Պարապմունք 7

Թեմա՝ Ռացիոնալ արտահայտության նշանը։

1․ Փոփոխականի ո՞ր արժեքի դեպքում արտահայտությունն իմաստ չունի․

ա) x=8

բ) x=3

գ.) x=6

դ.) x=3

ե) 2,-1

զ) -4

է) x=3

ը) x=4

2․ Գտնել արտահայտության թույլատրելի արժեքների բազմությունը և նշանապահպանման միջակայքերը․

ա) (-2),(-5)

բ) (3)

գ) (-1),(3)

դ) (0),(-5,3)

ե) (-1), (-4)

զ)(0,25)

է) (1)

ը․(5)

3. Լուծել քառակուսային հավասարումը.

ա x=-1, x=-5

բ) x=-2, x=6

գ) x=2, x=-9

դ) x1=-1+√133/-8

ե) x=3/4, x=-1

4․ Խանութում կար 150 կգ միրգ։ Առաջին օրը խանութում վաճառվեց մրգի 20%-ը, երկրորդ օրը՝ մնացածի 25%-ը։ Քանի՞ կգ միրգ մնաց խանութում։

150×20%=150×0.2=30կգ

150−30=120կգ

120×25%=120×0.25=30կգ

120−30=90կգ

Պատ․՝ 90կգ

Գործնական աշխատանք․19․09

  1. Լրացնել բաց թողնված տառերը:

Աշտիշատի հինավուրցվանքի խցերից մեկում` ընդարձակ թաղտի վրա, նստել էին երեք երիտասարդ:
Ձեթի ճրահն իր պատոր լույսով լուսավորում էր երեք բազմահոգդեմքերը:
Երիտասարդներից մեկը հարթանդամ, բարզրա- հասակ, խոշոր կազմվածքով և փառահեղ մի տղամարդէր:
Երկրորդը, ընդհակառակը, ավելի կարճահասակ, քան միջահասակ էր և ավելի նրբ ակազմ, քան հարթանդամ:
Այդ քնքուշ կազմվածքի վրա բնությունը դրել էր մի շնոր հալի գլուխ, որին ավելի պատշաճ կլիներ մի պարփեվ մարմին:
Նա խոսում էր արտնական ձայնով, որի ելևմջները հնչում էին պողպատային հնչ ա րանգներով:
Վա ռ վռուն աչք երի մեջ նշմարվում էին թռթռուն կրակներ:

Երրորդ երիտա- սարդը օժտված էր արբասիր գեղեցկությամբ:
Փարամ գիսակները սփ ռ վել էին թիկունքին, վերին շրթունքին նկատվում էր նորածիլ ընտացքը:
Իսկ սևարակ աչքերի մեջ նշմարվում էր անբացատրելի վրդովմունք:

Առաջինը Սահակ Պարթևն էր, երկրորդը Մեսրոպ Մաշտոցը, երրորդը Սամվելը` երեքն էլ աշխուժժ, եռանդով լի երիտասարդներ:

2․Կազմել հետևյալ բառերի հոգնակին` մարդ, կին, դասագիրք, վերնատուն, առանձնատուն, մեծատուն, վիպագիր, տապանագիր, ձուկ, գառ, տնամերձ, արոտավայր, թռչուն, էլեկտրասյուն, ոտնաձայն:

մարդ – մարդիկ

կին – կանայք

դասագիրք – դասագրքեր

վերնատուն – վերնատներ

առանձնատուն – առանձնատներ

մեծատուն – մեծատներ

վիպագիր – վիպագիրներ

տապանագիր – տապանագրեր

ձուկ – ձկներ (կամ՝ ձուկ)

գառ – գառներ

տնամերձ – տնամերձեր

արոտավայր – արոտավայրեր

թռչուն – թռչուններ

էլեկտրասյուն – էլեկտրասյուներ

ոտնաձայն – ոտնաձայններ

3․ Հետևյալ բառերը ենթարկել բառակազմական վերլուծության` պարզկա, հիսնամյակ, լուսե, թփուտ, արդուկ, հարթուկ, այրուձի, մայրաքաղաքային, պահածո, վախեցնել, թռչկոտել+.

պարզկա = պարզ + կա

հիսնամյակ = հիսուն + ամյակ

լուսե = լուս + ե

թփուտ = թուփ + ուտ

արդուկ = արդ + ուկ

հարթուկ = հարթ + ուկ

այրուձի = այր + ձի

մայրաքաղաքային = մայրաքաղաք + այն

պահածո = պահել + ծո

վախեցնել = վախ + էլ +եցնել

թռչկոտել = թռչկոտ + ել

4․Բացատրել հետևյալ բառերի իմաստը` բարձրուղեշ, ախոյան, անձկալի, անձկություն, գամել, ստեպ-ստեպ, հապճեպ, նողկանք, ջլատել, զերծ:

բարձրուղեշ – բարձրաճաշակ, բարձր ոգի ունեցող

ախոյան – հակառակորդ, թշնամի

անձկալի – փափագելի, ցանկալի

անձկություն – հոգեկան ճնշվածություն, վախ, տագնապ

գամել – ամուր կապել, տեղից չշարժել

ստեպ-ստեպ – երբեմն, ժամանակ առ ժամանակ

հապճեպ – շտապ, անհամբերաբար

նողկանք – զզվանք, անդիմադրելի հակակրանք

ջլատել – ուժերից զրկել, թուլացնել

զերծ – հեռու, ազատ որևէ բանից

5․ Կազմել երկուական նախադասություն` տրված նույնանուն բառերը գոր- ծածելով տարբեր իմաստներով՝ ակ, հարկ:

Ակ

Լեռան գագաթին փոքրիկ ակ էր փայլում։ (իմաստ՝ աղբյուր)

Նրա աչքի ակը լույսից փայլեց։ (իմաստ՝ աչքի սևուկը)

Հարկ

Մեր տունը երկհարկանի է, և ես ապրում եմ երկրորդ հարկում։ (իմաստ՝ շենքի բաժանում)

Անհրաժեշտության հարկով ես էլ կհամաձայնեմ։ (իմաստ՝ անհրաժեշտություն)

Սեպտեմբերի 22-26

Հիշի՛ր

Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը ցույց է տալիս, թե տվյալ նյութի մոլեկուլի զանգվածը քանի անգամ է մեծ Զանգվածի ատոմային միավորից (ԶԱՄ)։ Այն նշանակում են Mr-ով։

Հաշվիր յուրաքանչյուր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը։

  • HCl – աղաթթու
  • H₂SO₄ – ծծմբաթթու
  • HNO₃ – ազոտաթթու
  • H₂CO₃ – ածխաթթու
  • NaOH – նատրիումի հիդրօքսիդ
  • KOH – կալիումի հիդրօքսիդ
  • Ca(OH)₂ – կալցիումի հիդրօքսիդ
  • Al(OH)₃ – ալյումինի հիդրօքսիդ (ամֆոտեր)
  • NaCl – նատրիումի քլորիդ
  • KNO₃ – կալիումի նիտրատ
  • CaCO₃ – կալցիումի կարբոնատ
  • CuSO₄ – պղնձի սուլֆատ
  • Al₂(SO₄)₃ – ալյումինի սուլֆատ
  •       CO₂- ածխածնի օքսիդ
  •       SO₂ — ծծմբի օքսիդ
  •       CaO- կալցիումի օքսիդ
  •         P₂O₅- ֆոսֆորի օքսիդ
  1. Ի՞նչ է զանգվածային բաժինը

Զանգվածային բաժինը ցույց է տալիս՝ նյութի բաղադրիչներից յուրաքանչյուրն ի՞նչ զանգվածով է ներկայացված ամբողջ խառնուրդի կամ միացության մեջ։
Շատ հաճախ այն արտահայտվում է տոկոսով (%):

w(%)=Ar×n / Mr x 100%

Հաշվի՛ր  նյութում տարրեր զանգվածային բաժինները:

  •       CO₂- ածխածնի օքսիդ
  •       SO₂ — ծծմբի օքսիդ
  •       CaO- կալցիումի օքսիդ
  •         P₂O₅- ֆոսֆորի օքսիդ

———————-Երկրորդ մակարդակ

1.Որքա՞ն սիլիցիումի և ջրածնի ատոմ է պարունակում նշված քիմիական բանաձևով՝  

SiH4 արտահայտվող նյութի երկու մոլեկուլը: 


  • 1և4

  • 2և8

  • 4և8

  • 8և4
  1. Հետևյալ շարքի 

NaOH,KOH,LIOH,CsOH

 քիմիական բանաձևերով արտահայտվող նյութերից որի՞ հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է 56:

  1. Միացությունը կազմված է մեկ ատոմ սիլիցիումից և երկու ատոմ մագնեզիումից: Նշված միացությունը ստանալու նպատակով ի՞նչ զանգվածային հարաբերությամբ պետք է վերցնել համապատասխան պարզ նյութերը, որպեսզի առանց մնացորդի փոխազդեն:                 

Միացությունը բաղկացած է մեկ ատոմ ածխածնից և երկու ատոմ թթվածնից:

Նշված միացությունը ստանալու նպատակով ի՞նչ զանգվածային հարաբերությամբ պետք է վերցնել համապատասխան պարզ նյութերը, որպեսզի նրանք ամբողջությամբ փոխազդեն՝ առանց մնացորդի։

5.Որոշել ազոտ տարրի օքսիդացման աստիճանները հետևյալ օքսիդներում. N2O, NO, N2O3, NO2, N2O5 

6. 0,2 մոլ նատրիումի հիդրօքսիդի զանգվածը հավասար է:

  1. Նշված քիմիական բանաձևերով (

NiSO4,NiCl2,Ni(NO3),NiO2) արտահայտվող միացություններից որի՞ մոլեկուլի  բաղադրությունում է մետաղ տարրի զանգվածային բաժինը 45,38%: