Month: October 2021

1. Շունը, 1 կմ 200մ հեռավորության վրա տեսնելով նապաստակին, սկսեց հետապնդել նրան: Գտնել, թե որքա՞ն ժամանակ անց շունը կհասնի նապաստակին, եթե հայտնի է, որ շունը մեկ վայրկյանում անցնում է 10մ ճանապարհ, իսկ նապաստակը՝ 6մ:

1200։10=120
120×6=720
720:6=120
720:10=72
120-72=48

1. Շախմատի խմբակում կա 11 տղա և 5 աղջիկ: Ամեն ամիս խմբակին միանում է 1 տղա և 3 աղջիկ: Քանի՞ ամիս անց խմբակում տղաների և աղջիկների քանակը կհավասարվի:

3×3=9
1×3=3
11+3=14
5+9=14

1. Կատարի՛ր գործողությունները՝ա)( 894 — 633) · (972 — 69)բ) (800 — 445) · (59 – 46)գ) (2564 — 1457) · (145 — 25)

ա) ( 894 — 633) · (972 — 69)=235683
բ) (800 — 445) · (59 – 46)=4615
գ) (2564 — 1457) · (145 — 25)=132740

1. ա) Հինգ 5-ով ստանալ 31:բ) Հինգ 3-ով ստանալ 37:գ)  Վեց 9-ի շնորհիվ ստանալ 100:

 Հինգ 5-ով ստանալ 31:
5×5+5+5:5=31
բ) Հինգ 3-ով ստանալ 37:
33+3+3:3=37
գ)  Վեց 9-ի շնորհիվ ստանալ 100:
(9:9+9)x(9+9:9)=100

1. Առաջին 50 զույգ թվերի գումարը որքանո՞վ է մեծ առաջին 50 կենտ թվերի գումարից։

Պատասխան՝ 50-ով։

1. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրի՛ր համեմատման ճիշտ նշանը.ա) (51 – 31) ·2 – 30   *  105 : 3 – 2 · (17 – 3 ) + 5բ) 68 : 2 + (13 – 3) · 2  *  (25 + 3) : 4 + 7 · 7 – 2գ) 3 · (18 – 9 ) + 6 · 7   *  24 : 3 : 2 + 91

ա) (51 – 31) ·2 – 30 <  105 : 3 – 2 · (17 – 3 ) + 5
բ) 68 : 2 + (13 – 3) · 2  <  (25 + 3) : 4 + 7 · 7 – 2
գ) 3 · (18 – 9 ) + 6 · 7   >  24 : 3 : 2 + 91

1. Առաջին ձկնորսական նավը ծովում էր հինգ օր և տասը ժամ, իսկ երկրորդը՝ չորս օր և տասնյոթ ժամ: Քանի՞ ժամով էր քիչ ծովում գտնվում երկրորդ նավը, քան առաջինը:

5օր 10ժ-4օր 17ժ=17ժ

1. Տեղադրելով թվաբանական գործողությունների նշաններ, ստացիր՝
    1234567893=2013

1. Դասարանի աշակերտները կանգնած էին շարքով, ամեն շարքում երկու աշակերտ: Աշակերտներից մեկն իր առջև հաշվեց 7 շարք, իսկ շրջվելով իր հետևում հաշվեց 4 շարք: Քանի՞ աշակերտ կա դասարանում:
2. Կա 10 բադ:Դրանցից 5-ը ձու է ածում ամեն օր, մնացած 5-ը՝ օրումեջ:Քանի՞ ձու կածի այդ 10 բադը 10 օրում:
3. Հայրը և որդին միասին 38 տարեկան են: Որդին և պապիկը՝ 64, հայրը և պապիկը ՝84: Յուրաքանչյուրը քանի տարեկան են:
4. Ուղղանկյան մի մասը թաքնված է վարագույրի հետևում: Ի՞նչ տեսք ունի թաքնված մասը:ա ) եռանկյուն    բ) քառակուսիգ) վեցանկյունդ) շրջանե) ուղղանկյուն

1. Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 10 է, թերի քանորդը՝ 7,

մնացորդը՝ 4։

74

• Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 21 է, թերի քանորդը՝ 5,

մնացորդը՝ 11։

116

• Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 17 է, թերի քանորդը՝ 2,

մնացորդը՝ 5։

39

• Գտնել բաժանելին, եթե բաժանարարը 53 է, թերի քանորդը՝ 3,

մնացորդը՝ 25։

184

• Վարպետը մեկ լարը բաժանեց 3 մ երկարությամբ 18 մասի, և 2 մ լար ավելացավ:

Որքա՞ն էր ամբողջ լարի երկարությունը:

3×18+2=56մ

• 500 գիրք պետք է տեղավորել գրադարանի դարակում:

Յուրաքանչյուր դարակում տեղավորվում է ամենաշատը 30 գիրք:

Քանի՞ դարակ է գրադարանին պետք 500 գիրք տեղավորելու համար:

16

• Գնացքը օրական անցնում էր 376 կմ: 8 օր հետո նպատակակետին հասնելու համար նրան մնացել էր անցնելու 5 կմ: Քանի՞ կմ էր մինչև նպատակակետ հեռավորությունը:

8×376=3008

3008+5=3013

• Ավտոբուսն ունի 66 նստատեղ: Քանի՞ ավտոբուս է պետք 402 մարդ տեղափոխելու համար:

402:66=6 (6մն)

• 115 մ երկարությամբ փողոցում ծառեր էին տնկում: Որոշված էր՝ փողոցի յուրաքանչյուր 15 մ-ի վրա տնկել 8 ծառ: Արդյո՞ք ծառերի քանակը կհերիքի, եթե կա ընդամենը 64 տնկի:

115:15=7 (10մն)

7×8=56

56 տնկի

56<64

Այո կհերիքի

Առաջադրանքներ դպրոցում

1. Տպարանում տպագրվել է 500 գիրք։ Եթե այդ գրքերը փաթեթավորեն 30-ական, ապա քանի՞ փաթեթ կստացվի, և որքա՞ն գիրք կավելանա։

500 : 30=480(20մն)

2. Պահեստում կար 153լ հյութ։ Երբ այն լցրին 5լ տարողությամբ տուփերի մեջ, վերջին տուփն ամբողջությամբ չլցվեց։ Քանի՞ տուփ լցվեց ամբողջությամբ։ Քանի՞ լիտր հյութ լցվեց վերջին տուփի մեջ։

153 ։ 5 = 30 (3մն)
Պատ․՝ 30 տուփ լցվեց ամբողջությամբ, 3լ լցվեց վերջին տուփի մեջ։

3. Դպրոցի 165 աշակերտ պետք է մեկնի ճամփորդության: Ամենաքիչը քանի՞ ավտոբուս է անհրաժեշտ պատվիրել, եթե մեկ ավտոբուսը կարող է տեղափոխել 24 սովորողի:

165 ։ 24 = 6(21մն)
Պատ․՝ 6 ավտոբուս։

4. Ունենալով միայն 8 լ և 3 լ տարողությամբ դատարկ ամաններ, ինչպե՞ս կարելի է ծորակից վերցնել 10 լ ջուր:

8-3=5, 5+5=10

5. Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը
5-ի բաժանելիս։

10

Բազրիք- Աստիճանների՝ կամուրջների(և այլն) եզրերի ճաղաշարի վրայով ձգվող հորիզոնական փայտե ձող կամ շինվածք։ 

բամբասել- Չարախոսել, զրպարտել, սուտ լուրեր տարածել մեկի մասին:

բարբարոս-Անուն, որ տալիս էին հին հույներն ու հռոմեացիները ուրիշ ազգերին, ոչ հույն, ոչ հռոմեացի:

բամիա- Տուղտազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա բանջարանոցային բույս:

բռնցքամարտ-Բռունցքներով կռիվ՝ հատուկ կանոններով (բոքս):

բարձունք- Երկրից շատ վերև՝ բարձր որևէ տեղ՝ կետ, բարձրություն (6), մթնոլորտի վերին շերտերը:

բերրիանալ-Բերրի դաոնալ:

բերդ-Մշտական՝ շուրջանակի պաշտպանության համար կառուցված ամրություն, ամրոց:

բարօրություն-Բարօր լինելը:

բարյացակամ-Մեկի նկատմամբ լավ տրամադրված, բարեհաճ:

10։4=2

36:7=5 1մն

13։2= 6 (1մն)

26:3=8 (2 մն)

101:5=20 (1մն)

150:20=7(10մն)

71:23=3(2մն)

Գտեք բաժանելին եթե բաժանարարը 5 ,,

թերի մնացորդը 3, մնացորդը 1 բաժանելի։

• Կատարե՛ք մնացորդով բաժանում

• 24 : 15 =1 9մն․
• 38 : 14 =2 10մն․
• 53 : 7 =7 4մն․
• 81 : 30 =2 21մն
• 93 : 47 =1 46 մն․

• Գտե՛ք բաժանելին, եթե մնացորդը 7 է, բաժանարարը՝ 9, թվերի քանորդը՝ 2 :

25 : 9=  2 ք․  7 մն

• Լրացրե՛ք աղյուսակը:

Բաժանելի	593	845	7160	1372	2856
Բաժանարար	35	64	49	93	57
Թվերի քանորդ	16	13	146	14	50
Մնացորդ	33	13	6	70	6

Նախորդ դասերին մենք կարծես յուրա­հատուկ մի ճանապարհորդության մեջ լինե­ինք: Այդ շրջագայության ընթացքում ծանո­թացանք Հայկական լեռնաշխարհին՝ Հայոց հայրենիքին, զրուցեցինք հայոց լեզվի, հա­յերի դավանանքի ու Հայոց եկեղեցու մասին:

Այժմ մենք մի նոր ճամփորդություն ենք սկսում: Այս անգամ մենք մտքով գնալու ենք դեպի անցյալ և կրկին վերադառնալու ենք մեր ժամանակները: Այս ճանապարհոր­դությունն իհարկե ավելի դժվար է, հետևա­բար մեզ ժամանակի մեքենայի պես յու­րահատուկ միջոց է պետք:

Եթե սովորական ճանապարհորդության Սարդը և առյուծը. ժամանակ մարդիկ օգտվում են ավտոմեքենայից, գնացքից, ինքնաթիռից, ապա ժա­մանակի խորքը գնալու համար դեռևս այդպիսի մեքենա չեն հայտնագործել: Ժամանակի մեքենա չկա, իհարկե, բայց ճանապարհորդության միջոց գոյություն ունի: Դա մարդկանց հիշողության շնորհիվ պահպանվող տեղեկությունների, գիտելիքների ամբողջությունն է, որը փոխանցվում է սերնդե­սերունդ: Այն սովորաբար անվանում են պատմություն, նաև’զրույց, ավանդություն, առասպել:

Առասպելները ստեղծվել են շատ հին ժամանակներում և սկզբնական շրջանում եղել են բանավոր: Աշխարհի բոլոր ժողո վուրդներն էլ ունեն իրենց առասպելները: Հին Հայաստանում ևս առասպելները շատ սիրված և տարածված են եղել: Առասպելների հերոսները սովորաբար դյուցազուններ են, այսինքն’ ոչ սովորա­կան քաջությամբ օժտված մար­դիկ։ Դյուցազուններն իրենց ար­տաքին տեսքով էլ են տարբեր­վում սովորական մարդկանցից. նրանք հաղթանդամ են, արտա­կարգ ուժեղ, շատ քաջ և միշտ հերոսական գործեր են կատա­րում։ Առասպելները շատ երևա­կայական պատմություններ են, որպես օրինակ հիշենք Տորք Ան­գեղի մասին պատմող առասպե­լը։ Տորքը առասպելում ներկա­յացված է անիրական, չափա­զանց երևակայական արտաքի­նով և հատկություններով։ Մով- սես Խորենացին, նկարագրելով Անգեղյա Տորքին, գրում է. -Ո՜հ, չափազանց առասպել է այս, առասպելների առասպել։

Սակայն շատ հաճախ առասպելների մեջ ընդգրկված են պատ­մական ճշմարիտ իրողություններ։

Հայ ժողովրդական առասպելների զրույցները  մեց է հասեւ Մովսես Խորենացու շնորհիվ:

Առասպելները, պատմելով անց­յալի մասին, մեզ նախ և առաջ ինչ- որ բան են բացատրում։ Այսպես օրինակ’ Պատմահայր Մովսես Խո- րենացին Հայկի և Բելի առասպելը պատմելուց առաջ ներկայացնում է հսկաների սերունդը և նրանցից մեկին’ Հայկին: Նա մեզ բացատրում է, թե ովքեր էին այդ հսկաները, որտեղից առաջացան նրանք և այլն:

Աստվածներից առաջինները ահեղ էին և երևելի, և աշխարհի մեծամեծ բարիքների պատճառ, աշխարհի և բազմամարդության սկիզբ: Սրանցից առաջ եկավ հսկաների սերունդը, անհեթեթ, հաղթանդամ, վիթխարի մարդիկ, որոնք ամբարտավանությամբ հղանալով ծնան աշտարակաշինության ամբարիշտ խորհուրդը, որը և ձեռնարկեցին իրագործելու: Աստվածների ցասումից ինչ-որ ահագին և աստվածային հողմ փչելով կործանում է աշտարակը և մարդկանց յուրաքանչյուրին տալիս է (մյուսներին) անհասկանալի լեզուներ, որով նրանց մեջ աղմուկ և շփոթություն է ընկնում: Սրանցից մեկն էր և Հապետոսթյան Հայկը, անվանի և քաջ նախարարը, հաստ աղեղով և հզոր նետաձիգ:

Դրանից բացի առասպելը նաև ինչ-որ բան հիմնավորում է, պատճառաբանում: Այսպես, պատմելով մեր նախահայր Հայկի մասին, Խորենացին եզրափակում է’ իսկ մեր աշխարհը մեր Նախնի Հայկի անունով կոչվում է Հայք։

Այսպիսով, առասպելները կարևոր նշանակություն ունեն ժողովրդի պատմությունը, հատկապես այդ պատմության շատ հին ժամանակները հասկանալու համար:

Հարցեր և առաջադրանքներ

• Դասի տեքստում ասվում է ժամանակի մեքենայի մասին: Հասկանալի է, որ իրականում այդպիսի մեքենա չկա: Այդ դեպքում ինչի՞ մասին է խոսքը։

Խոսքը մտովի անցյալ գնալու մասին է։

• Ի՞նչ առասպելներ գիտեք, ով է մեզ հասցրել մեր հնագույն առասպելները:

Տորք Անգեղի մասին առասպելը, որը մեզ է հասել Մովսես Խորենացու շնորհիվ։

• Ի՞նչ տեղեկություններ է մեզ հաղորդում Մովսես Խորենացին Հայկի և Բելի առասպելի միջոցով:

Նա մեզ բացատրում է, թե ովքեր էին այդ հսկաները, որտեղից առաջացան նրանք և այլն:

• Ի՞նչ կարծիք ունի Խորենացին Տորք Անգեղի առասպելի մասին:

Տորքը առասպելում ներկա­յացված է անիրական, չափա­զանց երևակայական արտաքի­նով և հատկություններով։

• Ո՞րն է ձեր ամենասիրելի

• առասպելը, Հայկ և Բել
• առասպելական հերոսը: Հայկ

1.  2500 դրամը երկու եղբայրների միջև այնպես բաժանեցեք, որ մեկն այնքան 20 դր. ունենա , որքան մյուսը՝5:

2000։20=100

500։5=100

2.     Շոգենավն իր արագությունը ժամում 9 կմ-ով պակասեցրեց, այդ պատճառով նշված ժամին նշանակված վայրից 108 կմ հեռու էր: Ցածր արագությամբ քանի՞ ժամ էր գնացել:

108-9=12

3.     Համեմատիր

4 մ 580դմ +800 դմ > 150մ 200 դմ+100 սմ

4.   Ավտոմեքենան 50կմ/ժ արագությամբ անցավ250 կմ ճանապարհ: Նույն արագությամբ անցավ ևս 210 կմ : Քանի՞ ժամում անցավ ամբողջ ճանապարհը:

250:50=5

210:5=42

42+5=47

5.   Օգտվելով գումարման հատկություններից՝ հաշվել.

      83+144+36+856+64+17=1200

6.Կատարիր մնացորդով բաժանում .

1478:35=42 (մն 8)

7.    Գրիր երկու երկնիշ թիվ, որոնք բաժանվում են 10-ի:

20 30

8.      Ինչպե՞ս կփոխվի երկու թվերի արտադրյալը , եթե արտադրիչներից մեկը մեծացնենք 8                        անգամ:

9.      *-ի փոխարեն գրիր թիվ, որ անհավասարությունը ճիշտ լինի:

     1478<1496

10.Արտահայտիր մետրերով.

14 կմ 740 դմ=1474մ

50 մ 400 սմ 5400մ

11.Հաշվիր արտահայտության արժեքը.

741:3+7497:9+152=1012

12.Գտեք 22-ի բաժանարարները և նրա  3 բազմապատիկ:

22 1 11   1×3=3 11×3=33 3×22=66

13.Գրիր այն վեցանիշ թիվը, որի՝ Տասնավորը 0 է, հազարավորը՝ 3, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 2

14. Միքայելն ընտրեց մի թիվ, բազմապատկեց այն իրենով, ստացվածին գումարեց 1, արդյունքը բազմապատկեց 10-ով, հետո գումարեց 3, ապա ստացված արդյունքը բազմապատկեց 4-ով և ստացավ 2012: Ի՞նչ թիվ էր ընտրել Միքայելը:

15. Հյուրանոցի նախասրահում սեղանին դրված են հյուրանոցի բոլոր սենյակների համարները. առաջին հարկ՝ 101-110 և 123 -133, երկրորդ հարկ՝ 202-241, երրորդ հարկ՝ 300-333: Քանի՞ սենյակ կա հյուրանոցում:

16.Հակոբը գնաց լեռներ 5-օրյա արշավի: Նա սկսեց արշավը երկուշաբթի օրը, իսկ նրա արշավի վերջին օրը ուրբաթն էր: Ամեն օր Հակոբը քայլել է 3 կմ-ով ավելի, քան նախորդ օրը: Արշավի ավարտին նրա անցած ընդհանուր ճանապարհը 95 կմ էր: Քանի՞ կմ էր քայլել Հակոբը երեքշաբթի օրը:

17 .Դասարանում կա 8 տղա և 10 աղջիկ: Այդ դասարանի աշակերտների կեսը հիվանդ են: Աղջիկներից առնվազն քանի՞սն են հիվանդ:

18 .Տատիկն իր չորս կատուների համար գնեց կեր, որը նրանց կբավականացներ 12 օր: Տուն գնալու ճանապարհին նա իր հետ վերցրեց ևս երկու թափառող կատու: Եթե նա ամեն օր յուրաքանչյուր կատվին տա նույն քանակով կեր, ապա քանի՞ օր կբավականացնի կատուների համար գնված կերը:

2 oր

19. Գուրգենը գնաց լեռներ 5-օրյա արշավի: Նա սկսեց արշավը երկուշաբթի օրը, իսկ նրա արշավի վերջին օրը ուրբաթն էր: Ամեն օր Գուրգենը քայլել է 2 կմ-ով ավելի, քան նախորդ օրը: Արշավի ավարտին նրա անցած ընդհանուր ճանապարհը 70 կմ էր: Քանի՞ կմ էր քայլել Գուրգենը հինգշաբթի օրը:

10կմ