, վստահությանը, բարոյականությանը, արվեստին ու հավատքներին, որոնք ձևավորում են մարդկային հարաբերությունները և հոգևոր բարեկեցությունը։

Պարապմունք 20

Թեմա՝ Շրջանագիծ

Շրջանագիծ կոչվում է երկրաչափական այն պատկերը, որը կազմված է հարթության բոլոր այն կետերից, որոնք գտնվում են տրված կետից տրված հեռավորության վրա:   

Այդ կետը կոչվում է շրջանագծի կենտրոն, իսկ տրված հեռավորությունը՝ շրջանագծի շառավիղ:

Շառավիղը հատված է, որը միացնում է շրջանագծի կենտրոնը շրջանագծի ցանկացած կետի հետ: Սահմանումից հետևում է, որ կարելի է տանել անվերջ թվով շառավիղներ, և դրանք բոլորը կունենան միևնույն երկարությունը:

Շրջանագծի երկու կետեր միացնող հատվածը կոչվում է լար:

Եթե լարը անցնում է շրջանագծի կենտրոնով, ապա այն կոչվում է շրջանագծի տրամագիծ:Այն հատվածը, որը միացնում է շրջանագծի երկու կետեր և անցնում է նրա կենտրոնով, անվանում են տրամագիծ։ Շրջանագծի կենտրոնը տրամագիծը բաժանում է երկու շառավղի։

Շրջանագծի ցանկացած երկու կետեր շրջանագիծը տրոհում են երկու մասի, որոնցից յուրաքանչյուրը կոչվում է շրջանագծի աղեղ:

Եթե շրջանագծի վրա նշենք երկու կետ, ապա առաջանում են երկու աղեղներ: Այդ պատճառով աղեղի նշանակման համար օգտագործում են լատիներեն երեք տառ, որոնք կարող են լինել ինչպես մեծատառեր, այնպես էլ՝ փոքրատառեր:  

Վերևի նկարում կարող ենք նշել AMB և ALB   աղեղները:

Ներքևի նկարում գծված են AxB և AyB աղեղները:

Կարելի՞ է արդյոք ստանալ շրջանագիծ, եթե տրված են երկու կետ, որոնցով այն անցնում է: Պարզվում է, որ այո, հնարավոր է: Եթե տրված են՝ A և B կետեր, ապա այդ ծայրակետերով AB հատվածի միջնւղղահայացի վրա վերցված յուրաքանչյուր կետ կարող է դիտվել որպես մի շրջանագծի կենտրոն, որն անցնում է այդ երկու կետերով: Բայց քանի որ հատվածի միջնուղղահայացի վրա գտնվում են անվերջ քանակով կետեր, ուրեմն տրված երկու կետերով անցնող շրջանագծերի քանակը ևս անվերջ են:

Լարի միջնակետով անցնող շառավիղը

1․ Լարի միջնակետով անցնող շառավիղը ուղղահայաց է այդ լարին։

2․ Լարը հատող և նրան ուղղահայաց շառավիղն անցնում է այդ լարի միջնակետով։

Հարցեր և առաջադրանքներ:

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում շրջանագիծ:

2. Ի՞նչ է շրջանագծի շառավիղ, տրամագիծը, լարն ու աղեղը:

Շրջանագծի որևէ կետ կենտրոնին միացող հատվածը կոչվում է շառավիղ։ Շրջանագծի որևէ երկու կետեր միաացնող հատվածը կոչվում է լար։ Ամենաերկար լարը շրջանագծի կենտրոնով անցնող լարն է։ Այն կոչվում է տրամագիծ։ Շրջանագծի այն մասը, որը գտնվում է նրա ցանկացած երկու կետերի միջև, կոչվում է աղեղ։

3․ GEOGEBRA ծրագրով գծել շրջանագիծ և տանել նրա շառավիղը, տրամագիծը և լարը:

4․ Գրել լարի միջնակետով անցնող շառավղի հատկությունները:

1․ Լարի միջնակետով անցնող շառավիղը ուղղահայաց է այդ լարին։

2․ Լարը հատող և նրան ուղղահայաց շառավիղն անցնում է այդ լարի միջնակետով։

5․ Թվարկել   շրջանագծի բոլոր  տրամագծերը,   շառավիղները և  լարերը:

Տրամագծեր – CK, BF, EL:
Շառավիղներ – AO, BO, KO, CO, FO:
Լարեր – BL, BF, CK, DF:

6․ Թվարկել ստացված աղեղները:

AC, CM, MP, PK, KA:

7․ Քանի՞ անգամ է շրջանագծի տրամագիծը մեծ նրա շառավղից։

Շրջանագծի տրամագիծը մեծ է նրա շառավղից 2 անգամ։

8․ Ողիղը հատում է շրջանագիծը A և B կետերում։ Ի՞նչ կետերով պիտի անցնի այդ ուղիղը, որպեսզի AB հատվածն ունենա հնարավոր ամենամեծ երկարությունը։

Շրջանագծի կենտրոնով։

9․ Հաշվել CA -ն, եթե CD=8 սմ և ∠AOD=120°

BA = DC = 8սմ
CO = DO = 4սմ
<A = <C
<A + <C = 120°
<A = <C = 60°
<O = 60
°
CA = 4սմ, քանի որ այն հավասարակողմ եռանկյուն է, քանի որ նրա բոլոր անկյունները իրար հավասար են, իսկ այդ դեպքում ստացվում է, որ կողմերն էլ իրար հավասար։

10․ Տրված է՝ MN=7սմ,  ∠ONM=60°։Գտնել KN-ը։

Շրջանագծի բոլոր շառավիղները իրար հավասար են, և հավասար են շրջանագծի տրամագծի կեսին: Այսպիսով՝ KN=3.5*2=7սմ:

11․ AB հատվածը O կենտրոնով շրջանագծի տրամագիծն է, իսկ AC-ն և BC -ն այդ շրջանագծի հավասար լարեր են։ Գտնել AOC անկյունը։

Համաձայն Լարի միջնակետով անցնող շառավիղի առաջին հատկության, ապա AOC = 90°:

Բայի սեռը 11/22/2024

219.Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:

Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:

Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:
Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիների կողմից

Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:
Մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից։

220.Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞օգնությամբ դարձրիր:
Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել, թրջել-թրջվել, թխել-թխվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդովվել, կապել-կապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:

221.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:

Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:
Այս նկարը պատին է ամրացվել պապուս կողմից։

Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:
Այս գիրքը նաև կարդացվել է ընկերոջս կողմից։

Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:
Ոտքերը թրջել էին առավոտյան ցողից։

Տերը շանը կապել էր ծառից:
Շունը ծառից կապվել էր տիրոջ կողմից։

Տարբեր մարդիկ տարբեր ձեով էին պատմում առավոտվա դեպքը:
Առավոտվա դեպքը տարբեր ձևով էր պատմվում տարբեր մարդկանց կողմից։

Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:
Թեթև ցնցում գրանցվեց սարքերի կողմից։

Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:
Սպասվող փոթորկի մասին մարդկանց զգուշացվեց ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից։

Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:
Այդ երեխան անտառում գտնվել եր որսորդների կոմից։

Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:
Տղան միշտ նույն երազով էր կախարդվում։

Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:
Քարերը տաշվում ու իրար կողքի էին դրվում վարպետի խնամքոտ ձեռքի կողմից։

Շինարարությունն ավարտին հասցրին:

224.Դո՛ւրս գրիր այն բայերըորոնք կարող են կրավորական դաոնալև դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել — փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրելկոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գալ, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, վախենալ, սրբելկարելհավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսելհուզելվիճել:

225.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ձվի մեջ զարգացող կենդանի էակը բավական հուսալի զրահով է պաշտպանված:
Ձվի մեջ զարգացող կենդանի էակին պաշտպանում է բավական հուսալի զրահ:

Ձուն թխսի մարմնի ծանրությունից չի կոտրվում:
Թխսի մարմինը ծանրությունից չի կոտրում ձուն։

Ձվի կճեպը հեշտությամբ է կոտրվում ճուտիկի դեղին կտուցով:
Ճուտիկի դեղին կտուցը հեշտությամբ է կոտրում ձվի կճեպը։

Գիտնականների կողմից փնտրվում են համարձակ գաղափարն
իրագործելու հնարները:
Գիտնականները փնտրում են համարձակ գաղափարն իրագործելու հնարները:

Մշակովի բույսերի սերմերը մոլախոտի սերմերից մաքրվում են մագնիսով:
Մշակովի բույսերի սերմերը մագնիսով են մաքրում մոլախոտի սերմերից:

Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական (ընդգծված է):
Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում ներգործական նախադասության ենթակա: