ՓԱՐՎԱՆԱ

I
Բարձրագահ Աբուլն ու Մըթին սարեր
Մեջք մեջքի տըված կանգնել վեհափառ,
Իրենց ուսերին, Ջավախքից էլ վեր՝
Բըռնած պահում են մի ուրիշ աշխարհ:

Ասում են՝ էնտեղ արծըվի նըման,
Ծիծղուն, կապուտակ երկընքի ծոցում,
Նըստում էր էն սեգ սարերի արքան
Իրեն Փարվանա ճերմակ ամրոցում:

Փարվանա արքան մի աղջիկ ուներ.

Ու ոչ մի որսկան դեռ իրեն օրում
Էնքան գեղեցիկ եղնիկ չէր տեսել`
Իր որսն անելիս Մըթին սարերում:

Աշխույժ մանկությամբ զարդարում էր նա
Ծերության օրերն ու սարերն իր հոր,

Ու ապրում էր ծեր արքան Փարվանա
Իրեն էն քընքուշ ծաղկով բախտավոր:

Մեծ բախտը սակայն առաջևն էր դեռ.
Եկավ էն օրն էլ հասավ երջանիկ,
Ու ղըրկեց արքան ուրախ դեսպաններ

Ամեն մի ամրոց, ամեն արքունիք:

Читать далее «ՓԱՐՎԱՆԱ»

Մայրենի բալլադը

  1. Գտնում ենք մգեցված բառերի բացատրությունները:
    վեհափառ — հպարտ
    Ծիծղուն — ուրախ
    սեգ — գոռոզ
    դեսպաններ — լրաբեր
    չնաշխարհիկ — գեղեցիկ
    ամեհի — կատաղի
    Կըտրիճները — քաջ
    Ապարանքի — պալատ
    Դըրանիկներ — պալատական
    նաժիշտներ — սպասավոր

Ինչ է բալլադը

Բալլադ (իտալերեն՝ ballare, «պարել», «պարերգ», «պարերգություն»), չափածո պատմողական բնույթի ստեղծագործություն։

Բալլադը քնարա-վիպերգական բանաստեղծություն է, որի մեջ ավանդական, պատմական կամ այլ թեմայով ստեղծված սյուժեն ծավալվում է հեղինակի հույզերի և խոհերի բացահայտմանը զուգընթաց։

Միջին դարերում եվրոպական երկրներում (ԻտալիաՖրանսիա) բալլադ կոչվում էին երգի ու պարի ուղեկցությամբ կատարվող քնարական բանաստեղծությունները, որոնք հատուկ տաղաչափական կառուցվածք ունեին։ Բալլադը մեծ մասամբ բաղկացած էր 28 տողից և ուներ կառուցվածքի կայուն ձև (երեք ութտողանի տներ և վերջում մեկ քառատող, որոնց մեջ գործ են ածվում միևնույն հանգերը և կրկնվում է միևնույն եզրափակիչ տողը)։

Կետադրության օր

Կետադրել տեքստերը։

Չէ որ կան մարդիկ, որոնց համար կյանքում ամենաթանկ և ամենալավ բանը իրենց հոգու կամ մարմնի որևէ հիվանդությունն է: Նրանք իրենց ողջ կյանքի ընթացքում դրանով են զբաղվում, և միայն դրանով են կենդանի նրա պատճառով տառապանք կրելով` նրանք դրանով են սնվում, ուրիշներին գանգատվում են այդ հիվանդությունից ու դրանով մերձավորների ուշադրությունը դարձնում իրենց վրա:

Դրա համար իբրև հատուցում` մարդկանց կարեկցությունն են վաստակում ու դրանից բացի ոչինչ չունեն: Վերցրեք նրանցից այդ հիվանդությունը, բժշկեցեք նրանց, և նրանք կդժբախտանան, որովհետև կզրկվեն ապրելու միակ միջոցից. այն ժամանակ նրանք ներքուստ դատարկ կլինեն: Երբեմն մարդու կյանքն այնքան աղքատ է լինում, որ նա ակամայից ստիպված է լինում գնահատել իր արատը և նրանով ապրել, և կարելի է ասել, որ մարդիկ հաճախ ձանձրույթից են արատավոր դառնում:

Читать далее «Կետադրության օր»

Մայրենի 1/31/2023

  • Լրացրո՛ւ մեկից ավելի արմատ և ածանց ունեցող (բարդածանցավոր) բառերի շարքը:
    • Սառնասրտություն, կիսագնդային, հեռախոսավարուհի, շուրջերկրյա:

  • Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:
  • Սաղարթախիտ, գեղեցիկ քանդակված, նուրբ ճաշակով, լեռնային աշխարհ, բարձր գագաթ ունեցող, թմբուկ խփել, սարսափ ազդող, ասֆալտով պատված, դանդաղ սահող, քաղաքին հատուկ:

Մայրենի 1/30/2023

Առաջադրանքներ՝

  1. Նշված արմատներով կազմի՛ր հոդակապով և ածանցավոր բառեր, օրինակ՝

Արմատ՝ արև

Ածանցավոր՝ արև+ային

Հոդակապով՝ արև+ա+ծաղիկ

Թագ — թագ+ավոր

Թագ — թագ+ա+գրել

Մարդ — մարդ+կային

Մարդ —մարդ+ա+կեր

Գիր — Գիր+ք

Գիր — Ձեռ+ա+գիր

Մազ — Ան+մազ

Մազ — Մազ+ա+կալ

Դաս — Դաս+արան

Դաս — Դաս+ա+գիրք

Ձեռ —Ձեռ+նոց

Ձեռ —Ձեռ+ա+գիր

Արմատածանց,  հոդակապ

Ա․Արմատը բառի հիմնական իմաստն արտահատող մասն է, հիմքը: Արմատը արտահայտում է բառի հիմնական իմաստը և չի բաժանվում բաղադրիչների:

Օրինակ՝ թագ արմատից ունենք թագավորանթագթագուհի բառերը:

Բ․Բառի վերջից կամ  սկզբից ավելացող մասնիկները, որոնք փոխում են բառի իմաստը և կազմում նոր բառեր, կոչվում են ածանցներ:

Օրինակ՝ տուն-անտունգիրգրություն, խմորխմորեղեն:

Այս բառերի անությունեղեն մասնիկները ածանցներ են:

Գ․ Ա ձայնավորը, որն իրար է կապում բաղադրյալ բառի տարբեր բաղադրիչները, կոչվում է հոդակապ․ օրինակ՝ ծով+ա+նկար

Առաջադրանքներ՝

1.Տրված բառերը կազմող մասերն առանձնացրո՛ւԱրմատներն ընդգծիր:

Օրինակ՝ մայրություն – մայր + ություն

անամոթ, ամպոտ, քարոտ, օդային, դժգոհ, հեռավոր, բարություն, գրավոր, անորոշ,  տհաճ:

անամոթ – ան + ամոթ
ամպոտ – ամպ + ոտ
քարոտ – քար + ոտ
օդային – օդ + ային
դժգոհ – դժ + գոհ
հեռավոր – հեռու + ավոր
բարություն – բարի + ություն
գրավոր – գիր + ավոր
անորոշ – ան + որոշ
տհաճ – տ + հաճ

2. Գտիր հետևյալ բառերի ընդհանուր արմատները:

ամառանոց, ամառային – ամառ
ջերմություն, ջերմանավ – ջերմ
նավահանգիստ, նավավար – նավ
վարիչ, վարել, ղեկավար – վար
հազարավոր, հազարամյակ – հազար

3. Կազմիր նոր բառեր հետևյալ արմատներով ու ածանցներով՝

քար, հող, դաս, տուն, երկար, հերոս, սխալ

ային, արան, ավոր, անք, ավուն

քարոտ, հողոտ, անհող, դասարան, դասասենյակ, դասամիջոչ, դասընկեր, անտուն, տնային, երկարավուն, հերոսական, անսխալ, սխալական։

4. Բառաշարքից առանձնացրո՛ւ  հոդակապ ունեցող բառերը(կան բառերորոնցում հոդակապ չկա)։ Հոդակապ ունեցող բառերում գունավորի՛ր արմատները և հոդակապը։

Օրինակ՝ Հյուրախաղ հյուր+ա+խաղ

Օձաձուկ, լայնարձակ, մրգահյութ,փորձանոթ, հողագունդ, արծաթագործ,նախշազարդ, ալրաղաց, հայազգի, ծաղկափոշի, նույնարմատ, ծառատունկ:

Օձաձուկ-օձ-ա-ձուկ

Մրգահյութ-մ/ի/րգ-ա-հյութ

Հողագունդ-հող-ա-գունդ

Արծաթագործ-արծաթ-ա-գործ

Նաշխազարդ-նաշխ-ա-զարդ

Ծաղկափոշի-ծաղ/ի/կ-ա-փոշի

Ծառատունկ- ծառ-ա-տունկ

Մայրենի հաշվետվություն

Մենք մայրենիի ժամանակ մենք անցնում ենք հետաքրքիր առասպելներ և հեքիաթներ։ Այսօր մենք մայրենիի ժամանակ խաղացել էինք վիկտորինա որը չորսը թիմերով խաղացել ենք։ Ընկեր Մերին տարբեր հարցեր էր տալիս առասպելներից ու հեքիաթներից մենք թղթի վրա գրում ենք ու տալիս ենք որ ընկեր Մերին նայի ճիշտ է թե սխալ է։

Ինչ սովորեցրեց ինձ հեքիաթը

Ինձ սովորեցրեց այս հեքիաթը, որ խաբեբաներին չհավատամ, ամեն օր նոր հագուստ չհագնեմ և չիջնեմ դուրս միայն հագուստ ցույց տալու համար։ Ինձ դուր եկավ այս հեքիաթը, որովհետև հետաքրքիր էր և ծիծաղելի էր։ Հեքիաթի արքան գոռոզ էր, մեծամիտ։ Խաբեբաները խորամանկ էին, իսկ երեխան համարձակ էր ու անկեղծ։

Մայրենի 12/13/2022

1. Կետադրել համր տեքստը:

Սա շատ հին պատմություն է որը պատմել են մարդիկ որոնց համար կարևոր էր իմաստությունը: Այն պատմում է չորս հարևան ընկերների մասին որոնք ուսանում էին այնպիսի վարպետների մոտ և ուսանելու ընթացքում հասել էին այնպիսի զարմանալի բարձունքների որ նրանցից յուրաքանչյուրը վստահորեն կարող էր ասել որ հասել է իմացության գագաթնակետին: Այնպես պատահեց որ այս չորսը որոշեցին ճամփորդել և գործածել իրենց իմացությունը քանի որ ինչպես  ասվում է Արդյոք հիմար չէ նա ով ունի գիտելիքներ և դրանք չի օգտագործում:

Նրանք ճամփա ընկան միասին սակայն ի սկզբանե գիտեին և նախապես էլ հայտնի էր որ ի տարբերություն երեք ընկերների որոնք հմուտ էին և  տեսության և  իրագործման մեջ չորրորդը գիտելիքներով թույլ էր բայց ըմբռնելու շնորհ ուներ: Որոշ ժամանակ անց երբ նրանք ավելի լավ ճանաչեցին  միմյանց երեք ընկերները զգացին որ իրենց գործընկերը չունի համապատասխան որակներ  և որոշեցին նրան տուն ուղարկել: Երբ նա հրաժարվեց ընկերները նրան ասացին

Դա հատուկ է այնպիսիններին  ինչպիսին դու ես անտարբեր առավելություններ ունեցող  զարգացած  մարդկանց նկատմամբ և համառելով որ դու նրանց հետ հավասար ես:

Բայց այնուամենայնիվ նրանք թույլատրեցին որ նա հետևի իրենց թեպետ նրան դուրս մղեցին իրենց շրջապատից: Ստացվեց այնպես որ նրանք ճանապարհին ոսկորներ և ինչ-որ կենդանու մասեր գտան:

Ահա ասաց առաջինը իմ պատկերացմամբ այս կույտի մեջ առյուծի կմախք և ոսկորներ են:

Իսկ ես ասաց երկրորդը տիրապետում եմ այնպիսի գիտելիքների որ կարող եմ այս կմախքի միջոցով վերականգնել առյուծի մարմինը:

Դե իսկ ես ասաց երրորդը  տիրապետում եմ այնպիսի արվեստի որ կարող եմ վերադարձնել կյանքը այնպես որ ես կարող եմ կենդանանցնել այս մարմինը:

Նրանք որոշեցին այդպես էլ վարվել ոսկորների կույտի հետ  կիրառել իրենց գիտելիքները: Չորրորդը բռնելով նրանց ձեռքերը ասաց հետևյալ խոսքերը

Թեև ես բավարար տաղանդ և ընդունակություն չունեմ բայց այնուամենայնիվ ինչ-որ բան հասկանում եմ: Սրանք իսկապես առյուծի մնացորդներ են նրան կյանքի կվերադարձնենք և նա մեզ տեղում կսպանի:

Բայց այն երեքը շատ էին ոգևորվել տեղում գործնական աշխատանք կատարելու հնարավորությունից: Մի քանի րոպե անց նրանց դիմաց կանգնեց մի հսկա կենդանի ու սոված առյուծ: Մինչ այն երեքը զբաղված էին իրենց գործողություններով  չորրոդը  բարձրացավ մի ծառի վրա…

Читать далее «Մայրենի 12/13/2022»

Լրացուցիչ կրթություն (տանը)

  • Հեքիաթում մգեցված բառերի բացատրությունները գրել:

մթնշաղ-աղջամուղջ

Մթնշաղին Խորենը եկավ։

գիտակ-քաչատեղյակ

Ես խաղերի գիտակ եմ

ռազմատենչ-կռիվ սիրող

Ավագ որդին ռազմատենչ էր։

հետևել-հետևից գնալ, ուշադիր նայել, հաջորդել

Տղան հետևում էր տեքստին։

Աշնանը հետևեց ձմեռը։

ճանկել-խլել, ձեռքը գցել։

Արծիվը իր ճանկերով ճանկեց ապրանքը

անզգայանալ-դադարել զգալ։

Տղային բժիշկը անզգայացրեց։

անժամանակ-Ոչ ճիշտ ժամանակ։

Հյուրը անժամանակ եկավ։

անհուսություն-առանց հույսի վիճակ

Տղան անհուսության մեջ էր։

Читать далее «Լրացուցիչ կրթություն (տանը)»