Մարող և չմարող տատանումներ

1.Մեխանիկական տատանումների տարբեր օրինակներ

Սրտի բաբախումը, կարի մեքենայի ասեղի շարժը, ճոճանակը, թիթեռի թևերի շարժը և այլն։

2.Ի՞նչն է բնորոշ բոլոր տատանողական շարժումներին

Տատանումների կրկնողությունը

3.Ո՞ր տատանումներն են անվանում պարբերական

 Որոշակի պարբերությամբ կրկնվող շարժումները տատանումները կոչվում են պարբերական:

4.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում տատանումների պարբերություն

5.ի՞նչ միավորներվ է արտահայտվում տատանումների պարբերությունը

Վայրկյան, րոպե

6.ի՞նչ է տատանումների լայնույթը:ինչ միավորներվ է այն արտահայտվում;

7.ի՞նչ է տատանումների հաճախությունը;Ինչ միավորներով է այն արտահայտվում

8.Ո՞ր հաճախությունն է կոչվում 1Հց;

9.Որո՞նք են տատանումների մարման պատճառները

Տատանումների մարման պատճառը դրանց վրա ազդող դիմադրության ուժն է: Օրինակ՝ թելից կախված ճոճանակի տատանումների մարման պատճառն է օդի ազդեցությունն է տատանվող ճոճանակի վրա և կախման կետում շփման առկայությունը:

10.Ինչու՞ են ճոճանակը համարում տատանողական համակարգ

Ճոճանակ ասելով պետք է հասկանալ ոչ միայն թելը և նրանից կախված գնդիկը, այլև Երկիրը: Այլ կերպ ասած՝ ճոճանակը տատանողական համակարգ է:

11.Ո՞ր տատանումներն են անվանում ազատ:

Այն տատանումները, որոնք կատարվում են համակարգում գործող ներքին ուժերի շնորհիվ, անվանում են ազատ տատանումներ:

12.Ո՞ր տատանումներն են անվանում հարկադրական

Ուժերի ազդեցությամբ կատարվող տատանումներն կոչվում են հարկադրական:

13.Ի՞նչ է զսպանակավոր ճոճանակը

Տատանողական համակարգի օրինակ է նաև զսպանակավոր ճոճանակը: Դա զսպանակ է, որի մի ծայրն ամրացված է անշարժ, իսկ մյուս՝ ազատ ծայրից կախված է բեռ:

 14. Ի՞նչ է մաթեմատիկական ճոճանակը

Եթե շատ թեթև է գնդիկից և, բացի այդ, նրա երկարությունը շատ մեծ է գնդիկի տրամագծից, ապա այդպիսի համակարգն անվանում են մաթեմատիկական ճոճանակ:

15.Էներգիայի ինչ փոխակերպումներ են  տեղի ունենում ճոճանակի սեփական տատանումների ժամանակ

Ճոճանակի լրիվ մեխանիկական էներգիան հավասար է:
E=Eպ+Eկ

16․Ի՞նչ է ռեզոնանսը

νսեփν դեպքում հարկադրական տատանումների լայնույթի կտրուկ աճը կոչվում է ռեզոնանս:

17.Որքան է սեփական տատանումներ կատարող ճոճանակի լրվ մեխանիկական էներգիան:

Ճոճանակի լրիվ մեխանիկական էներգիան անփոփոխ է և հավասար է

E=Eպ+Eկ=mgh+mv2/2

Մարդուն ըստ իր արարքի են ճանաչում:

Մի անգամ մի փոքրիկ գյուղում ապրում էր մի խոնարհ մարդ՝ Հովհաննեսը։ Նա առանձնապես աչքի չէր ընկնում ոչ հարստությամբ, ոչ դիրքով, բայց նրա մասին բոլորն էին խոսում։

Գյուղում կար մի հարուստ վաճառական՝ Մարտիրոսը, որը սիրում էր իր հարստությամբ պարծենալ։ Մարդիկ նրան հարգում էին, բայց ավելի շատ՝ վախից։ Մի օր Մարտիրոսի սայլը փլվեց կիսակառույց կամրջի վրա, և ամբողջ ապրանքը թափվեց գետնին։ Գյուղի մարդիկ տեսան, բայց ոչ ոք չհամարձակվեց մոտենալ, որովհետև վաճառականը հայտնի էր իր խիստ բնավորությամբ։

Միայն Հովհաննեսն առանց վարանելու նետվեց օգնության։ Նա զանազանեց ապրանքները, վերանորոգեց սայլը և նույնիսկ իր վերջին ցորենը նվիրեց վաճառականին, որ նա կարողանա շարունակել իր առևտուրը։ Մարտիրոսը զարմացած էր. չէ՞ որ Հովհաննեսն ինքը չուներ գրեթե ոչինչ։

Այս դեպքից հետո գյուղացիները հասկացան, որ մարդու արժեքը ոչ թե նրա հարստության կամ դիրքի մեջ է, այլ նրա արարքներում։ Մարտիրոսը նույնպես հասկացավ դա և սկսեց ավելի մեծահոգի լինել։ Իսկ Հովհաննեսի անունը մնաց որպես առաքինության օրինակ՝ ապացուցելով, որ մարդուն ըստ իր արարքի են ճանաչում։