Month: February 2023

1. Знакомы ли вы с деревянной игрушкой – матрёшкой?
   Знаком.

• Есть ли у вас дома эта игрушка?
  У нас дома нету матрёшки.

• Как вы думаете, есть ли польза от данной игрушки?
  Думаю нет

• Может ли ребенок, используя матрёшку, научиться считать ?
  Да.

Մի լուսնկա երեկո, երբ պատշգամբում ավարտվել էր ընտանեկան առօրյա զրույցը, գեներալը խորասուզվել էր ինչ-որ նամակի ընթերցանության մեջ։ Այսպես էր սկսվում նամակը․ <<Ձեզ գրում է բնօրրանից արմատահան եղած տարաշխարհիկ մի հայ կին, որը միշտ երազել է գտնել իր եղբորը։ Երկար ժամանակ չէի կարող գրել, վախենում էի հօդս ցնդեին այն երազները, որոնցով լցվել էր հոգիս այնպես անսպասելիորեն։ Ծնվել եմ Վանա ծովի ափանմերձ մի փոքրիկ գյուղում։ Կա՞ արդյոք մի ուրիշ չքնաղ երկիր, ինչպիսին մերն էր>>։

Ընտանիք — ոջախի

Մամա-դեդա

Պապա-Մամա

Քույր-դա

Եղբայր-ձմա

Աղջիկ-գօգօ

Տղա-բիճի

Հա-կի

Ոչ-արա

Այո-դիախ

Մեծ-դիդի

Փոքրը-պատարա

Ես եմ-մե վար

Բարև-գամաջոբա

Մենք ենք-չվենվարթ

Դուք էք-թքվէն

Նրանք են-իսինի արիան

Ծառ-խե

Անտեղ-իք

Այսեղ-աք

Վոնցես-ռոգորա խաշ

Լավ-կարգաթ

Վատ-սուդաթ

Նորմալ-նորմալուրաց

Դու ես-շեն խար

Մենք ենք-չվեն վարդ

Ես Սովորում եմ դպրոցում-Մե վսծավլոբ սկոլաշի

Դուք եք-թքվենխարթ

Ես Սովորում եմ մեծ դպրոցում Մե վսծավլոբ դիդի սկոլաշի

Ես Սովորում եմ վեցերորդ դասարանում-Մե վսծավլոբ մե եքվսիդե կլաշի

Նա է իս արիս

Դու սովորում ես-շեն սավլոբ

Նա սովորում է

1-եռթի

2-օրի

3-սամի

4-ոթխի

5-խութի

6-եքվսի

7-շվիդի

8-ռվա

9-ցխրա

10-աթի

11-Թերթմետի

12-Թորմետի

13-Ցամետի

14-թոթխմետի

15-թութխմետի

16-թեքսմետի

17-չվիդմեդի

18-թվրամետի

19-ցխրամետի

20-օցի

Ամսվա շաբաթներ

Երկուշաբթի-որշաբաթի

Երեքշաբթի-սամշաբաթի

Չորեքշաբթի-ոթխշաբաթի

Հինգշաբթի-խութշաբաթի

Ուրբաթ-պարասկեվի

Շաբաթ-շաբաթի

Կիրակի-կվիրա

Այսօր-դղես

Վաղ-խվալ

Երեկ-գուշին

Դղես ռա դղեա

Այսօր ինչ որ է — Դղեա ռա դղեա սամշաբաթիա

Ես ապրում եմ-մե վծխովրոբ

Դու ապրում ես-շեն ծխավլոբ

Նա ապրում է-իս ծխովրոց

Մենք ապրում ենք-չվեն վծխորոբթ

Գամարջոբա մե Մարկ վար մե վծխովլոբ էրեվան շի

Հերախոս-տելեփոնի

Համակարգիչ-կոմպուտերի

Հերուստացուց-տելեվիզորի

Հունվար-իանվարի

Փետրվար-թեբերվարի

Մարտ-մարտի

Ապրիր-ապրիլի

Մայիս-մայիսի

Հունիս-իվնիսի

Հուլիս-իվլիսի

Օգոստոս-ագվիստո

Սեպտեմբեր-սեկտեմբերի

Հոկտեմբեր-ոկտոնբերի

Նոյեմբեր-նոյեմբերի

Դեկտեմբեր-դեկենբերի

Ամիս-թվե

ինչ արժի-ռաղիրս

ռաղիրս թելեպոնի

փողոց-քուչա

քաղաք-քալաքի

որտեղ է-սարդ

սեղան-մագիդա

աթոր-սկամի

պատուհան-փանջարա

դուռ-կարեբի

բարի արավոտ-դիլամշվիդոբիսա

բարի երեկո-սաղամոմշվիդոբիսա

բարի գիշեր-ղամեմշվիդոբիսա

կարմիր-ծիթերի

նարնջագույն-փորթողլիսփերի

դեղին-կղվթերի

կանաչ-մծվանե

կապույտ-լուրջի

սպիտակ-թեթրի

սև-շավի

Reply

Hi, I am happy too, because I have never been in London and I want to spend time with you. I have tried sushi and I want to eat it with you in London. And I want to see the Big Ben. I will be very happy if you cook a pizza when I arrive. And there is no any food I don’t like. Khoren

Համացանցից ընտրել վեցից յոթ նախադասությունից կազմված որևէ տեքստ ու որոշել բառերի կազմությունը. պա՞րզ են, ածանցավո՞ր, թե՞ բարդ:

պարզ բառեր-տուն, լույս, խոտ, մատ, խոյ, փայտ, պատ, հայր, մայր, տատ, պապ,

ածանցավոր-Երկաթե, շոկոլադե, անբախտ, անմարդկային, անտուն, գողություն, հաջողություն,

բարդ-դեղատուն, երկաթագործ, հեռախոս, ստեղնաշար

բարդ ածանցավոր-հեռախոսային, երկաթագործություն

գրքաշար, գրչատուփ, լուսամուտ, համակարգիչ, մկնիկ, բանավոր, մատանի, ոտք, մազ, շոր, գազան, ցտեսություն, գլխարկ, վերարկու, վզնոց, արև, կայծակ, անձրև, աթոռ, թղթային, տնական, պետություն

Գրքաշար-բարդ ածանցավոր

գրչատուփ-բարդ ածանցավոր

լուսամուտ-բարդ

համակարգիչ-պարզ ածանցավոր

մկնիկ-պարզ ածանցավոր

բանավոր-ածանցավոր

մատանի-ածանցավոր

ոտք-ածանցավոր

մազ-պարզ

շոր-պարզ

գազան-պարզ

ցտեսություն-ածանցավոր

գլխարկ-բարդ

վերարկու-բարդ ածանցավոր

վզնոց-ածանցավոր

արև-պարզ

կայծակ-ածանցավոր

անձրև-պարզ

աթոռ-պարզ

թղթային-ածանցավոր

տնական-ածանցավոր

պետություն-ածանցավոր

Բառերն ըստ կազմության տարբեր են լինում։ Կան և՛ պարզ, և՛ բաղադրյալ
բառեր։ Բաղադրյալ բառերը կազմվում են բառակազմական տարբեր բաղադրիչներով։ Բաղադրյալ բառերի մեջ կարող ենք անջատել միավորներ, որոնցով ձևավորվում է բառի հիմնական իմաստը։ Օրինակ՝ նկարազարդում բառում այդպիսի բաղադրիչներ են նկար և զարդ։ Բառի հիմնական իմաստը ձևավորող անբաժանելի մասը կոչվում է արմատ։ Բերված օրինակում նկար-ը և զարդ-ը արմատներ են։ Սակայն բառերի կազմությունն ուսումնասիրելիս նկատում ենք, որ արմատներից բացի՝ նրանց կազմում կարող են լինել նաև այլ միավորներ, ինչպիսիք են բերված նկարազարդում բառի –ա-, -ում բաղադրիչները։ Ծովանկարիչներ բառի մեջ հնարավոր է առանձնացնել ծով-ա-նկար-իչ-ներ բաղադրիչները։ Ծով-ը և նկար-ը արմատներն են, իսկ մյուս միավորներից
յուրաքանչյուրն ունի իր նշանակությունը։ Ա ձայնավորը, որն իրար է կապում
բաղադրյալ բառի տարբեր բաղադրիչները կոչվում է հոդակապ։ Բառում եղած -իչ
մասնիկը ածանց է։ Ածանցներն այն միավորներն են, որոնց ավելացման միջոցով
նոր բառ է կազմվում։ Բառավերջում եղած -ներ մասնիկը վերջավորություն է։ Այն
բառին հաղորդել է հոգնակիության նշանակություն։ Ածանցների և վերջավորությունների էական տարբերությունն այն է, որ ածանցների միջոցով նոր բառ է
կազմվում, իսկ վերջավորությունները բառին հաղորդում են քերականական
տարբեր նշանակություններ։ Բերված օրինակներում առանձնացրինք մի քանի բաղադրիչ՝ արմատ, ածանց, հոդակապ և վերջավորություն։ Օրինակների նկար և
զարդ, ծով և նկար արմատներն ինքնուրույն բառեր են և կարող են առանձին էլ
գործածվել։ Սակայն կան արմատներ, որոնք առանձին գործածություն չունեն։
Օրինակ՝ հեռախոս, շատախոս, բարեխոս, խոսք, խոսակցություն բառերում կա
խոս արմատը, որն առանձին չի գործածվում։
Պետք է հիշել նաև, որ արմատներն ու ածանցները բառի կազմում կարող են
հանդես գալ հնչյունափոխված։ Օրինակ՝ գրչատուփ բառում գիր արմատը և իչ
ածանցը հնչյունափոխված են։ Հնչյունափոխվում է նաև ա հոդակապը։ Եթե նրան
նախորդում է ի հնչյունով ավարտվող բաղադրիչ, ապա ի-ն և ա հոդակապը առաջ
են բերում ե բաղադրիչը, որը համարվում է հնչյունափոխված հոդակապ, օրինակ՝
գինի-ա-տուն — գինետուն։
Մեկ արմատ ունեցող բառերը պարզ են, օրինակ՝ սեղան, տուն, կատու,
քար, ծառ։
Մեկ արմատ և ածանց (կամ ածանցներ) ունեցող բառերը ածանցավոր են,
օրինակ՝ տնակ, անտուն, անմիտ, անմտություն։

Ածանցները այն մասնիկներն են, որոնք, ավելանալով բառահիմքին, նոր բառ
են կազմում: Ածանցները կարող են ավելանալ բառահիմքի սկզբից կամ վերջից և
ըստ դրա էլ առանձնացվում են նախածանցներ և վեջածանցներ, օրինակ՝ անտուն
բառում ան- ածանցը նախածանց է, որովհետև ավելացել է սկզբից, իսկ տնակ
բառում -ակ-ը վերջածանց է, որովհետև ավելացել է վերջից։

Ածանց ավելացնելու միջոցով բառ կազմելու եղանակը կոչվում է ածանցում։

Ան — անզեն, անտուն, անգութ համ – համալսարան, համանուն
ապ — ապերախտ, ապօրինի, ապուշ մակ – մակերես, մակդիր, մականուն
արտ- արտասահման, արտաշնչել նախ — նախօրյակ, նախադեպ
բաց — բացառություն, բացակայել ներ – ներգրավել, ներածել
գեր- գերադասել, գերակշռել չ- չխոսկան, չկամ, չբեր
դժ- դժբախտ, դժգոհ, դժկամ պար – պարագիծ, պարփակել
ենթ-ենթարկել, ենթակա, ենթագլուխ ստոր- ստորադասել, ստորակարգ
ընդ-ընդգծել, ընդհատել վեր – վերանայել, վերանորոգել
հակ- հակադիր, հակակշիռ տ – տգեղ, տգետ, տհաս

Առավել գործածական վերջածանցներից են հետևյալները։
Ակ, իկ, ուկ – լճակ, շնիկ, գառնուկ յակ- տասնյակ, շաբաթօրյակ
ական, ային – տնական, ծովային յան- երևանյան, Գևորգյան
անք, ունք – հարգանք, ծաղկունք ում, մունք – շարժում, սխալմունք
ավետ, ավոր – հոտավետ, թունավոր ստան- այգեստան, Հայաստան
արան — դասարան, լսարան ված, վածք – քերթված, գործվածք
ալի, ելի – ուրախալի, եղկելի ոց, անոց — դպրոց, հիվանդանոց
բար, պես, որեն – մեղմաբար,
մեծապես, վեհորեն
ություն – մեծություն, վեհություն
գին – ուժգին, ցնծագին ուհի – հայուհի, աշակերտուհի
ե, յա — փայտե, թիթեղյա ուն – խոսուն, կպչուն
ենի — բալենի, խնձորենի ցի, եցի, ացի – լեռնցի, սարեցի, գյուղացի
եղեն – կանաչեղեն, ոսկեղեն ք – վազք, խելք, միտք

Continue reading “Մայրենի 2/27/2023” →

• Շարունակում ենք կետադրական աշխատանքները։

Ողջույն: Երեկ՝ փետրվարի 21-ին, նշվում էր մայրենի լեզվի միջազգային օրը, որ ամեն ազգի համար ունի հատուկ նշանակություն: Մայրենին այն է, ինչով մենք մտածում ու խոսում ենք, ինչով խոսել են մեր ծնողներն ու կխոսեն մեր զավակները:

Յուրաքանչյուր լեզու ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է, ինչպես գրեթե ամեն բան աշխարհում: Ավելանում ու պակասում են բառեր, փոխվում են բառաձևեր․ լեզվակիրը պետք է հոգ տանի նախ իր խոսքի մաքրության ու գեղեցկության մասին, հետևի սեփական խոսքին:

Խոսքը պետք է լինի մաքուր ու բովանդակալից, բառապաշարը՝ հարուստ: Այսպիսի խոսք ու միտք ստանալու համար շատերն են կարդում: Ընթերցասեր, անընդհատ նորը սովորող մարդը տարբերվում է իր խոսքով, իր մտքով, սկսում է ինքն իրեն ու մյուսներին նայել այլ՝ ավելի խորը, ուսումնասիրող հայացքով, ինքն իրեն ու աշխարհը սկսում է ավելի լավ ճանաչել:

Continue reading “Նամակ քեզ” →

  1. Գտեք  տրված  թվերի 4/3  մասերը .                                            

 ա)  63:3×4=84

 բ)  222:3×4=296

 2. Գտեք   թիվը, եթե հայտնի է , որ  նրա

               ա)  25  % – ը   հավասար է 115-ի=155×4=620

                բ)  10  % – ը   հավասար է   40-ի=40×10=400

3.  Որոշեք , թե  առաջին թիվը  երկրորդի  քանի՞  % -ն  է  կազմում.

                16-ը՝       64-ի=25%

                 30-ը՝      60-ի=50%

            

   4 .    81  թիվը   բաժանեք  2 : 7  հարաբերությամբ:

81:9=9

9×2=18

9×7=63

5.  Գտեք թվերի միջին թվաբանականը.

         60,  5,  11,  26,  123

         60+5+11+26+123=225

225:5=45

Continue reading “Պարապմունք 71” →