Կարդում ենք Սահյան․ Նախագիծ

1․Կարդա՛ Համո Սահյանի կյանքի մասին, իմացիր հետաքրքիր փաստեր նրա մասին։
2․Դիտի՛ր «Համո Սահյան․ քարափներից երկինք» վավերագրական հրաշալի ֆիլմը և պատրաստվիր քննարկման։
3․Կարդա՛ նրա բանաստեղծությունները, քո ընտրությամբ անգիր սովորի՛ր դրանցից մեկը, տեսագրի՛ր քո արտասանությունը։

La mia giornata

Mi chiamo Xoren, ho 13 anni. Studio al ottavo classe.Mi sveglio ogni giorno alle 8, mi lavo i denti, indosso i vestiti per la scuola e faccio colazione per andare a scuola. Dopo la scuola torno a casa, mi cambio i vestiti e vado a pranzo. Dopo pranzo vado in soggiorno e tiro fuori il quaderno per fare i compiti. Dopo aver finito i compiti, mi sdraio sul divano e mi riposo. Vado a letto alle 23.

Ամերիկա

  • Բնութագրեք ԱՄՆ- աշխարհագրական դիրքը:

Հյուսիսային Ամերիկայի մայրցամաքի կենտրոնական և հարավարևելյան մասում։ Այն սահմանակցում է Կանադային հյուսիսում, Մեքսիկային՝ հարավում, իսկ արևմուտքում ողողվում է Խաղաղ օվկիանոսի, իսկ արևելքում՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ ԱՄՆ-ն ունի ռազմավարական դիրք՝ համաշխարհային երկու խոշոր օվկիանոսների միջով ծովային ելքեր ունենալով։ Այն նաև ընդգրկում է Ալյասկան (Կանադայից հյուսիս-արևմուտք) և Հավայան կղզիները՝ Խաղաղ օվկիանոսում։

  • Որո՞նք են ԱՄՆ- զարգացման նախադրյալները՝ ռեսուրսներ և բնական պայմանները: 

ԱՄՆ-ն հարուստ է օգտակար հանածոներով՝ նավթ, գազ, ածուխ, երկաթ, պղինձ, ոսկի և այլ հանքանյութեր։ Դրանք կարևոր հիմք են երկրի արդյունաբերության համար։

  • Ինչպե՞ս է ԱՄՆ-ի կլիման:

ԱՄՆ-ում կլիման բազմազան է՝ հյուսիսում մերձարկտիկական և բարեխառն, կենտրոնում մայրցամաքային և մերձարևադարձային, հարավում՝ մերձարևադարձային ու արևադարձային (օրինակ՝ Ֆլորիդա), արևմուտքում՝ անապատային և կիսաանապատային (Նևադա, Արիզոնա), իսկ արևելքում՝ խոնավ բարեխառն կլիմա։

  • Ինչպե՞ս է ԱՄՆ-ի բնակչությունը:

ԱՄՆ բնակչությունը գերազանցում է 330 միլիոնը՝ աշխարհի խոշորագույններից մեկը։ Շատազգ է՝ կազմված տարբեր էթնիկ խմբերից (եվրոպացիներ, աֆրոամերիկացիներ, լատինամերիկացիներ, ասիացիներ և այլն)։ Բնակչության մեծ մասը քաղաքաբնակ է՝ կենտրոնացած խոշոր մեգապոլիսներում՝ Նյու Յորք, Լոս Անջելես, Չիկագո, Հյուսթոն, և այլն։ ԱՄՆ-ը ներգաղթային երկիր է՝ մշտապես գրավում է մասնագետների ու աշխատողների տարբեր երկրներից։

  • Ի՞նչ գիտես տնտեսության մասին:

ԱՄՆ-ն աշխարհում առաջատար տնտեսություններից մեկն է՝ զարգացած արդյունաբերությամբ, գյուղատնտեսությամբ, ծառայություններով և բարձր տեխնոլոգիաներով։

English 5/4/2025

Put the verbs into the correct form (present perfect progressive).

  1. He worked  in this company since 1985.
  2. waited for you since two o’clock.
  3. Mary lived  in Germany since 1992.
  4. Why is he so tired? He played tennis for five hours.
  5. How long you`ve learned English?
  6. We looked for the motorway for more than an hour.
  7. lived without electricity for two weeks.
  8. The film did not run for ten minutes yet, but there’s a commercial break already.
  9. How long she worked  in the garden?
  10. She was not  in the garden for more than an hour.

Present Perfect Continuous – Positive and Negative

1) She (work) here for five years.[ . ]She worked here for five years
2) I (study) all day.[ . ]I studied all day
3) You (eat) a lot recently.[ . ]You ate a lot
4) We (live) in London for six months.[ . ]We lived in London for six months
5) He (play) football, so he’s tired.[ . ]He played football, so he`s tired
6) They (learn) English for two years.[ . ]They learned English for two years
7) I (cook) so I’m really hot.[ . ]I cooked so i`m really hot
8) She (go) to the cinema every weekend for years.[ . ]She went to the cinema every weekend for years
9) It (rain) the pavement is wet.[ . ]It rained the pavement is wet
10) You (sleep) for twelve hours.[ . ]You slept for twelve hours
11) I (not/work) today.[ . ]I didn`t work today
12) You (not/eat) well recently.[ . ]You did not eat well recently
13) We (not/exercise) enough.[ . ]We did not exercised enough
14) She (not/study).[ . ]She did not study
15) They (not/live) here for very long.[ . ]They didn`t live here for very long
16) It (not/snow).[ . ]It doesn`t snow
17) He (not/play) football for five years.[ . ]He didn`t play football for five years
18) We (not/drink) enough water – that’s why we feel tired.[ . ]We do not drink enough water that`s why we feel tired
19) I (not/sleep) I was reading.[ . ]I wasn`t sleeping i was reading
20) They (not/watch) TV much recently.They do not watch TV much recently

Կրկնողություն. մակբայը որպես խոսքի մաս. 

Լեզվում կան բառեր, որոնք արտահայտում են գործողության
հատկանիշներ, օրինակ՝ հերոսաբար կռվել, դանդաղորեն քայլել, լիովին վստա-
հել, անմիջապես օգնել, չափազանց դժվար։ Գործողության (հատկանիշի) հատ-
կանիշներ ցույց տվող բառերը միավորվում են մակբայ խոսքի մասի մեջ։

Մակբայները լինում են տեղի, ձևի, չափ ու քանակի, ժամանակի։
Տեղի մակբայները ցույց են տալիս գործողության կատարման տեղը, օրինակ՝
ամենուր, ամենուրեք, այլուր, բերնեբերան, դեմառդեմ, դեմ դիմաց, դեսուդեն, դեմ հանդիման, դռնեդուռ, գյուղեգյուռ, երկրեերկիր, հետ, ընդառաջ, հեռու, հեռու-հեռու, մեջտեղ, սարնիվեր, վեր, վար, վերուստ, տեղ-տեղ և այլն։

Ձևի մակբայները ցույց են տալիս գործողության կատարման ձևը, օրինակ՝
արագ, արագ-արագ, արագորեն, արտաքուստ, բարեկամաբար, բարոյապես, բացեիբաց, գործնականորեն, գիտակցաբար, դանդաղ, դանդաղորեն, զույգ-զույգ,  իսկույն, լրջորեն, խստիվ, կամաց, կամաց-կամաց, մեկ-մեկ, հազիվհազ, հանկարծ, հապճեպ, հիմնովին, հոտնկայս, հետզհետե, հօգուտ, ձեռաց, մեղմիվ, մենմենակ, մերթընդմերթ, մեղմիվ, միասին, միանգամայն, միաձայն, ներքուստ, շարունակ, շտապ, ջոկ-ջոկ, սրտանց, ի սրտե, ուշի-ուշով (ուշիուշով), քաջաբար, փոխեփոխ և այլն։

Չափ ու քանակի մակբայները ցույց են տալիս գործողության կատարման
չափը, քանակը՝ ամենևին, ամբողջովին, ավել, ավելի, ավելի ևս, առավել, առավելապես, բավականին, բավական, բազմիցս, բնավ, բոլորովին, գերազանցապես, գրեթե, դարձյալ, եռակի, երիցս, է՛լ ավելի, ընդամենը, լիովին, կիսով չափ, կրկին, կրկնակի, հազիվ, հաճախ, հաճախակի, համարյա, մասամբ, մասնակիորեն, մեկ-մեկ, մեկիկ-մեկիկ, մոտավորապես, նորից, շատ, շատ-շատ, չափազանց, սակավ առ սակավ, փոքր առ փոքր, փոքրիշատե, քիչ-քիչ և այլն։

Ժամանակի մակբայները ցույց են տալիս գործողության կատարման ժամա-
նակը, օրինակ՝ այժմ, արդեն, այլևս, այսուհետև, այնուհետև, այսօր, ամսեամիս, առայժմ, առհավետ, առմիշտ, ապա, գիշեր-ցերեկ, դեռ, դեռևս, երբեք, երեկ, ընդմիշտ, ժամ առ ժամ, ժամանակ առ ժամանակ, հար, հավետ, հավիտյան, հետագայում, հետո, հիմա, հնուց, հնում, մանկուց, միշտ, մշտապես, նախ, նախապես, նախօրոք, ներկայումս, շուտ, շուտով, վաղ, վաղը, վաղուց, վաղօրոք, վերջերս, վերջիվերջո, տարեցտարի, րոպե առ րոպե, ուշ, ցարդ, ցայժմ, ցմահ, օրըսօրե, օրեցօր, օր օրի և այլն։

Որոշ մակբայներ բազմիմաստ են և տարբեր նախադասություններում կարող
են արտահայտել տարբեր իմաստներ։ Սրանք կոչվում են ընդհանրական մակբա-
յներ, օրինակ՝ Շուտ-շուտ այցելում է (չափ). Շուտ-շուտ ուտում էր (ձև)։ Ընդհանրական այլ մակբայներ՝  առաջ, անընդհատ, անմիջապես, արտաքուստ, ներքուստ, դեմ դիմաց, իսկույն, հաճախ, շարունակ, միանգամայն, ստեպ-ստեպ և այլն։

Մակբայների մի մասը կազմված է մակբայակերտ ածանցներով, որոնցից են՝
-բար (օրինակ՝ հերոսաբար), -պես (օրինակ՝ մշտապես), -որեն (օրինակ՝ մտեր-
մորեն), -ովին (օրինակ՝ ամբողջովին), -ակի (օրինակ՝ շեղակի), -գին (օրինակ՝
ցավագին), -պատիկ (օրինակ՝ կրկնապատիկ), -վարի (օրինակ՝ մարդավարի), —
ուստ (օրինակ՝ ներքուստ) և այլն։
Նախադասության կազմում մակբայները կատարում են պարագաների
շարահյուսական պաշտոններ։

Վարժություններ

Վարժություն 1։ Յուրաքանչյուր շարքում գտնե՛լ մակբայը և նշել տեսակը։

1. արագորեն, դեպի, փայտե, անշուշտ
2. ապա, մասին, լիովին, անշուշտ
3. եթե, որտեղ, ամենուր, այստեղ
4. մյուս, բոլոր, ուր, հապճեպ
5. ոչինչ, գրեթե, ինչ-որ, այսպես
6. երբ, բայց, նախօրոք, յուրաքանչյուր
7. միաձայն, ձայնավոր, հնչյուն, շառաչ
8. ինչ-ինչ, փոքր-ինչ, ինչ, որտեղ
9. սա, բոլոր, մասամբ, յուրաքանչյուր
10. ողջ, ամբողջ, ամբողջովին, ոչ մի

Վարժություն 2։ Կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով տրված մակ-
բայները։
Հերոսաբար, մասամբ, փոքր-ինչ, ամենուրեք, լիովին։

Նա հերոսաբար զոհվեց, որպեսզի պաշտպանի իր հայրենիքը։
Աշխատանքը մասամբ գրելուց հետո նա գնաց նախաճաշելու։
Նա մեզ հետ չեկավ, այլ մեզ միացավ փոքր-ինչ ուշ։
Ես ամենուրեք ման էի գալիս նրան, բայց այդպես էլ չգտա։
Նա հայտնի էր իր գործին լիովին նվիրվելու համար։

3.. Դուրս գրել մակբայները և որոշել տեսակը:

Մարդկությունը վերջերս ամեն ինչ չէ, որ իմանում է իր մոլորակի մասին:

Մինչև հիմա հայտնաբերում են դամբարաններ ու քաղաքներ:

Մոտ ժամանակներս կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նորածին երեխաները չեն սիրում ջազը և սիրով լսում են քնքուշ երաժշտություն:

Ճապոնական մի ընկերություն ուր որ է սկսելու է գրպանի հեռուստացույցների արտադրություն:

Սարքերն ասում էին, որ այսօր պիտի ուժեղ երկրաշարժ լիներ:

Զարմացած թագավորը դանդաղ նստեց գահին:

Սոված առյուծները զույգ-զույգ կանգնեցին նրա գահավորակի մոտ:

Օդը կամաց-կամաց սկսեց սառչել, անձրևը հորդացավ:

Նրանք ընկերներ էին և միասին շատ դժվար ճանապարհ էին անցել:

Զինվորները հրամանատարի կենացը հոտնկայս էին խմում:

Մի ուլիկ ժայռից ցած ընկավ:

Փահլևանները գյուղեգյուղ ընկած՝ ելույթներ էին ունենում:

Կամակոր տղան դեսուդեն շպրտեց խաղալիքները:

Հանրապետությունում տեղ-տեղ սպասվում են տեղումներ:

Գզիրն ընկավ դռնեդուռ, էլ չթողեց տուն-կտուր:

Թափառաշրջիկը ամբողջովին թրջվել էր անձրևից:

Նա հաճախ է դասից բացակայում:

Աշակերտները իսպառ մոռացել են գիրք կարդալը:

Նրա ձայնը գրեթե չէր լսվում:

Լևոնին ամենևին չէր հետաքրքրում ուրիշի ասածը:

4.Հետևյալ մակբայները գործածեք բայի հետ։

Քաջաբար-կռվել

աստիճանաբար-կոտրել

օրեցօր-կառուցել

խորապես-լացել

շարունակ-վազել

կուզեկուզ-առաջանալ

հավիտյան-հասկանալ

սրտանց-ներել

գյուղեգյուղ-ճամփորդել

լռելյայն-լսել

բերնեբերան-լցնել

արագ-արագ-գրել

վերջնականապես-ավարտել

հոտնկայս-ծափահարել

ներքուստ-ճնշվել

շատ-շատ-տխրել

5.Հետևյալ մակբայները գործածել բայերի հետ, գրել մակբայի տեսակը։
Հանկարծակի-
գյուղեգյուղ-
դեսուդեն-
լրջորեն-
մեն-մենակ-
միաձայն-
ամբողջովին-
տարեցտարի-
անմիջապես-
ագահաբար-
հաճախակի-
խումբ-խումբ-
արագ-արագ-
վերջիվերջո-
հոտնկայս-
ներքուստ-
նյութապես-

6.Տրված ածականներից ածանցների միջոցով կազմել մակբայներ։

քնքուշ-
չար-
համեստ-
դաժան-
վայրագ-
մեղմ-
խիզախ-
քաջ-
վեհ-
անշեղ-
խոնարհ-
մարդկային-
լուրջ-
ագահ-

7.Գտնել մակբայները, որոշել տեսակը։

Այստեղ օդն այնքան խեղդուկ էր, որ մարդիկ հազիվ կարողանում էին շունչ քաշել։ Շշնջյունները վայրկենաբար ընդհատվեցին։ Բժիշկը կամացուկ հայտնեց նրան որդու ժամանման լուրը։ Նա տխրում էր մենակ, առանց զավակների։ Թվում է, թե վաղուց, շատ վաղուց է բաժանվել նրանցից և կարծես անջատված է նրանցից հավիտյան։

Կոռուպցիա

Մասնակիցներ՝

  • Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

  • Ինչ է կոռուպցիա

Կոռուպցիան հանցագործություն է, որով տվյալ անձը իր հնարավորություններն օգտագործում է անձնական կամ խմբակային շահի համար։ Դա պաշտոնի չարաշահում է, որը ոտնահարում է անհատի, հասարակության կամ նույնիսկ պետության իրավունքները։

  • Որոնք են կոռուպցիայի առաջացման պատճառները։

Կոռուպցիան շատ առաջացման պատճառներ ունի, որոնցից են օրինակ, քիչ եկամուտը, որը կարող է հանգեցնել կոռուպցիային, ավելի մեծ եկամուտ ստանալու համար։ Վատ ուսումը, ասյդպիսի մարդիկ ավելի խոցելի են կոռուպցիայի համար։

  • Կարելի է արդյոք նշել կոռուպցիայի գոյության համար մեղավորների ինչ-որ շրջանակ։

Այո։ Ըստ ինձ կոռուպցիայի ընդացքում մեղավոր է և կաշառողը և ստացողը։ Երկուսն էլ շահագործում են իրենց հնարավորություններն ու պաշտոնը։

Առաջնորդություն

Մասնակիցներ՝

  • Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

  • Բերեք հասարակական առաջնորդի օրինակ ձեր կյանքից

Առաջնորդությունը լինում է ընկերության մեջ, դասարանում։

  • ներկայացրեք այն հատկանիշները, որոնց համաձայն՝ նրան ընկալում են որպես առաջնորդ։

Վստահելիություն, էմոցիոնալ, զարգացնել ուրիշների ներուժը, պատասխանատվություն, ինքնագիտակցություն:

Ինչ է իշխանությունը

Մասնակիցներ՝

  • Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

  • Որոնք են իշխանության դրական և բացասական կողմերը։ Իշխանությունը առավելություն է , արտոնություն ․ թե․․․

Իշխանության դրական կողմերն են, հնարավորություն առաջ տանել քո թիմը, չնայած դա այդքան էլ բացասական կողմ չէ բայց դու պատասխանատվություն ես կրում բոլորի համար, ովքեր ընտրել են քեզ որպես առաջնորդ, և ոչ միայն նրան, իշխանությունը դա մեծ պատասխանատվություն է։ Ըստ ինձ իշխանությունը ոչ մի դեպքում արտոնություն չի, այլ հնարավորություն իրականություն դարձնել հետաքրքիր գաղափարներ։

  • Ինչ միջոցներով է իշխանությունն ազդում մարդկանց վարքագծի վրա։

Երբեմն մարդիկ իշխանությունը ընդունում են, որպես արտոնություն և մտածում են որ կարող են փոխել մարդկանց և ստիպել նրանց անել այն ինչ ուզում են, չնայած դրան, կան մարդիկ ովքեր իշխանությունը ճիշտ են ընկալում և վաստակում են մարդկանց վստահությունը։

  • Ինչպես, ինչ միջոցներով է պետությունը կարգուկանոն հաստատում և պաշտպանում։

Յուրաքանչյուր հասարակություն, պետություն, թիմ յուրահատուկ է, իր ավանդույթներով, մշակույթով և կրոնով, այդ իսկ պատճառով պետություններն ունեն տարբեր կանոնակարգ։ Կարգ ու կանոն հաստատելու համար պետք է հաշվի առնել դրանց առանձնահատկությունները, և առաջին հերթին հենց ինքը ՝ իշխանությունը պետք է հետևի օրենքներին և որպես օրինակ ծառայի։ Կարգ ու կանոնը չխախտելու համար, ստեղծվել են պատիժները նկատողությունները և այլն։ Դրանցից խուսափելու համար մարդիկ հնարավորինս փորձում են պահմանել կարգ ու կանոնը։

Հավասարություն

Մասնակիցներ՝

  • Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

  • Ի՞նչ եք հասկանում հավասարություն ասելով:

Հավասարությունը դա այն է, երբ ինչ որ ոլորտում, միջավայրում, երկրում և այլնում տրված հավասար պայմաններն ու իրավունքներն են։ Հավասարությունը կարող է լինել տարբեր բաներ։ Օրինակ՝ օրենքի առաջ բոլորը հավասար են, քանի որ այդ օրենքները տրված են, որպեսզի բոլորը կատարեն և քաոս իրավիճակ չլինի։ Բայց հավասարությունը բոլոր տեղերում չի, որ լինում է։ Օրինակ՝ Դասարանում մեկը կարող է 9 ստանալ մի առարկայից, իսկ մյուս աշակերտը այդ նույն առարկայից ստանում է 4։ Այստեղ հավասարություն չկա, բայց կա արդարություն, քանի որ 9 ստանալու համար այդ աշակերտը սովորում է դասերը և կատարում է հանձնարարությունները, իսկ 4 ստացողը՝ ոչ։ Իմ կարծիքով եթե կա անհավասարություն, դա չի նշանակում, որ արդարություն չկա։ Նույնիսկ անհավասարության դեպքում կա արդարություն։

  • Ի՞նչ եք հասկանում իրավահավասարություն ասելով:

Դա այն հավասարութոյւնն, երբ բոլոր մարդիկ օրենքների առջև հավասար են։ Իրավահավասարության մեջ չկան բացառություններ։ Եթե նա գործել է հանցագործություն, ուրեմն պետք է պատժվի։ Եթե խախտել է որևէ օրենք, ապա պետք է տուգանք վճարել։ Իրավահավասարության շնորհիվ է, որ մեր աշխարհում քաոսային իրավիճակ չի տիրում։

  • Ի՞նչ է սոցիալական հավասարություն

Սոցիալական հավասարությունը դա այն է, երբ բոլորը իրավունք ունեն նույն բանից օգտվելու և անելու համար։ Սոցիալական հավասարության դեպքում բոլոր երեխաները կարող են գնալ դպրոց, բոլորը կարող են գնալ հիվանդանոց և այլն։ Այս դեպքում մենք տեսնում ենք, որ բոլորը իրավունք ունեն կրթուոյուն ստանալու կամ իրենց առողջությունը պահպանելու համար։ Սա օրինակներից երկուս է, բայց կան շա՜տ սոցիալական հավասարություններ։

  • Բերեք օրինակներ:

Բոլորը գիտակից մարդիկ, ովքեր հանցանք են գործել պատժվելու են։ Օրինակ՝ թմրամիջոցներ օգտագործողները, վաճառաողները, մարդասպանները, բռնություն գործադրողները և այլն։ Բոլորը ունեն սոցիալական հավասարություններ։ Օրինակ՝ բոլոր կարող են խանութից առևտուր անել, բոլորը կարող են աշխատել իրենց մասին հոգ տանելու համար, բոլորը կարող են ազատ տեղաշարժվեն և այլն։

Պարապմունք 52

Թեմա՝ Բերված տեսքի քառակուսային հավասարումներ:

1․ Լուծել հավասարումները․

x1=2, x2=4
x1=-3, x2=5
x1=-2, x2=-4
x1=-5, x2=3
x1=-17, x2=3
x1=-1, x2=23
x1=(20+√124)/2, x2=(20-√124)/2
x1=-1, x2=-21

2․ Լուծել հավասարումները․

x1,2=2
լուծում չունի
x1=, x2=
x1=, x2=
x1=-4, x2=-12
x1=11, x2=-2
լուծում չունի
լուծում չունի

3․ Լուծել հավասարումները․

x1=, x2=
x1=8, x2=-3
x1=2, x2=1
x1=7, x2=6
x1=1, x2=-2
x1=3, x2=-2
x1=-6, x2=-8
x1=-6, x2=-11