Լրացուցիչ կրթուցյուն Հայոց լեզու

 «Աշունը իմ քաղաքում»,

Աշունը իր հետ կարծես հեքիաթ է բերում մեր քաղաք: Քաղաքը դեղին է հագնում, տերևները ծածկում են փողոցները: Մեր բակն էլ շատ գեղեցիկ է դառնում այս եղանակին: Երեխաները ամենից շատ երևի աշունն են սիրում, քանի որ այս ժամանակ այդքան շոգ չէ և կարող են երկար մնալ բակում: Ծառերն էլ աշնանը դեղնում են, պարում քամու հետ: Ես սիրում եմ մեր քաղաքի աշունը:

Պարապմունք 16.

Թեմա՝ Եռանկյուն
Սահմանում։ Եռանկյունը այն երկրաչափական պատկերն է, որն կազմված է միևնույն ուղղի վրա չգտնվող երեք կետերից և այդ կետերը զույգ առ զույգ միացնող երեք հատվածներից, տես նկարը՝

A, B, C կետերը կոչվում են եռանկյան գագաթներ, իսկ AB, BC, AC հատվածները կոչվում են եռանկյան  կողմեր։
Եռանկյան անկյուններն են՝ <А, <B, <C։

Եռանկյանկարճ նշանակում։
A, B, և C գագաթներով եռանկյունը հաճախ նշանակում են ΔABC։

Սահմանում։ Եռանկյան երեք կողմերի երկարությունների գումարը կոչվում է եռանկյան պարագիծ:

Հարցեր և առաջադրանքներ։
1.Ո՞ր պատկերն է կոչվում եռանկյուն, գրեք սահմանումը։

Եռանկյունը այն երկրաչափական պատկերն է, որն կազմված է միևնույն ուղղի վրա չգտնվող երեք կետերից և այդ կետերը զույգ առ զույգ միացնող երեք հատվածներից:

2.Եռանկյունը քանի՞ գագաթ, քանի՞ կողմ, քանի՞ անկյուն ունի։

3հատ գագաթ 3հատ կողմ 3հատ անկյուն

3.GEOGEBRA ծրագրով գծեք ABC եռանկյուն, նշիր կողմերը, գագաթները, անկյունները։

Կողմերը՝ AB, BC, AC

գագաթները` A, B, C

աննյուններ` ABC, BCA, CBA

4.Ի՞նչ է եռանկյան պարագիծը, գրեք սահմանումը։

Եռանկյան երեք կողմերի երկարությունների գումարը կոչվում է եռանկյան պարագիծ:

5.GEOGEBRA  ծրագրով գծեք ABC եռանկյուն, նշեք կողմերի երկարությունները (թվերը մոտավոր ինքնդ վերցրու), գտեք եռանկյան պարագիծը։

50սմ; 20սմ; 15սմ
50+20+15 = 85սմ

6.Գտեք ABC եռանկյուն պարագիծը, եթե  AB=10սմ  BC=5սմ AC=13սմ։

10+5+13 = 28սմ

7.Ունենք երկու եռանկյուն՝ ABC և  MNK: Ո՞ր եռանկյան պարագիծն է մեծ և որքանով, եթե AB=12սմ,  BC=7սմ, AC=14սմ, իսկ MN=3սմ,  NK=20սմ, MK=18սմ:

12+7+14 = 33սմ
3+20+18=41սմ
33
ΔABC ΔMNK

8.Եռանկյան երկու կողմերը հավասար են, իսկ երրորդ կողմը դրանցից մեծ է 7սմ-ով։ Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե եռանկյան պարագիծը 52 սմ է։

52-7=45սմ
45/3=15սմ
15+7=22սմ


❤ = 22սմ

9.Եռանկյան կողմերը հարաբերում են ինչպես 2:4:5: Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե պարագիծը 66սմ է։

2+4+5=11
66/11=6սմ

6*2=12սմ
6*4=24սմ
6*5=30սմ



10. Եռանկյան երկու կողմերը հավասար են, իսկ երրորդ կողմը փոքր է դրանցից 2 անգամ։ Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե եռանկյան պարագիծը 55դմ է։

2+2+1=5
55/5=11սմ
11*2=22սմ
Պատ․՝ 22սմ; 22սմ; 11սմ

Ազգային տնտեսություն

  • Որո՞նք են տնտեսության զարգացման նախադրյալները
    Գյուղատնտեսություն, արդյունաբերություն, սպասարկման ոլորտ, նյութական և հոգևոր պահանջմունքների բավարարում, բնական պայմաններ, ռեսուրսներ, աշխարհագրական դիրք, եղանակ:

  • Նշեք 5 երկիր որտեղ տնտեսության առաջատար ճյուղը
    ա) գյուղատնտեսությունն է — Տանզանիա, Բանգլադեշ, Սոմալի
    բ) արդյունաբերությունն է — Չինաստան, Հնդկաստան, Բրազիլիա, Նիգերիա, Լիբիա
    գ) սպասարկման ոլորտն է — Հայաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա

  • Ի՞նչ ազդեցություն ունի բնակչության սեռատարիքային կազմը տնտեսության զարգացման վրա:
    Բնակչության սեռը կարող է ազդել երկրի զարգացման վրա:  Ինչքան շատ տղամարդ լինի մեր երկրում, կարող է ավելի զարգացած լիներ գյուղատնտեսությունը և այլն։

  • Ի՞նչ ազդեցություն ունի երկրի աշխարհագրական դիրքը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
    Աշխարհագրական դիրքը մեծ ազդեցություն ունի գյուղատնտեսության վրա: Գյուղատնտեսության մեջ մտնում է որսորդությունը, իսկ եթե երկրի դիրքը այնպիսին է, որ չկան անտառներ, կարող ենք վստահ ասել, որ այնտեղ չի կարող զարգանալ գյուղատնտեսության այդ ոլորտը: Այդպես է օրինակ`Եգիպտոսում: Եթե երկիրը չունի ծով, օվկիանոս կամ լիճ այդ դեպքում նա չի կարող զարգացնել ձկնորսությունը:

  • Ի՞նչ ազդեցություն ունեն երկրի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
    Եթե հարևան երկրները թույլ չտան այլն երկրներից ապրանք բերել, դա կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ երկրի տնտեսության վրա, քանի որ այդ երկրի ժողովուրդը զրկվում է այդ ապրանքից։

  • Ի՞նչ ազդեցություն ունի հարևան երկրների ազդեցությունը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Եթե հարևան երկրները օգնում են տվյալ երկրին, ապա տնտեսությունը ավելի զարգացած է լինում: