Month: November 2023

20․11-24․11։27․11-1․12
Ինքնքստուգում՝խնդիրների լուծումներից։Կարևոր է խնդիրների լուծման ժամանակ ,խնդրի գրառման ձևը , լուծումը ,բանաձևերի կիրառումը։
Թեման.Մարմինների փոխազդեցությունը:Մարմնի զանգված:

1.Շրջապատից մեկուսացված մարմինը կփոխի՞ իր արագությունը,թե ոչ:

Ոչ

2.Բերել մարմինների փոխազդեցության օրինակներ

Գնդակը խփում ենք պատին, նա հարվածում է պատին և գնդակը հետ է գալիս, որովհետև գնդակը ազդում է պատի վրա, պատն էլ գնդակի վրա և այլն

3.Մարմնի ո՞ր հատկությունն է կոչվում իներտություն

Այս և բազմապիսի այլ օրինակներ ցույց են տալիս, որ բոլոր մարմիններն օժտված են այնպիսի հատկություններով, որ նրանց արագությունն ակնթարթորեն չի կարելի փոխել և դա կոչվում է իներտություն:

4.Ո՞ր մեծությունն են անվանում մարմնի զանգված

Մարմնի իներտությունը քանակապես բնութագրում է զանգված կոչվող մեծությունը:

5.Ինչպե՞ս կարելի է չափել մարմնի զանգվածը

Չափման միավորներով

6.Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում զանգվածը

Զանգվածը արտահայտվում է m տառով:

7.Ի՞նչն է զանգվածի չափանմուշը, միավորների ՄՀ-ում
ա.ծանոթացում զանգվածի չափման գործիքների հետ
բ.ծանոթացում կշռման կանոններին
գ. տարբեր մարմինների զանգվածների որոշումը լծակավոր կշեռքի և կշռաքարերի միջոցով

Սովորել Է.Ղազարյանի դասագրքից էջ 43-ից էջ48

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից էջ25-ից մինչև էջ29-ը,

Իներցիան կենցաղում և տեխնիկայում

Տարբերակ 1

Կարո՞ղ է մարմինը այլ մարմինների ազդեցության բացակայության դեպքում.

I.սկսել շարժվել- կարող է

II.շարժվել հավասարաչափ-կարող է

III.մեծացնել կամ փոքրացնել իր արագությունը-մարդիկ և կենդանիները կարող են

IV.Մարմնի արագությունը պահպանելու երևույթը, երբ նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում, կոչվում է մարմնի շարժում

V.Ո՞ր ուղղությամբ կընկնի շարժվող տրամվայից ցատկող մարդը

Տրամվայի շարժման ուղղությանը հակառակ

Տարբերակ 2

I.Եթե մարմնի վրա այլ մարմիններ չեն ազդում, նա շարժվում է:

II.Եթե մարմնի վրա ազդում են այլ մարմիններ, ապա նրա արագությունը մեծանում է կամ փոքրանում:

III.Մարմինը  գտնվում է շարժման մեջ, և նրա վրա ազդում են այլ մարմիններ: Ի՞նչ տեղի կունենա մարմնի հետ, եթե նրա վրա այլ մարմինների ազդեցությունը վերանան: Ինչպե՞ս նա կշարժվի

Մարմնի արագությունը կսկսի փոքրանալ:

IV.Ինչպե՞ս է կոչվում մարմնի՝իր արագությունը պահպանելու երևույթը, երբ նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում

իներցիա

V.Մայրուղով հարավից դեպի հյուսիս շարժվող ավտոբուսը կտրուկ թեքվեց դեպի արևելք: Այդ ընթացքում ո՞ր ուղղությամբ կշարժվեն ավտոբուսում գտնվող ուղևորները

դեպի հարավ:

Մարմինների փոխազդեցությունը, Մարմնի զանգված, Զանգվածի միավորները:

Տարբերակ 1

I.Մարմնի շարժման արագությունը փոփոխվում է, քանի դեռ նրա վրա ազդում են այլ մարմիններ:

II.Ո՞ր դեպքում Ա սայլակը կսկսի շարժվել, եթե այրենք թելը:

Նկարում պատկերված 1և3վիճակներում:

III.Հրացանից կրակելիս գնդակի արագությունը 600մ/վ է, իսկ հրացանի հետհարվածի արագությունը՝1,5մ/վ:Ո՞ր մարմնի զանգվածն է մեծ և քանի՞ անգամ:

Գնդակի զանգվածը 400 անգամ փոքր է հրացանի զանգվածից:

IV.2500գ.

V.25գ

VI.0,25կգ

Տարբերակ 2

I.մարդը կարող է քայլել արագ և դանդաղ առանց փոխազդելու այլ մարմինների հետ:

II.առաջին մարմնի զնագվածը փոքր է երկրորդ մարմնի զանգվածից:

III.չմշկորդի զանգվածը 100 անգամ մեծ է քարի զանգվածից:

IV.750կգ.

V.750գ.

VI.0,75կգ

Տարբերակ 3

I.կենդանի օրգանիզմները կարող են փոխել իրենց շարժման արագությունը առանց այլ մարմինների ազդեցության:

II.նրա արագության փոփոխությունը դադարում է

III.Բ սայլակի զանգվածը մեծ է2,5անգամ

IV.4000կգ.

V.400գ.

VI.0,4կգ

Տարբերակ 4

I.կփոքրանա

II.երկրորդ դեպքում

III.առաջին բեկորի զանգվածը մեծ է 3 անգամ:

IV.35կգ

V.350գ

VI.0,35կգ

Ծաղկավոր բույսերի ամենակատարելագործված և գերիշխող տիպը արդի երկրաբանական ժամանակաշրջանում։ Տարածված են ամենուրեք, բացառությամբ մամռատունդրաների և մերկասերմ անտառների։ Ունեն իսկական ծաղիկ, որի մեգասպորոֆիլը վեր է ածվել պտղաթերթիկների։ Վերջիններս եզրերից աճելով առաջացնում են փակ խոռոչ, որի ներսում զարգանում են սերմնաբողբոջները։ Ծածկասերմերին բնորոշ է կրկնակի բեղմնավորումը։ Հայտնի է մոտ 250 000 տեսակ, տարածված ամենուրեք, հատկապես խոնավ արևադարձային շրջաններում։

Դրանք կենդանի էակների գոյության հիմքն են և կարևոր դեր են խաղում մթնոլորտի գազային ռեժիմի կարգավորման, հողի քիմիզմի, երկրի մակերևույթի ռելիեֆի ձևավորման, քարածխի առաջացման գործընթացներում։ Ծաղկավոր բույսերի նշանակությունը շատ մեծ է մարդու տնտեսական կյանքում, տասնյակ հազար տեսակներ կիրառվում են գյուղատնտեսության և արդյունաբերության տարբեր բնագավառներում, երկրի ժողովրդական տնտեսության զարգացման հիմնական ֆոնդերից են։

Թեմա՝ Եռանկյունների հավասարության երկրորդ հայտանիշը։

Եթե մի եռանկյան կողմն ու նրան առընթեր երկու անկյունները համապատասխանաբար հավասար են մյուս եռանկյան կողմին և նրան առընթեր երկու անկյուններին, ապա այդ եռանկյունները հավասար են:

AC=DF, ∠A=∠ D, ∠C=∠ F

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Գրել եռանկյունների հավասարության առաջին հայտանիշը։

Եթե եռանկյան երկու կողմերը և նրանց կազմած անկյունը համապատասխան են, ապա եռանկյունները հավասար են։

2․Գրել եռանկյունների հավասարության երկրորդ հայտանիշը։

Եթե մի եռանկյան կողմն ու նրան առընթեր երկու անկյունները համապատասխանաբար հավասար են մյուս եռանկյան կողմին և նրան առընթեր երկու անկյուններին, ապա այդ եռանկյունները հավասար են:

AC=DF, ∠A=∠ D, ∠C=∠ F

3․ ABC և MNK եռանկուններում AB=MN, ∠BAC=∠NMK, ∠ABC=∠MNK: Հավասա՞ր են ABC և MNK եռանկունները։4

Այո

4. ABC եռանկյունում AB=8, ∠A=40⁰, ∠B=84⁰, իսկ MNK եռանկյունում MN=8, ∠M=40⁰, ∠K=84⁰։ Տեղի ունե՞ն եռանկյունների հավասարության երկրորդ հայտանիշի պայմանները։

Ոչ

5․Նկարում ∠BAC=∠ACD, ∠BCA=∠CAD: Հավասա՞ր են արդյոք ABC և ADC
եռանկյունները:

Այո

6․AB և CD հատվածները հատվում են AB հատվածի O միջնակետում, ∠OAD=∠OBC:

ա) Ապացուցեք, որ ΔCBO = ΔDAO։

AO=OB

Եռանկյունների հավասարության երկրորդ հայտանիշի համաձայն, ΔCBO և ΔDAO հավասար են

բ) Գտեք BC-ն և CO-ն, եթե CD=24 սմ, AD=17սմ։

CO = OD = CD/2 = 24/2 = 12սմ
BC = AD = 17սմ

7․Տրված է ∠1 = ∠2, ∠ 3 = ∠4:

ա) Ապացուցեք, որ ΔABC = ΔCDA:

AC~
∠1 = ∠2
∠ 3 = ∠4
Եռանկյունների հավասարության երկրորդ հայտանիշի համաձայն, ΔABC և ΔCDA հավասար են

բ)Գտեք AB-ն և BC-ն, եթե AD=19 սմ, CD=11 սմ:

AB = CD = 11 սմ
BC = AD = 19 սմ

8․Ըստ նկարի տվյալների՝ ապացուցեք, որ OP=OT, ∠P = ∠T

CO=OB
Եռանկյունների հավասարության երկրորդ հայտանիշի համաձայն, ΔTOC և ΔPOB հավասար են

Այստեղից հետևում է

OP=OT
∠P = ∠T

9․ Ապացուցել, որ հավասարասրուն եռանկյան հիմքին տարված միջնագիծը նաև կիսորդ է և ու բարձրություն։

AB=BC
AD=DC
BD~

Այստեղից հետևում է
ΔABD = ΔDBC
Այստեղից հետևում է
Այստեղից հետևում է
BD կիսորդ է

Քանի որ ΔABD = ΔDBC
Այստեղից հետևում է
^o
Այստեղից հետևում է
BD բարձրություն

Ներկայացնել Դվինի երկու եկեղեցական ժողովները

Քաղկեդոնի չորրորդ տիեզերաժողով

Ինչ հետևանքներ ունեցան Հուստինիանոսի վերափոխությունները Հայաստանի համար

Ավելի մեծ փոփոխություններ եղան Հուստինիանոս I-ի (527-565) օրոք: Բյուզանդական Հայաստանի վարչական շրջանի վերաձևման արդյունքում ստեղծվեցին չորս վարչական միավորներ՝ Առաջին Հայք, Երկրորդ Հայք, Երրորդ Հայք և Չորրորդ Հայք նահանգները։ Վերացվեցին հայ նախարարների ինքնավարությունը, արտոնություններն ու սեփական զորք ունենալու ժառանգական իրավունքը։ Անհամեմատ ավելի էական նշանակություն ուներ ժառանգական իրավունքին վերաբերող օրենքը, որով վնասվում էր նաև նախարարական համակարգը։ Համաձայն բյուզանդական օրենքի՝ ժառանգությունը պետք է բաժանվեր թե՛ արական, թե՛ իգական սեռի երեխաների միջև։ Այսպես մեծ կալվածքները, որոնք հայ ազնվական ընտանիքների հզոր հիմքն էին, ավագ որդու կողմից ժառանգվելու և անձեռնմխելի մնալու փոխարեն արագորեն մասնատվեցին

Ովքեր էին նեստորականները,ինչ է նեստորականություն

էջ 135-139

Երբ է տեղի ունեցել պարսկա-բյուզանդական պատերազմը

Պարսկա-բյուզանդական պատերազմը տեղի է ունեցել 571թ-591թ։

Թեմա՝ Ամբողջ արտահայտություն և նրա թվային արժեքը։

Հանրահաշվական արտահայտություն կոչվում է իմաստալից կազմված գրառումը տառերի, թվաբանական գործողությունների, թվերի և փակագծերի մասնակցությամբ:

a2−3b-ն հանրահաշվական արտահայտություն է:

Ամբողջ արտահայտություն անվանում են այնպիսի հանրահաշվական արտահայտությունը, որում մի քանի բազմանդամներ միացված են գումարման, հանման և բազմապատկման նշաններով։

Օրինակ՝ հետևյալ արտահայտություններն ամբողջ են՝ (a+b)(c-d)+(a-b)-(c-d), x+y-15, -(a-b)+cd: Համարում են, որ բազմանդամը նույնպես ամբողջ արտահայտություն է։

Քանի որ հանրահաշվական արտահայտության մեջ մասնակցող տառերը կարող են ընդունել տարբեր թվային արժեքներ (տառերի արժեքները կարող են փոխվել), ապա տառերը կոչվում են փոփոխականներ:Թվային արտահայտության պարզեցման արդյունքում ստացվում է թիվ, որը կոչվում է թվային արտահայտության արժեք:

Օրինակ՝  հաշվել  a²−3b հանրահաշվական արտահայտության արժեքը a=−12 և b=−11 դեպքում 177-ն է, քանի որ՝

a²−3b=(−12)²−3⋅(−11)=144+33=177

Եթե տառերի որոշակի արժեքների դեպքում հանրահաշվական արտահայտությունն ունի թվային արժեք, ապա փոփոխականի այդ արժեքները կոչվում են թույլատրելի:

Տառերի այն արժեքները, որոնց դեպքում հանրահաշվական արտահայտությունը իմաստ չունի, թույլատրելի չեն:

(a²−3)/(a+2) հանրահաշվական արտահայտության արժեքը a=−4 դեպքում հավասար է −6,5-ի, քանի որ` ((−4)²−3)/(−4+2)=(16−3)/−2=13/−2=−6,5, ուրեմն -4-ը թույլատրելի է, իսկ  a=−2-ը թույլատրելի չէ, քանի որ այդ դեպքում կստանանք ((-2)²-3)/(-2+2) հայտարարում 0, բայց 0-ի բաժանել չի կարելի։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ի՞նչ են անվանում ամբողջ արտահայտություն:

Ամբողջ արտահայտություն անվանում են այնպիսի հանրահաշվական արտահայտությունը, որում մի քանի բազմանդամներ միացված են գումարման, հանման և բազմապատկման նշաններով։

2․Ինչպե՞ս են հաշվում ամբողջ արտահայտության արժեքը:

Օրինակ՝ հետևյալ արտահայտություններն ամբողջ են՝ (a+b)(c-d)+(a-b)-(c-d), x+y-15, -(a-b)+cd:

3․ Ո՞ր արժեքներն են կոչվում թույլատրելի։

Եթե տառերի որոշակի արժեքների դեպքում հանրահաշվական արտահայտությունն ունի թվային արժեք, ապա փոփոխականի այդ արժեքները կոչվում են թույլատրելի:

4․Հաշվե՛ք ամբողջ արտահայտության արժեքը, եթե  x=10

ա) x-6 = 4
բ) x²+7 = 13

5.Հաշվեք  արտահայտության արժեքը, եթե a=5, b=8

ա) a+b-6 = 7
բ) 4ab = 160

6․Հաշվե՛ք ամբողջ արտահայտության արժեքը, եթե  x=-10

ա) 3x-8 = -38
բ) 2x²+4x+1 = 161
գ) x⁴+3x³+8x²+x = 7790

7.

-6

-3

8․

Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը և հաշվե՛ք արժեքը փոփոխականի տվյալ արժեքի դեպքում.
ա) (7x − 3) − (4x + 1), երբ x = 2,
բ) (a/2 + 8) − (2a − 6) + (3a/2 + 1), երբ a = 5,
գ) y − (y + 1) + 2(y + 5), երբ y = 0,
դ) (3b − 2) + (b + 1), երբ b = 2,
ե) x + (2x − 1) − (2 − 3x), երբ x = −1:

Сроки выполнения – 1 – 5 декабря.

Участники – ученики Средней школы.

Цели и задачи проекта:

Воспитать стремление к саморазвитию.

Моделировать жизненные ситуации и учить находить выход из них.

Развивать умения анализа и самоанализа, оценки и самооценки.

Определить жизненные приоритеты для себя в будущем.

Воспитывать культуру ведения дискуссии.

Ход проекта:

Прочитайте текст и ответьте на вопросы после него:

Притча «Сосуд»

Как-то один мудрец, стоя перед своими учениками, взял большой стеклянный сосуд и наполнил его до краев большими камнями. Проделав это, он спросил учеников, полон ли сосуд. Все подтвердили – да, полон.

Тогда мудрец взял коробку с мелкими камушками, высыпал ее в сосуд и несколько раз легонько встряхнул его. Камушки раскатились в промежутки между большими камнями и заполнили их. После этого мудрец снова спросил учеников, полон ли сосуд теперь. Они снова подтвердили – полон.
   И наконец мудрец взял со стола коробку с песком и высыпал его в сосуд. Песок, конечно же, заполнил последние промежутки между камнями.

 — Теперь, — обратился мудрец к ученикам, я хотел бы, чтобы вы смогли увидеть в этом сосуде свою жизнь.

Крупные камни олицетворяют важные вещи в жизни: ваш путь, ваша вера, ваша семья, ваши друзья, ваше здоровье

Мелкие камушки представляют менее важные вещи.

Песок – это жизненные мелочи, повседневная суета.

Если вы наполните ваш сосуд вначале песком, то уже не останется места для более крупных камней. Так же и в жизни: если вы всю вашу энергию израсходуете на мелкие поступки, то для больших уже ничего не останется.

Вопросы:

О чем представленная притча?

Согласны ли вы со словами старика? Почему?

Какие выводы вы сделали для себя, прочитав притчу?

Какие жизненные ценности для вас наиболее важны? Почему?

Как вы думаете, можно ли знать будущее на 100% ?

Кто оказывает главное влияние на наше будущее?

Задание:

Напишите сочинение (10 предложений) на тему «Каким я вижу себя через 5 лет».

Дополнительное задание (итог проекта):

Расскажите историю известного человека, который смог реализовать свои мечты, вопреки всем трудностям, встретившимся на его жизненном пути. Например:

Генри Форд

Генри Форд был старшим из шести детей в семье, которая занималась фермерским хозяйством. В голове Генри Форда с самого детства зарождались интересные технические идеи, способные облегчить жизнь, но отец его не поддерживал. Вскоре после смерти матери, Генри Форд сбежал из отчего дома.

Сначала работал инженером-механиком, а затем получил должность главного инженера в «Электрической компании Эдисона». Генри Форд трудился над созданием парового двигателя. Однажды он познакомился с Томасом Эдисоном, и тот поверил в Форда, что необычайно вдохновило последнего.

Позже Генри Форд с некоторыми бизнесменами создал компанию Ford Motor. Его целью было создание недорогих автомобилей, которые будут доступны многим, а не только богатым людям. Партнеры Форда не поддержали его идею, в итоге большинство акций компании перешло к Генри Форду.

Позже он смог наладить конвейерное производство автомобилей, что и стало его главным достижением. Автомобиль Ford стал легким в управлении, не требовал сложного обслуживания, к тому же отличался от своих предшественников значительным снижением себестоимости. Теперь автомобиль стал средством передвижения, а не роскошной игрушкой для сильных мира сего.

Генри Форд взял под свой жесткий контроль управление заводом, конвейера по выпуску автомобилей. Он контролировал все этапы производства, организовал рабочий поселок, а также установил самую большую в то время минимальную зарплату в США — 5 долларов в день.    Позже Генри Форд передал полномочия управления компанией сыну, но после ранней смерти сына опять взял бразды правления в свои руки. Затем компания перешла к внуку Генри Форда — Генри Форду II.