Եթե անհավասարման անհայտը գտնվում է քառակուսի արմատի նշանի տակ, ապա այդպիսի անհավասարումը անվանում են իռացիոնալ:
Սովորենք լուծել պարզագույն իռացիոնալ հավասարումները: Պարզագույն իռացիոնալ անհավասարումներն են՝ √x<a և √x>a, որտեղ a -ն տրված իրական թիվ է:
Դիտարկենք √x<a անհավասարումը:
1) Եթե a≤0, ապա թվաբանական քառակուսի արմատի սահմանման համաձայն, անհավասարումը լուծում չունի:
2) Եթե a>0, ապա պետք է անհավասարումը բարձրացնել քառակուսի և պահանջել, որ արմատն իմաստ ունենա (արմատատակ թիվը լինի ոչ բացասական): Եկանք հետևյալ համակարգին՝
Որպես պատասխան ստանում ենք հետևյալ կրկնակի անհավասարումը՝ 0≤x<a2
Դիտարկենք √x>a անհավասարումը:
1) Եթե a<0, ապա ձախից ոչ բացասական թիվ է, իսկ աջից՝ բացասական: Անհավասարումը միշտ ճիշտ է, եթե արմատն իմաստ ունի:
Հետևաբար այս դեպքում անհավասարման պատասխանը ԹԱԲ -ն է՝ [0;+∞)
2) Եթե a≥0, ապա պետք է անհավասարումը բարձրացնել քառակուսի և պահանջել, որ արմատն իմաստ ունենա (արմատատակ թիվը լինի ոչ բացասական): Գալիս ենք հետևյալ համակարգին՝
Որպես պատասխան ստանում ենք հետևյալ անհավասարումը՝ x>a2
Նման ձևով վարվելով՝ կարելի է լուծել պարզագույն ոչ խիստ անհավասարումները:
√x ≤a անհավասարման դեպքում գալիս ենք հետևյալ եզրակացություններին:
1) Եթե a<0, լուծում չկա:
2) Եթե a≥0, ապա x∈[0;a2]
√x ≥ a անհավասարման դեպքում գալիս ենք հետևյալ եզրակացություններին:
1) Եթե a<0, պատասխանը ԹԱԲ -ն է՝ [0;+∞)
2) Եթե a≥0, ապա x∈[a2;+∞)
Օրինակ
Լուծենք √2x−1<3 իռացիոնալ անհավասարումը:
1) Սկզբում գտնենք ԹԱԲ -ը՝ 2x−1≥0
2) Երկու մասերը բարձրացնենք քառակուսի՝ (√2x−1)2 ≥ 32
3) Եկանք հետևյալ համակարգին՝
4) Լուծենք ստացված համակարգը՝
5) Պատասխանը ստացված բազմությունների հատումն է՝ x∈[0.5;5)
Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում միևնույն տառը կամ տառակապակցությունը (փակա-գծերում նշվածներից որևէ մեկը):
1) բացօթյա, ան-րինակ, տնօրեն (o կամ ո)
2) կծկվել, ճրագալույց, մտածածին (ծ կամ ց)
3) հեղեղել, հայթայթել, խոմարել (հ կամ — )
4) ուղևոր, ուղակի, գործուղղում (ղ կամ ղղ)
Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են գրվում անջատ։
1) մուգ կապույտ), դռնե(դուռ), ի(սրտե)
2) ամենա(բարձր), ծովից (ծով), դեմ(դիմաց)
3) դեմ(առնել), ուս(ուսի), մեկ(երկրորդ)
4) անթիվ (անհամար), հարյուր(մեկ), մեջ (ընկնել)
3. Ո՞ր բառում է գաղտնավանկի ը-ն ճիշտ տեղադրված:
1) ս(ը)փոփել
2) ձեռ(ը)պահ
3) խառ(ը)նվածք
4) խնդ(ը)րել
4. Ո՞ր հատվածում դարձվածք չկա:
1) Քանի՜ անգամ եմ ձեռքից գնացել, Քանի՜ ցավից եմ պրծել աշխարհում…
2) Խելքս բան չի կտրում Այս աշխարհի բանից:
3) Աչքերս քար են կտրում զարմանքից Այս գարնան շենք ու շնորհքի վրա։
4) Անտառի խոր ու խրթին Լռությունն է երերում…
5 Ո՞ր շարքում պարզ բառ չկա:
1) խնդիր, գարեջուր, մազանոթ
2) հրեղեն, ձիարշավ, ճանապարհ
3) ընձառյուծ, երանգ, խոսափող
4) գնդաձև, պատշար, շողշողուն
6 Ո՞ր տարբերակի բառերը հականիշներ չեն:
1) հակիրճ-երկարաշունչ
2) կայուն-երերուն
3) սնապարծ-համեստ
4) խրթին-կարևոր
7Ո՞ր տարբերակում են ընդգծված բոլոր բառերը դերանուններ:
1) Բոլորն էլ իրենցդժվար մաքերի հետ էին, ձիերն էին համեմատում իրար։
2) Աղբյուրի մոտտեղի ունեցող նրանցզրույցը փոխեց իրխաղաղ ու առօրյա հունը:
3) Ապաձիուն մոտենում էին մի քանի հոգի, թղթի վրա ինչ-որ նշումներ անում:
4) Մինչևանգամ տղան էր լուռ, որովհետև ոչ ոք սիրտ չուներ նրանլսելու:
8 Ո՞ր շարքի բառերից ոչ մեկը ուհոլովման չի ենթարկվում:
1) կաղին, ոչ ոք, նախապապ
2) տղամարդ, աղախին, արփի
3) կիրակի, ամուսին, հավաքատեղի
4) տատ, հայելի, շանթարգել
9 Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են ածականներ:
1) պատահական, ոսկե, հիմա
2) լռակյաց, ալյուրոտ, մաքուր
3) այսպիսի, ձմեռային, ծեր
4) սարսափելի, դողացող, իմաստալից
10 Ո՞ր տարբերակն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը:
Շարունակելով ճանապարհը՝ հասանք մի հեղեղատի,
1) քանի որ խորհուրդ տվեցի ընկերոջս սպասել, մինչև հեղեղը դադարի:
2) որոնց բարձունքից լսվում էր բուի կռինչը:
3) թեկուզ և հանգստի համար հարմար պահ չէինք ընտրել:
4) որից պետք է անցնեինք դիմացի կիրճը:
11 Ո՞ր հատվածում անձնավորում չկա:
1) Կապույտ մրրիկ է պայթել, Կապույտ մշուշ է… Ուռին ուզում է փախչել, Բայց արդեն ուշ է:
2) Ուռին ճչում է կարծես. Հասե՛ք, աղետ է:- Առուն ուշքի է եկել Եվ արդեն գետ է:
3) Ինչ-որ տագնապ է ձորում, Ինչ-որ սարսուռ է… Ուշաթափվել է առուն, Եվ ուռին լուռ է:
4) Հավքը բախվեց ուռենուն… Ոստերից նրա, Մոլորակներ թափվեցին Քարերի վրա
Ո՞ր նախադասության մեջ կետադրական սխալ կա:
1) Ձին գլուխը կախեց արածելու, մի երկու բերան խոտ պոկեց, բայց անհանգստացնող ինչ-որ բան կար, և ձին գլուխը բարձրացրեց:
2) Ես՝ հրացանս առաջ մեկնած, մատս ձգանին, վազեցի դեպի շունը, իսկ նա ահարկու հայացքով որսը մեխել է տեղում:
3) Ես իսկույն վազեցի՝ բռնելու եղնիկին, սակայն նա մի ակնթարթի մեջ թռավ լուսամուտից պարտեզը և ծածկվեց խավարի մեջ:
4) Նրա դեմքն այժմ խաղաղ էր. նա գտել էր մի միջոց, որ կարող էր հանգստացնել իրեն:
13 Նախադասությունները դասավորի՛ր քերականական և տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ: Գրի՛ր միայն նախադասությունների համարները:
Ձորի գլխին կանգնեցի, և երբ աղջիկը մի անգամ էլ բարձրացավ, նայեց իմ կողմը, ձեռքով արի:
Արտում կռացած կանայք կանաչին ընկած թռչունների էին նման:
Նա իսկույն կռացավ արտի վրա, իսկ ես արագացրի քայլերս՝ ձիապանին հասնելու:
Եվ այդ երամից մեկը՝ գորշ շորերով մի աղջիկ, ավելի հաճախ էր բարձրանում, ձեռքը դնում ճակատին, որ արևի շողերը չխանգարեն տեսնելու անտառի մեջ հալվող արահետը և միայնակ անցվորին:
Գտիր նախադասության մեջ թույլ տրված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր:
Օրեր շարունակ երկինքը պատող ամպերը ցրվեցին, և փողոցները հեղեղած անձրևաջուրը սկսեց կամաց-կամաց տեղիք տալ:
Գտիր նախադասության մեջ թույլ տրված քերականական սխալը և ուղղի՛ր:
Իմ քեռի Վահանը մայրիկիս ու քրոջս հետ վերադարձան ու մտան տուն՝ սուրճ խմելու:
16 Տրված բառերը տեղադրել բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների: Պատասխանում համապատասխան թվերի դիմաց բառերը գրիր նախադասության մեջ քո տեղադրած հերթականությամբ և համապատասխան քերականական ձեւափոխություններով:
Երբ սև կետը ……. արևով …… ճանապարհին, նա տեսավ երեք ձի, որոնք սլանում էին՝…… ձյան փոշի, որ …….. տակ շողում էր արծաթի գույնով:
Պատասխան՝ 1.
3.
2.
4.
(ողողել, բարձրանալ, արև, հասնել)
Մաս 2
Կարդա՛ տեքստը և կատարի՛ր առաջադրանքները:
1
I
Երկրի մթնոլորտի վերին նոսր շերտերում՝ 80-1000 կմ բարձրության վրա, երբեմն տեղի է ունենում բնության զարմանահրաշ երևույթներից մեկը` քնեռափայլը: 2. Դա մի յուրատեսակ լուսարձակում է, որ դիտվում է հիմնականում Երկրի բևեռային շրջաններում, հազվադեպ՝ նաև միջին լայնություններում: 3. Հայաստանում 1098-1100 թվականներին դիտվել է չորս բևեռափայլ: 4. Բևեռափայլը անչափ գրավիչ տեսարան է. երկնքի ամբողջ հյուսիսային կողմը լուսավորվում է կարմիր ու կանաչ երկու հսկայական, շողշողուն կամարներով: 5. Անընդհատ ձևափոխվելով ու երփներանգվելով՝ կամարները մեկ անհետանում են, մեկ նորից հայտնվում: 6. Հանկարծակի մութ երկինքը ասես նետահարում են պայծառ ճառագայթները, իսկ ժամանակ առ ժամանակ օդում կախվում են կարմիր ծոպերով զմրուխտե «վարագույրներ»: 7. Պայծառ, հիասքանչ բևեռափայլը, կամ ինչպես հյուսիսում են անվանում, հյուսիսափայլը, երկնքում փողփողում է մի քանի համ անընդհատ:
ll
Բևեռափայլերը Արեգակի ակտիվության հետևանք են: 2. Արեգակի հսկայական շիկացած գունդը տիեզերական տարածություն է ճառագայթում վիթխարի քանակությամբ ջերմություն և արտանետում էլեկտրականությամբ լիցքավորված նյութի մանրագույն մասնիկների հոսքեր: 3. Այս երևույթը կոչվում է արեգակնային քամի: 4. Հասնելով երկրի մթնոլորտի վերին շերտերը` այդ մասնիկները բախվում են օդի մոլեկուլներին, և սրանք սկսում են փայլփլել տարբեր գույներով՝ դեղին, կանաչ, կապույտ, կարմիր, մանուշակագույն, նարնջագույն: 5. Բևեռափայլի աղեղները երբեմն անցնում են 5000 կմ-ից։ 6.Երկրից բացի միակ այլ մոլորակը, որտեղ մինչ օրս նկատվել են բևեռափայլեր, Սատուրնն է:
Ո՞ր միտքը չի բխում տեքստից կամ հակասում է նրա բովանդակությանը:
1) Բևեռափայլի կամարները կարող են ձգվել հազարավոր կիլոմետրեր:
2) Պատահել է, որ Հայաստանի տարածքում 2 տարում դիտվել է 4 բևեռափայլ:
3) Տիեզերքում միակ մոլորակները, որոնց վրա կարող են բևեռափայլեր տեղի ունենալ, Երկիրն ու Սատուրնն են:
4) Բևեռափայլերը կապված են Արեգակի ակտիվության հետ:
II հատվածի ո՞ր նախադասության մեջ կապ խոսքի մաս կա:
1) 2 2) 3 3) 4 4) 6
19 I հատվածի ո՞ր նախադասության մեջ վերաբերական կա:
1) 3 2) 4 3) 5 4) 6
20 l հատվածի ո՞ր նախադասության մեջ անորոշ դերբայ կա:
1) 1 2) 3 3) 5 4) 6
21 Ո՞ր նախադասության մեջ բաղադրյալ ստորոգյալ չկա:
1) l.4 2) l.5 3) ll. 1 4) II. 6
22 Ո՞րն է պարզ նախադասություն։
1) l.1 2) l.2 3) ll.2 4) ll.4
23 Տրված նախադասության մեջ ընդգծված բառը ի՞նչ պաշտոն է կատարում:
Հասնելով երկրի մթնոլորտի վերին շերտերը` այդ մասնիկները բախվում են օդի մոլեկուլներին:
1) տեղի պարագա 2) հանգման անուղղակի խնդիր 3) ուղիղ խնդիր 4) ձևի պարագա
24 Նախադասության անդամներից որի՞ ձևաբանական վերլուծության մեջ սխալ կա:
Արեգակի հսկայական շիկացած գունդը տիեզերական տարածություն է ճառագայթում վիթխարի քանակությամբ ջերմություն:
1․ Ունենք ուղղանկյուն սեղան, որի հիմքեր են 9սմ ,18սմ, իսկ մեծ սրունքն, որն հիմքի հետ կազմում է ∠30° -ի անկյուն, հավասար է 16սմ ։ Գտնել սեղանի մակերեսը։
2․ Սեղանի հիմքերը հարաբերում են, ինչպես 2:3, միջին գիծը 10 սմ է, իսկ բարձրությունը 4 սմ: Գտնել սեղանի հիմքերը և մակերեսը:
3․ Հավասարասրուն սեղանի բութ անկյունը 135օ է, իսկ այդ անկյան գագաթից տարված բարձրությունը մեծ հիմքը տրոհում է 1,4 սմ և 3․4 սմ հատվածների։ Գտնել սեղանի մակերեսը:
4․ Հավասարասրուն սեղանի մեծ հիմքը 10 մ է, բարձրությունը՝ 3 մ, իսկ սրունքի և մեծ հիմքի կազմած անկյունը՝ 450: Գտեք սեղանի փոքր հիմքը և մակերեսը։
Գրի՛ր ստեղծագործական աշխատանք/ կապակցված տեքստ/՝ քո նախընտրած թեմայով՝ օգտագործելով բարդ համադասական և բարդ ստորադասական նախադասություններ:
Երբ ես փակում եմ աչքերս, երևակայությունս բացում է մի աշխարհ, որտեղ ամեն ինչ հնարավոր է։ Ես երազում եմ մի օր լինել հայտնի նկարիչ, քանի որ արվեստը ինձ օգնում է արտահայտել այն, ինչ բառերով չեմ կարող ասել։ Չնայած շատերն ասում են, թե երազանքները միայն գեղեցիկ մտքեր են, ես հավատում եմ՝ եթե մարդն աշխատում է, ապա հնարավոր է իրականացնել ամեն ինչ։
Read the text and answer the questions following it.
Chinese New Year is the celebration of the New Year in Chinese communities around the world. The date of the Chinese New Year is determined by the lunar calendar, so festivities begin with the new cycle of the moon that falls between January 21 and February 19. Each year is named for one of 12 symbolic animals in sequence. The animals are: the rat, ox, tiger, hare, dragon, serpent, horse, ram, monkey, rooster, dog and boar. The New Year celebration is the most important and the longest of all Chinese festivals, traditionally lasting for two weeks. During the period, towns and villages are decorated with colored lanterns, floral exhibitions, and brightly colored banners with New Year greetings. Preparations traditionally began in the home the week before the New Year, when families thoroughly clean their houses to symbolically sweep away all traces of misfortune. They also pay of debts, add a new coat of red paint to doors and windowpanes, and decorate the home with flowers. To avoid bad luck, parents warn their children to be on their best behaviour. On the evening before the New Year, families gather for a feast of various dishes of seafood and dumplings. Each dish has symbolic meaning, often signifying good luck and prosperity. At midnight, families light fireworks to attract the attention of benevolent god and to frighten away evils spirits. The fireworks last until dawn, although celebrants may light more fireworks for the next two weeks.
How is the date of the Chinese New Year determined?
2. When do festivities begin?
3. Why do families light fireworks?
4. The word various is synonymous to ...
2.Write the verbs in the right tense form.
After I had lunch at a village inn, I (1) … for my bag. (to look)(2). I … it on the chair beside the door but it wasn’t there! (to leave). As I (3) … it, the inn-keeper came in. (to look for)
“Did you have a good meal?” he asked.
“Yes, thank you. ” I answered, ” but I can’t pay the bill. I haven’t got my bag. “
The inn-keeper (4) … and immediately went out. (to smile). in a few minutes he returned with my bag and (5) … it back to me. (to give)
“I am sorry, ” he said. My dog had taken in into the garden. He often does this”.
3. Translate the sentences form Armenian into English.
Եթե մենք նրան չօգնենք, նա չի կարողանա ավարտել աշխատանքը։
Թոմն ասաց, որ նա չի կարող ընդունել մեր առաջարկը։
Ջորջը նկատեց, որ անձրևանոցը մոռացել է տանը։
Տնօրենն ասաց, որ փաստաթղթերը պատրաստ կլինեն ժամը 3-ին։
Երբ ես խոսեցի նրա հետ, նա շատ բարկացած էր։
4. Speak on the following topic.
My hobby.
1) Somebody found the key. [ . ]
CheckShow
2) Somebody made mistakes. [ . ]
CheckShow
3) Somebody loved that woman. [ . ]
CheckShow
4) Somebody cleaned the rooms. [ . ]
CheckShow
5) Somebody fixed the computer. [ . ]
CheckShow
6) Somebody built that house. [ . ]
CheckShow
7) Somebody wrote War and Peace. [ . ]
CheckShow
8) Somebody painted The Mona Lisa. [ . ]
CheckShow
9) Somebody stole my wallet. [ . ]
CheckShow
10) Somebody prepared lunch. [ . ]
CheckShow
11) Somebody drank a lot of coffee. [ . ]
CheckShow
12) Somebody forgot the papers. [ . ]
CheckShow
13) Somebody closed the windows. [ . ]
CheckShow
14) Somebody invited Julie and Luke to a party. [ . ]
Խորեն Սարգսյանի բլոգ 