Պատմություն

ԿԱՏԱՐԵ՛Ք ԱՅՍ ՆԱԽԱԳԻԾԸ։

  1. Որտե՞ղ են ապրում իրանցիները և Հայաստանի ո՞ր կողմի հարևաններն են։

Իրանցիները ապրում են Իրանում, նաև հայտնի է, որպես Պարսկաստան, պաշտոնապես՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետություն: Իրանը Հայաստանի հարավային հարևանն է:

  1. Հնում ե՞րբ էին հայերը տոնում Նոր տարին և ինչպե՞ս էր այն կոչվում։

Նավասարդ

  1. Հայերի հարևան իրանցիներն ե՞րբ են տոնում Նոր տարին և ինչպե՞ս է այն կոչվում։

Իրանցիների Նոր տարին կոչվում է Նովռուզ և այն նշվում է գարնան առաջին օրը և այն իրանական օրացույցի տարվա սկիզբն է:

  1. Հայերն ու իրանցիներն ի՞նչ ամանորյա սովորություններր ունեն։

Իրան

Նովռուզի ընթացքում սփռոցի վրա սեղան է բացվում, որը կոչվում է Հաֆթ սին: Հաֆթ պարսկերեն նշանակում է 7, իսկ սինը պարսկական այբուբենի 15-րդ տառն է: Սփռոցի վրա պետք է շարված լինեն Ս տառով սկսվող 7 իր՝ չքաղված նորածիլ կանաչի՝ ափսեում (սաբզե), ածիկ (սամանու), փշատ (սենջեդ), սխտոր (սիռ), խնձոր (սիբ), աղտոր կամ սումախ (սոմաղ) և քացախ (սեռքե): Նաև ավանդական է սփռոցին դնել այլ իրեր, ինչպիսիք են հայելի, կենդանի ոսկե ձկնիկներ ջրի մեջ, սմբուլներ, ներկած հավկիթներ, մետաղադրամներ, և Շահնամե, Հաֆեզի դիվան, Ղուրան կամ Ավեստա գրքերից մեկը և այլ իրեր:

Читать далее «Պատմություն»

Դեկտեմբերի 12-14

Թեմա 12-13։ Հայոց թագավորությունները Ք․ա․ 3-րդ դարում։ Արտաշեսյան թագավորության կազմավորումը։

ՊԱՏՐԱՍՏՎԵ՛Ք ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼ։

1․ Հայաստանը Ք․ա․ 4-րդ դարի վերջին։ էջ 73-74 

2․ Հայոց թագավորությունները և Սելևկյանները։ էջ 73-74

3․ Երվանդական թագավորության անկումը։ էջ 74-75

4․ Հայկական թագավորությունների անկախացումը։ էջ 76-80

ԿԱՏԱՐԵ՛Ք ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐԸ։

1․ Ք․ա․ 4-րդ դարի վերջին ո՞ր հզոր տերությունն էր Հայաստանի հարավային հարևանը։

Հարավային հարևանը Սելևկյան տերություն էր

2․ Ք․ա․ 3-րդ դարում ի՞նչ հայկական թագավորություններ գոյություն ունեին։

Մեծ Հայք և փոքր Հայք

3․ Ովքե՞ր էին իշխում Կոմմագենեում և Ծոփքում։

Սամոս Երվանդականը (Շամը) և Արշամը

4․ Ովքե՞ր էին Արտաշես 1-ինը և Զարեհը, և ինչպե՞ս գրավեցին Մեծ Հայքն ու Ծոփքը։

Արտաշես 1-ինը-Հայոց թագավոր է մ.թ.ա. 189 թվականից։ Զարեհի որդին, Երվանդունի տոհմից։ Արտաշես Ա սելևկյան բանակում նախապես եղել է բարձրաստիճան զինվորական։

Զարեհը— Ծոփքի ստրատեգոս-կառավարիչ՝ մ.թ.ա. 202-ից, թագավոր՝ մ.թ.ա. 190-մ.թ.ա. 175-ին։ Սերել է, հավանաբար, Ծոփք-Կոմմագենեի Երվանդունի արքայատոհմից։

5․ Ինչպե՞ս և ե՞րբ անկախացան Մեծ Հայքն ու Ծոփքը։

Ք․Ա․ 189 թվականին

6․ Արտաշես 1-ինը ո՞ր երկրներից ետ վերադարձրեց հայկական հողերը։ 

ԹԵՄԱ 10-11։ ՀԻՆ ՍՊԱՐՏԱՆ ԵՒ ԱԹԵՆՔԸ։ ՀՈՒՅՆ-ՊԱՐՍԿԱԿԱՆ ԿՌԻՎՆԵՐԸ։ ՀԻՆ ՀՈՒՆԱՍՏԱՆԻ ԿՐՈՆԸ

5-7 դեկտեմբեր

Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու։ 

1․ Սպարտայի հասարակական-պետական կարգը։

2․ Աթենքը 7-6 րդ դարերում։

3․ Հույն-պարսկական կռիվները։

4․ Հին Հունաստանի կրոնը։

ԿԱՏԱՐԵ՛Ք ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐԸ։

1․ Ովքե՞ր էին սպարտիատներն ու հելոտները։

Սպարտիատները դորիցիներն էին, որոնք ունեին հավասար իրավունքներ, նրանք զինվոր էին և ժամանակի մեծ մասը նվիրում էին մարմնակրթությանը: Յուրաքանչյուր սպարտիատի ընտանիք ուներ իր հողակտորը այնտեղ ապրող հելոտներով:

Հին Սպարտայում դորիացիների նվաճած երկրագործ բնակչությունը։ Հելոտները համարվել են պետության սեփականությունը, ամրացվել սպարտացիներին (նվաճող դորիացիներին) պատկանող հողերին և նրանց վճարել բերքի կեսը։

2․ Ներկայացրե՛ք Սոլոնի բարեփոխումները։ 

Սոլոնը ձեռնարկեց առաջին լուրջ քայլը պետության գոյությանը սպառնացող վտանգը վերացնելու համար։ Սոլոնը վերացրեց ստրկությունը։ Ատտիկայից դուրս վաճառված աթենացիները հետ վերադարձվեցին։ Օրինականացվեց աթենական քաղաքացու անձնական ազատությունը։

3․ Ո՞րն էր Թեմիստոկլեսի ծովային պատերազմի ծրագիրը։

Թեմիստոկլեսը մշակեց ծովային պատերազմի ծրագիրը: Դրա էությունը հետևյալն էր. ստեղծել ռազմա կան ուժեղ նավատորմ և ապագա պատերազմի ելքը վճռել ծովում, որտեղ հակառակորդը թույլ էր:

Читать далее «ԹԵՄԱ 10-11։ ՀԻՆ ՍՊԱՐՏԱՆ ԵՒ ԱԹԵՆՔԸ։ ՀՈՒՅՆ-ՊԱՐՍԿԱԿԱՆ ԿՌԻՎՆԵՐԸ։ ՀԻՆ ՀՈՒՆԱՍՏԱՆԻ ԿՐՈՆԸ»

Պատմություն 11/27/2022

1․ Ի՞նչ գիտես Գավգամելայի ճակատամարտի մասին։

Գավգամելայի ճակատամարտ, տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 331 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Ալեքսանդր Մակեդոնացու ու Դարեհ III Աքեմենյանի զորքերի միջև, Գավգամելայի հարթավ2այրում (այժմ՝ քաղաք Էրբիլ, Իրաք, Տիգրիս գետի մերձակայքում)։

2․ Ինչպե՞ս ավարտվեց Մենոն զորավարի արշավանքը դեպի Հայաստան։

Ինչպես վկայում է հույն մատենագիր Ստրաբոնը, հայերը ոչնչացնում են նրա բանակը, իսկ զորավարին՝ ՙՙխեղդամահ անում՚՚:

3․Ինչու՞ էր Հայաստանը համարվում անմահության երկիր։

Էպոսում հերոսը ձգտում էր անմահության և բռնել էր ճանապարհ դեպի Հայասան: Դրա պատճառն այն էր, որ Հին Արևելքի հոգևոր ընկալումներում մեր երկիրն էր համարվում Եդեմ դրախտը, որտեղ էլ պահվում էր անմահության խորհրդանիշը:

4․ Ինչպե՞ս ստեղծվեց Աքեմենյան Տերությունը։

Կյուրոս մեծը ստեղծեց պարսկական տերությունը, որը մինչ այդ գոյություն ունեցած աշխարակալ տերություններից ամենամեծն էր (հայտի է դարձել Աքեմենյան անունով):

5․ Ի՞նչ գիտես Աքեմենյան տերության մասին։

Աքեմենյան պետություն (մ.թ.ա. 553 — 330), հին աշխարհի իրանական պետություն, հիմանդրված պարսից զորավար Կյուրոս Մեծի կողմից մ.թ.ա. 553 թվականին։ Տերությունը համարվում է հին աշխարհի առաջին հսկայածավալ կայսրությունը: Այն իր մեջ ներառել էր ամբողջ Առաջավոր Ասիան: Աքեմենյան պետությունը գոյություն ունեցավ մինջև Ք. ա. IV դ. վերջերը, կործանվեց Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից:

Նոյեմբերի 21-23 պատմություն

  • Ո՞վ էր Պարույր նահապետը։
  • Պարույր նահապետը Հայկազունների ավագ ճյուղի ներկայացուցիչ Սկայորդու որդին էր, որը տիրում էր Վանա լճից մինչև Եփրատ ընկած ողջ տարածքին։

  • Որքա՞ն էր հայոց զորքի թիվը Երվանդ Սակավակյացի օրոք։
  • Երվանդ Սակավակյացն ուներ 40000 հետևակ և 8000 հեծյալ զորք։

  • Երվանդ Սակավակյացի պետության սահամնները ո՞ւր էին հասնում։

  • Նրա օրոք թագավորության սահմանները հյուսիս-արևելքում հասնում էին Կուր գետ և Սև ծով, արևելքում՝ Մարաստան, հարավում՝ Հյուսիսային Միջագետք, իսկ արևմուտքում՝ Կապադովկիա։

  • Ի՞նչպես ստեղծվեց Աքեմենյան տերությունը։

  • Պարսկական տերության մեջ Ք․ ա․ 522 թվականին սկսվեցին գահակալակաn կռիվներ։ Դրանք ավարտվեցին Աքեմենյան տոհմի ներկայացուցիչ Դարեհի հաղթանակով (տոհմի անունով էլ տերությունը կոչվել է Աքեմենյան)։

Читать далее «Նոյեմբերի 21-23 պատմություն»

Թեմա 7․ Վանի թագավորության պայքարն արտաքին ուժերի դեմ։ Վանի թագավորության անկումը

Պատրաստվեք ներկայացնել։

ա/ Վանի թագավորության պայքարն արտաքին ուժերի դեմ։

բ/ Վանի թագավորության թուլացումն ու անկումը։ Էջ 54-60։ Տես նաև։

Առաջադրանք

1/ Որո՞նք էին Վանի թագավորության թշնամի պետություններն։

Ասորեստանը, սկյութական և կիմերների ցեղերը:

Читать далее «Թեմա 7․ Վանի թագավորության պայքարն արտաքին ուժերի դեմ։ Վանի թագավորության անկումը»

Դաս 6 – Հոկտեմբերի 31- Նոյեմբերի 4

(Հայոց պատմություն, 6-րդ դասարան, էջ 36-48)

  1. Փորձե՛ք ներկայացնել Սարդուրի 1-ինի պատմական կերպարը: Ներկայացրե՛ք նաև Տուշպա-Վան մայրաքաղաքի հիմնադրումը /բանավոր, Հայոց պատմություն, 6-րդ դասարան, էջ 45-47 /

Սարդուրի Ա (ծննդ. թվ. անհայտ մ.թ.ա. 910-900 — մ.թ.ա. 824 թվական), Վանի թագավորության մ.թ.ա. մոտ 835-825 թվականներին։ Շարունակելով նախորդների՝ Արամեի և իր հոր՝ Լուտիպրիի քաղաքականությունը, հաջողությամբ դիմակայել է Ասորեստանի կողոպտչական արշավանքներին, ընդարձակել և ամրապնդել թագավորության սահմանները։ 

  1. Ի՞նչ անուններով է հայտնի Վանի թագավորությունը։

Վանի թագավորությունը հայտնի է Արարատ, ասորեստանցիները այն անվանում էին Ուրարտու, կոչվում է նաև Նաիրի անվամբ, Բիայնիլի, որը կապված է Վան անվան հետ:

Читать далее «Դաս 6 – Հոկտեմբերի 31- Նոյեմբերի 4»

Դաս 5 – Հոկտեմբերի 16-24

  1. Ներկայացրե՛ք հայերի ծագման մասին պատմող հայկական ավանդազրույցը /բանավոր էջ 33-34/

Հայերը դյուցազուն Հայկի ժառանգներն են բոլոր զրույցներում հայերը ներկայանում են որպես մեծ և քաջ ժողովուրդ, որի հետ ազգակից լինելը պատվաբեր է:

  1. Որտե՞ղ է եղել հնդեվրոպական նախահայրենիքը։

Հնդևրոպական նախահայրենիքը եղել է Հնդկաստանի արևելքից մինչև Եվրոպայի արևմուտքը ձքվող տարածքում:

Читать далее «Դաս 5 – Հոկտեմբերի 16-24»

Դաս 4 – Հոկտեմբերի 10-14

1- Ներկայացրե՛ք Հայկական լեռնաշխարհի լեռները /էջ 9-10/։

Հայկական լեռնաշխարհի լեռները, մեծ սար է, վրի ձյունը շատ է և ի սիրած սարերից է։

2- Ինչպե՞ս քայքայվեց նախնադարյան հասարակությունը /էջ 27-28/

Դաս 3 – Նախնադար – Հոկտեմբերի 3-7

  1. Մարդկության պատմության ո՞ր ժամանակաշրջանն է կոչվում նախնադար և ինչո՞ւ։ Քանի շրջանի է այն բաժանվում։

Հնագույն մարդկանց պատմությունը համաշխարային պատմության առաջին շրջանն է: Այն անվանում են նախնադար:

  1. Բացատրե՛ք նեոլիթյան «հեղափոխության» էությունը /էջ 22-23/
Читать далее «Դաս 3 – Նախնադար – Հոկտեմբերի 3-7»